ഇന്ന് അനന്ത ചതുര്ദശി — ഈ വർഷത്തെ ഗണേശ ചതുര്ഥി ആഘോഷങ്ങളുടെ സമാപനദിനം.
ഗണപതിയുടെ ജനനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പുരാണകഥയിൽ, പാർവ്വതീദേവി തന്റെ ശരീരത്തിലെ മാലിന്യം ഉപയോഗിച്ച് ഗണപതിയെ സൃഷ്ടിച്ചുവെന്നാണ് പറയുന്നത്. സാധാരണക്കാർക്ക് വേഗത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയുന്ന രീതിയിൽ പറഞ്ഞ ഒരു പുരാണകഥയായി ഇതിനെ കാണാം. എന്നാൽ ആത്മീയമായും യോഗപരമായും നോക്കുമ്പോൾ ഈ കഥയ്ക്ക് മറ്റൊരു ആഴത്തിലുള്ള പ്രതീകാത്മക വ്യാഖ്യാനം നൽകാം.
ഉയരങ്ങളിലേക്ക് എത്തുന്നതിന് മുമ്പ് താഴെ ഉറച്ചുനിൽക്കാൻ പഠിക്കണം. ഒരു വൃക്ഷം ഉയരങ്ങളിലേക്ക് വളരണമെങ്കിൽ അതിന്റെ വേരുകൾ ഭൂമിയിൽ ആഴത്തിൽ ഉറച്ചിരിക്കണം. അതുപോലെ, ആത്മീയമായ ഉയർച്ച നേടുന്നതിന് മുമ്പ് മനുഷ്യന് ശക്തമായ ഒരു അടിത്തറ ആവശ്യമാണ്. ബുദ്ധിയും വിവേകവും ആത്മബലവും നിറഞ്ഞ ആ അടിസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രതീകമായി ഗണപതിയെ കാണാം.
യോഗ-താന്ത്രിക പാരമ്പര്യങ്ങളിൽ മൂലാധാര ചക്രം നട്ടെല്ലിന്റെ അടിഭാഗത്തുള്ള അടിസ്ഥാന ചക്രമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സ്ഥിരത, സുരക്ഷ, ശരീരബോധം, ഭൂമിയോടുള്ള ബന്ധം തുടങ്ങിയ അടിസ്ഥാന അനുഭവങ്ങളുമായി അതിനെ ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു.
ഗണപതിയെ മൂലാധാരത്തിന്റെ അധിപനായി കാണുന്ന യോഗപരമായ വ്യാഖ്യാനത്തിൽ, അദ്ദേഹം ആത്മീയയാത്രയുടെ ആദ്യ കവാടത്തിന്റെ കാവൽക്കാരനാണ്.
നമ്മുടെ ഉള്ളിലെ ഭയം, അസ്ഥിരത, ആസക്തി, അജ്ഞാനം, അഹങ്കാരം, വിവേചനമില്ലായ്മ തുടങ്ങിയവ ആത്മീയ വളർച്ചയ്ക്ക് തടസ്സങ്ങളാകാം. അതുകൊണ്ടാണ് ഗണപതിയെ വിഘ്നേശ്വരൻ, വിഘ്നവിനായകൻ എന്നിങ്ങനെ വിളിക്കുന്നത്.
ഇവിടെ “വിഘ്നം” എന്നത് പുറത്തുനിന്നുള്ള തടസ്സങ്ങൾ മാത്രമല്ല; നമ്മുടെ ഉള്ളിൽ തന്നെയുള്ള തടസ്സങ്ങളും കൂടിയാണ്.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒരു പൂജയോ ശുഭകാര്യങ്ങളോ ആരംഭിക്കുമ്പോൾ ആദ്യം ഗണപതിയെ സ്മരിക്കുന്നതിനെ ഒരു ആന്തരിക സങ്കൽപ്പമായി കാണാം:
“എന്റെ ഉള്ളിലെ തടസ്സങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനും അവയെ അതിജീവിക്കാനും എനിക്ക് ബുദ്ധിയും വിവേകവും ശക്തിയും ലഭിക്കട്ടെ.”
യോഗപരമ്പരയിൽ കുണ്ഡലിനി ശക്തിയെ മൂലാധാരത്തിൽ നിദ്രാവസ്ഥയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന പാർവതി എന്ന സൂക്ഷ്മശക്തിയായി വിവരിക്കുന്നു. യോഗസാധനയിലൂടെ ഈ ശക്തി ഉണർന്ന് വിവിധ ചക്രങ്ങളിലൂടെ ഉയർന്ന് സഹസ്രാരത്തിലെ ശിവതത്ത്വവുമായി ഏകത്വം പ്രാപിക്കുന്നതാണ് കുണ്ഡലിനി യോഗത്തിന്റെ പ്രധാന പ്രതീകം.
ഇവിടെ പാർവ്വതി ശക്തിയെയും, ശിവൻ ചൈതന്യത്തെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതായി വ്യാഖ്യാനിക്കാം.
ശക്തിയും ശിവചൈതന്യവും തമ്മിലുള്ള ഈ ഏകത്വം യോഗപരമ്പരയിൽ അത്യുന്നതമായ ആത്മീയാനുഭവത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്.
അതിനെ വെറും ഒരു ശാരീരിക സംഭവമായി കാണുന്നതിന് പകരം, വ്യക്തിചൈതന്യം അതിന്റെ പരമമായ ഉറവിടവുമായി ഏകത്വം തിരിച്ചറിയുന്ന ആത്മീയയാത്രയായി മനസ്സിലാക്കുന്നതാണ് കൂടുതൽ യോജിച്ചത്.
ഇതിലും ഉയർന്ന ആത്മീയാവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് വിവിധ യോഗ-വേദാന്ത പാരമ്പര്യങ്ങൾ വ്യത്യസ്ത രീതികളിൽ സംസാരിക്കുന്നു. കൈവല്യം (Kaivalya) എന്നത് പ്രത്യേകിച്ച് യോഗദർശനത്തിൽ പുരുഷൻ പ്രകൃതിയിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി വേർതിരിഞ്ഞ് സ്വരൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന പരമമോക്ഷാവസ്ഥയെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന പദമാണ്.
ഗണപതിയുടെ ശരീരത്തിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന സന്ദേശങ്ങൾ
ഗണപതിയുടെ രൂപത്തിലെ ഓരോ സവിശേഷതയ്ക്കും ആത്മീയമായ പ്രതീകാത്മക വ്യാഖ്യാനം നൽകാം.
വലിയ ചെവികൾ → ശ്രവണശക്തി
ആദ്യം കേൾക്കുക.
ഗുരുവിൽ നിന്നും ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ നിന്നും ജീവിതാനുഭവങ്ങളിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന അറിവ് ശ്രദ്ധയോടെ സ്വീകരിക്കണം. ജ്ഞാനത്തിന്റെ ആദ്യപടി ശ്രവണമാണ്.
വലിയ തല → ബുദ്ധിയും വിവേകവും
കേട്ടതെല്ലാം അന്ധമായി സ്വീകരിക്കുകയല്ല ജ്ഞാനം. കേട്ടറിഞ്ഞ കാര്യങ്ങളെ ബുദ്ധിയുടെയും വിവേകത്തിന്റെയും അളവുകോലിൽ വെച്ച് പരിശോധിക്കണം.
ചെറിയ കണ്ണുകൾ → ഏകാഗ്രത
ചിതറിപ്പോകുന്ന മനസ്സിനെ ഒരു ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് കേന്ദ്രീകരിക്കുക. ആത്മീയസാധനയിലും ജീവിതത്തിലും ഏകാഗ്രതയ്ക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്.
വലിയ വയർ → ഉൾക്കൊള്ളാനുള്ള ശേഷി
ജീവിതത്തിൽ സുഖവും ദുഃഖവും, വിജയവും പരാജയവും, പ്രശംസയും അപമാനവും എല്ലാം വരും.
അവയെ അടിച്ചമർത്താതെ, അവയിൽ നിന്ന് പഠിച്ച് ജീവിതാനുഭവങ്ങളെ “ദഹിപ്പിച്ച്” മുന്നോട്ട് പോകാനുള്ള കഴിവാണ് വലിയ വയറിന്റെ പ്രതീകാത്മക സന്ദേശമായി കാണാവുന്നത്.
ഒറ്റക്കൊമ്പ് → ഏകത്വവും ത്യാഗവും
ദ്വന്ദ്വങ്ങളെ അതിജീവിച്ച് സത്യത്തിലേക്ക് മനസ്സിനെ കേന്ദ്രീകരിക്കുക. അതോടൊപ്പം, വലിയൊരു ലക്ഷ്യത്തിനുവേണ്ടി ചിലത് ഉപേക്ഷിക്കാനുള്ള ത്യാഗബോധത്തെയും ഒറ്റക്കൊമ്പ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതായി വ്യാഖ്യാനിക്കാം.
എലി → നിയന്ത്രിക്കേണ്ട മനസ്സും ആഗ്രഹങ്ങളും
എലി ചെറുതും അതിവേഗം ചലിക്കുന്നതുമാണ്. അതിനെ ഗണപതിയുടെ വാഹനമായി കാണുന്നത്, നിയന്ത്രണമില്ലാതെ പല ദിശകളിലേക്കും ഓടുന്ന മനസ്സിനെയും ആഗ്രഹങ്ങളെയും ബുദ്ധിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാക്കുന്നതിന്റെ പ്രതീകമായി യോഗപരമായി വ്യാഖ്യാനിക്കാം.
അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ ഗണപതിയുടെ രൂപം വെറും ഒരു ദേവരൂപത്തിന്റെ ശാരീരിക വിവരണം മാത്രമല്ല.
അത് മനുഷ്യന്റെ ആന്തരിക വളർച്ചയ്ക്കുള്ള ഒരു യോഗസന്ദേശം കൂടിയാണ്:
കേൾക്കുക → ചിന്തിക്കുക → വിവേകം പ്രയോഗിക്കുക → ഏകാഗ്രമാകുക → അനുഭവങ്ങളെ ദഹിപ്പിക്കുക → ദ്വന്ദ്വങ്ങളെ അതിജീവിക്കുക → മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കുക → ആത്മീയമായി ഉയരുക.
മൂലാധാരത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന ഗണപതിയിൽ നിന്ന് സഹസ്രാരത്തിലെ ശിവചൈതന്യത്തിലേക്കുള്ള യാത്ര — അതാണ് ഒരു യോഗിയുടെ ആന്തരിക യാത്രയുടെ പ്രതീകാത്മക ചിത്രം.
ഗണപതി വെറും വിഘ്നങ്ങൾ നീക്കുന്ന ദേവനല്ല;
സ്വന്തം ഉള്ളിലെ വിഘ്നങ്ങളെ തിരിച്ചറിയാനും അതിജീവിക്കാനും നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്ന ഒരു യോഗസന്ദേശമാണ്.
No comments:
Post a Comment