Monday, 5 October 2026

ഭാഗ്യ നക്ഷത്രവും മുഹൂർത്തവും


ഒരിക്കൽ ഒരു രാജാവ് തന്റെ സഭയിൽ ഒരു ചോദ്യം ഉന്നയിച്ചു:

“ജനിച്ച സമയവും നക്ഷത്രവും മുഹൂർത്തവുമാണ് ഒരാളുടെ ഭാഗ്യം നിർണ്ണയിക്കുന്നതെങ്കിൽ, അതേ സമയത്ത് ജനിച്ച ആയിരക്കണക്കിന് കുട്ടികളിൽ ഞാൻ മാത്രം എങ്ങനെ രാജാവായി? മറ്റുള്ളവർ എന്തുകൊണ്ട് രാജാക്കന്മാരായില്ല?”

സഭയിൽ നിശ്ശബ്ദത പരന്നു. അപ്പോൾ ഒരു വൃദ്ധനായ പണ്ഡിതൻ പറഞ്ഞു: ഈ ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരം അടുത്തുള്ള കാട്ടിൽ താമസിക്കുന്ന സന്യാസിയിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുമെന്ന്.

രാജാവ് ഒറ്റയ്ക്ക് കുതിരപ്പുറത്ത് കയറി അദ്ദേഹത്തെ തേടിപ്പോയി. അവിടെ ഒരു മഹാത്മാവ് കത്തുന്ന അഗ്നിക്കരികിൽ ഇരുന്ന്, അതിൽ നിന്നുള്ള ചുട്ടുകരിഞ്ഞ തീകനലുകൾ എടുത്ത് ഭക്ഷിക്കുന്നത് രാജാവ് കണ്ടു.

രാജാവ് തന്റെ ചോദ്യം ചോദിച്ചപ്പോൾ മഹാത്മാവ് കോപത്തോടെ പറഞ്ഞു:

“എനിക്ക് എന്റെ തന്നെ ദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ഇല്ല. നിന്റെ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം പറയാൻ എനിക്ക് സമയമില്ല. മലകൾക്കപ്പുറം താമസിക്കുന്ന മറ്റൊരു മഹാത്മാവിന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകൂ.”

ദുർഘടമായ മലകൾ കടന്ന് രാജാവ് രണ്ടാമത്തെ മഹാത്മാവിന്റെ അടുത്തെത്തി. അവിടെ അദ്ദേഹം കണ്ട കാഴ്ച അതിലും വിചിത്രമായിരുന്നു. ആ മഹാത്മാവ് ഇരുമ്പ് ചവണ കൊണ്ട് സ്വന്തം ശരീരത്തിലെ മാംസം നുള്ളിയെടുത്ത് ഭക്ഷിക്കുകയായിരുന്നു.

രാജാവ് വീണ്ടും തന്റെ ചോദ്യം ചോദിച്ചു. എന്നാൽ അദ്ദേഹം മറുപടി നൽകാൻ തയ്യാറായില്ല.

പകരം അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു:

“അടുത്തുള്ള ഗ്രാമത്തിൽ ഇപ്പോൾ ജനിച്ച ഒരു കുഞ്ഞുണ്ട്. അവന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകൂ. നിന്റെ ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരം അവനിൽ നിന്ന് ലഭിക്കും.”

രാജാവ് ആ കുഞ്ഞിന്റെ അടുത്തെത്തിയപ്പോൾ, കുഞ്ഞ് പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് രാജാവിന്റെ ഏഴ് ജന്മങ്ങൾക്ക് മുൻപുള്ള രഹസ്യം വെളിപ്പെടുത്തി.

ഒരു ജന്മത്തിൽ രാജാവും ആ രണ്ട് മഹാത്മാക്കളും ഉൾപ്പെടെ നാലുപേർ സഹോദരന്മാരായ രാജകുമാരന്മാരായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ കാട്ടിൽ വഴിതെറ്റിയ അവർ മൂന്ന് ദിവസം ഭക്ഷണവും വെള്ളവുമില്ലാതെ അലഞ്ഞുനടന്നു.

അവരുടെ കൈവശം കുറച്ച് മാവ് മാത്രം ബാക്കിയുണ്ടായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് അവർ നാല് റൊട്ടികൾ ഉണ്ടാക്കി.

അപ്പോൾ പ്രായമായ, വിശന്നുവലഞ്ഞ ഒരു സന്ന്യാസി അവിടെയെത്തി ഭക്ഷണം ചോദിച്ചു.

ആദ്യത്തെ സഹോദരൻ, കോപത്തോടെ ചോദിച്ചു:
“ഞങ്ങൾക്കുതന്നെ ഭക്ഷണമില്ല. നിങ്ങൾക്ക് എന്ത് തരാനാണ്? തീക്കട്ട വേണമെങ്കിൽ തരട്ടെയോ?” അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പുനർജന്മാണ് ആ തീ കനലുകൾ ഭക്ഷിച്ചോണ്ടിരുന്നത്.

രണ്ടാമത്തെ സഹോദരൻ പരിഹാസത്തോടെ പറഞ്ഞു:
“നിങ്ങളെ ഭക്ഷിപ്പിച്ചിട്ട് ഞാൻ എന്റെ ശരീരത്തിലെ മാംസം തന്നെ തിന്നണമെന്നാണോ?” അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പുനർജന്മം ആണ് സ്വന്തം ശരീരത്തിലെ മാംസം നുള്ളിയെടുത്ത് ഭക്ഷിച്ചോണ്ടിരുന്നത്.

മൂന്നാമത്തെ സഹോദരൻ ദേഷ്യത്തോടെ പറഞ്ഞു:
“ഞാൻ തന്നെ വിശന്നുമരിക്കുകയാണ്. എനിക്ക് ഒന്നും തരാൻ കഴിയില്ല.” ആ മൂന്നാമത്തെ സഹോദരൻ ഞാനാണ്.

എന്നാൽ നാലാമത്തെ സഹോദരൻ, അതായത് ഇന്നത്തെ രാജാവ്, തന്റെ കൈവശമുണ്ടായിരുന്ന റൊട്ടിയുടെ പകുതി സ്നേഹത്തോടും ഭക്തിയോടും ആദരവോടും കൂടി ആ മഹാത്മാവിന്റെ മുന്നിൽ സമർപ്പിച്ചു. ആ നാലാമത്തെ സഹോദരൻ നീയാണ്.

മഹാത്മാവ് ആഹാരം പകുത്ത് കൊടുത്ത സഹോദരനിൽ സന്തുഷ്ടനായി അദ്ദേഹത്തെ അനുഗ്രഹിച്ചു:

“നിന്റെ ഈ സത്കർമ്മത്തിന്റെ ഫലം ഭാവിയിൽ നിന്റെ ജീവിതത്തിൽ തീർച്ചയായും പ്രതിഫലിക്കും.”

അവസാനം ആ കുഞ്ഞ് രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു:

“സമയം ഒരുപോലെയായിരിക്കാം. നക്ഷത്രം ഒരുപോലെയായിരിക്കാം. ജനനമുഹൂർത്തവും ഒരുപോലെയായിരിക്കാം. പക്ഷേ മനുഷ്യരുടെ കർമ്മം ഒരുപോലെയല്ല.”

ജനനസാഹചര്യങ്ങൾ ഒരാൾക്ക് ചില അവസരങ്ങൾ നൽകാം.

പക്ഷേ ആ അവസരങ്ങളിൽ അവൻ എങ്ങനെ പെരുമാറുന്നു എന്നതാണ് അവന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ ദിശയെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്.

ഒരേ സാഹചര്യത്തിൽ നിൽക്കുന്ന രണ്ടുപേർ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാം. ആ തീരുമാനങ്ങളാണ് പിന്നീട് അവരുടെ സ്വഭാവത്തെയും സംസ്കാരത്തെയും ജീവിതഫലങ്ങളെയും വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത്.

അതുകൊണ്ട് ജീവിതത്തെ മുഴുവൻ നക്ഷത്രങ്ങളുടെയും മുഹൂർത്തങ്ങളുടെയും പേരിൽ മാത്രം വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല.

ഭാഗ്യം നമുക്ക് ലഭിക്കുന്ന സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഒരു പങ്ക് വഹിച്ചേക്കാം.

എന്നാൽ ആ സാഹചര്യങ്ങളിൽ നാം ചെയ്യുന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾക്കും അത്രതന്നെ വലിയ പങ്കുണ്ട്.

ജീവിതത്തിലെ യഥാർത്ഥ സമ്പത്ത് രാജപദവിയിലും അധികാരത്തിലും മാത്രം അല്ല.

നിസ്വാർത്ഥമായ ദാനം, കരുണ, സ്നേഹം, ത്യാഗം — ഇവയാണ് മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തിന് യഥാർത്ഥ മഹത്വം നൽകുന്നത്.

4B Movement

🔹 Bi-hon — വിവാഹം വേണ്ട
🔹 Bi-chul-san — കുട്ടികൾ വേണ്ട
🔹 Bi-yeonae — പ്രണയബന്ധം വേണ്ട
🔹 Bi-sex — പുരുഷന്മാരുമായുള്ള ലൈംഗികബന്ധം വേണ്ട

ലോകത്തിലെ മികച്ച സിനിമകളുടെ ബേസ് കൊറിയയാണെന്ന് പറയാറുണ്ട്. പല ഇന്ത്യൻ സിനിമകളുടെ ഒറിജിനൽ പതിപ്പ് അവിടുന്നാണ്. ഇപ്പോൽ അവരുടെ 4B മൂവ്മെൻ്റും ഇന്ത്യ കോപ്പി അടിച്ചു.

ഇന്ത്യയിലെ “Ek Samosa, 2 Kachori, In Mardo Ka Kya Bharosa” എന്ന പുതിയ സോഷ്യൽ മീഡിയ മുദ്രാവാക്യവും കൊറിയൻ 4B ആശയത്തിന്റെ ഇന്ത്യൻ-style version പോലെയാണെന്നാണ്.

ദക്ഷിണ കൊറിയയിൽ 2017–2019 കാലഘട്ടത്തിൽ ശ്രദ്ധ നേടിയ 4B Movement ഇന്ത്യയിലെത്തിയാൽ, ജനസംഖ്യാ വളർച്ചയുടെ കാര്യത്തിൽ ഭൂമിയുടെ ഭാരം തെല്ലെങ്കിലും കുറയുമായിരിക്കും!

കൊറിയയിൽ ഇത് പരമ്പരാഗത വിവാഹ–കുടുംബ സംവിധാനത്തോടും gender relations-നോടുമുള്ള പ്രതിഷേധമായി, പ്രത്യേകിച്ച് ഒരു ചെറിയ online feminist വിഭാഗത്തിൽ വളർന്ന ആശയമായിരുന്നു.

ഇന്ത്യയിലെ “Samosa–Kachori” മുദ്രാവാക്യം 4B-യുടെ ഔദ്യോഗിക ഇന്ത്യൻ പതിപ്പാണെന്ന് പറയാൻ തെളിവില്ല. പക്ഷേ രണ്ടിലും ഒരു പൊതുവായ ആശയം കാണാം:

“വിവാഹം, ബന്ധം, കുടുംബം—ഇവ ജീവിതത്തിലെ നിർബന്ധിത ഘട്ടങ്ങളല്ല; വ്യക്തിയുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പാണ്.”

ഇത് വെറും സോഷ്യൽ മീഡിയ തമാശയായി അവസാനിക്കുമോ, അതോ മാറിവരുന്ന relationship culture-ന്റെ ഒരു സൂചനയായി മാറുമോ എന്നതാണ് ഇനി കാണേണ്ടത്.

ആനകളുടെ രാജ്ഞി

ആനകളുടെ രാജ്ഞി പാർബതി ബറുവയെ പറ്റി ആന പ്രേമികൾ തീർച്ചയായും കേട്ടിരിക്കും. 2024-ൽ പത്മശ്രീ നൽകി രാജ്യം അവരെ ആദരിച്ചു.

അസമിലെ ഗൗരിപൂർ രാജകുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച പാർബതി ബറുവയ്ക്ക് ആനകളോടുള്ള അടുപ്പം ബാല്യം മുതലേ തുടങ്ങിയതാണ്. കാട്ടാനകളെ പിടികൂടുന്നതിലും മനുഷ്യ–ആന സംഘർഷങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിലും അവർ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു.

അവരുടെ ശബ്ദം കേട്ടാൽ മദ ആന വരെ അനുസരിക്കും — അതാണ് പാർബതി ബറുവയുടെ അസാധാരണ കഴിവ്!

പുരുഷന്മാർ ആധിപത്യം പുലർത്തിയിരുന്ന ആന പാപ്പന്മാരുടെ രംഗത്തേക്ക് വെറും 14-ാം വയസ്സിൽ കടന്നുവന്ന പാർബതി ബറുവ, പിന്നീട് 500-ലധികം ആനകളെ പരിശീലിപ്പിച്ച ഇന്ത്യയിലെ ശ്രദ്ധേയയായ വനിതാ മഹൂത്തായി.

ആനകളുടെ സ്വഭാവവും മനോഭാവവും ആഴത്തിൽ മനസ്സിലാക്കിയ അവർ, പ്രത്യേക ശബ്ദങ്ങളും വിളികളും ഉപയോഗിച്ച് ആനകളെ നിയന്ത്രിക്കുകയും അനുസരിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ശക്തിയിലല്ല, ആനയുമായുള്ള വിശ്വാസത്തിലും ആശയവിനിമയത്തിലുമായിരുന്നു അവരുടെ കഴിവിന്റെ രഹസ്യം.

കാട്ടാനകളെ പിടികൂടുന്നതിലും മനുഷ്യ–ആന സംഘർഷങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിലും വർഷങ്ങളോളം പ്രവർത്തിച്ച അവർക്ക് 2024-ൽ പത്മശ്രീ നൽകി രാജ്യം ആദരിച്ചു.

ജീവിതത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മ അംശങ്ങൾ

ജീവിതം വെറും പരിശ്രമം കൊണ്ടു മാത്രം മുന്നോട്ട് പോകുന്നതല്ല. ഓരോ ദൃശ്യ പ്രവർത്തനത്തിനും പിന്നിൽ അദൃശ്യമായ ഒരു സംവിധാനം പ്രവർത്തിക്കുന്നു -

ജീവിതത്തിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ പ്രവാഹം
`ബോധം → ഉദ്ദേശ്യം → വികാരം → കമ്പനനം → വാക്ക് / പ്രവർത്തനം → പ്രാണപ്രവാഹം → ശരീരം & മനസ്സ് → പരിസരം → കർമ്മത്തിന്റെ പ്രകടനം → മൗനം → കൃപ ` അന്തിമ ചിന്ത
 
ഈ സൂക്ഷ്മ അംശങ്ങളെ മനസ്സിലാക്കുമ്പോൾ, ജീവിതം ഒരു പോരാട്ടമല്ല; ഒരു പ്രവാഹമായി മാറുന്നു.
 
ആധുനിക മനഃശാസ്ത്രവും പ്രാചീന ആത്മവിദ്യയും ഒന്നിക്കുന്ന ജീവിതത്തിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ ദർശനമാണ് ഈ ലേഖനം.
  
1. ബോധം (ചൈതന്യം) — മൂലസ്രോതസ്
 
ചിന്തക്ക് മുമ്പ്, വികാരത്തിനുമുമ്പ്, പ്രവർത്തനത്തിനുമുമ്പ് — ബോധം ഉണ്ട്.
  
- നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുന്നതു വളരുന്നു
 
- ബോധം നിലനിൽക്കുന്നിടത്തേക്ക് ഊർജ്ജം ഒഴുകുന്നു
 
- അവബോധമില്ലാത്ത ജീവിതം ആവർത്തിച്ച വേദന സൃഷ്ടിക്കുന്നു
 
ബോധം ചിന്തയല്ല — അത് ശാന്തമായ സാക്ഷിത്വമാണ്.
 
സാഹചര്യങ്ങൾ മാറുമ്പോൾ അല്ല, ബോധം ആഴപ്പെടുമ്പോഴാണ് ജീവിതം മാറുന്നത്.
  
2. ഉദ്ദേശ്യം (സങ്കൽപം) — ദിശ
 
ബോധത്തിന് രൂപം നൽകുന്നതാണ് ഉദ്ദേശ്യം.
 
- ഒരേ പ്രവർത്തി + വ്യത്യസ്ത ഉദ്ദേശ്യം = വ്യത്യസ്ത ഫലം
 
- ഉദ്ദേശ്യം അവബോധമില്ലാത്ത മനസ്സിനെ പ്രോഗ്രാം ചെയ്യുന്നു
 
- വ്യക്തമായ സങ്കൽപം മനസ്സ്–ശരീരം–ഊർജ്ജം ഒന്നിപ്പിക്കുന്നു
 
ഉദ്ദേശ്യമില്ലെങ്കിൽ ഊർജ്ജം ചിതറുന്നു; ഉദ്ദേശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ ചെറിയ ശ്രമവും ശക്തമാകും.
  
3. വികാരം (ഭാവം) — വിത്ത് ഊർജ്ജം
 
ജീവിതത്തിന്റെ വികാരചാർജ്ജാണ് ഭാവം.
  
- സ്നേഹം ഊർജ്ജം വികസിപ്പിക്കുന്നു
 
- ഭയം ഊർജ്ജം ചുരുക്കുന്നു
 
- കൃതജ്ഞത ശാന്തമാക്കുന്നു
 
- വിരോധം വിഷമാക്കുന്നു
 
ആവർത്തിക്കുന്ന വികാരങ്ങൾ സ്വഭാവമായി, സ്വഭാവം വിധിയായി മാറുന്നു.
 
ഭാവം പോലെ തന്നെ ഭവനവും.
  
4. കമ്പനനം (സ്പന്ദനം) — ഊർജ്ജമേഖല
 
എല്ലാം കമ്പനം ആണ് — ചിന്തകൾ, വികാരങ്ങൾ, വാക്കുകൾ, കോശങ്ങൾ.
 
- ഉയർന്ന കമ്പനനം: വ്യക്തത, ആരോഗ്യം, സൗഹാർദ്ദം
 
- താഴ്ന്ന കമ്പനനം: ആശയക്കുഴപ്പം, രോഗം, സംഘർഷം
 
നിങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നതല്ല, നിങ്ങൾ കമ്പനം ചെയ്യുന്നതിനെ ആണ് ജീവിതം ആകർഷിക്കുന്നത്.
  
5. ശബ്ദം / വാക്ക് (വാക് / നാദം) — സജീവീകരണം
 
ശബ്ദം സൃഷ്ടിശക്തിയാണ്.
 
- വാക്കുകളിൽ ഉദ്ദേശ്യവും വികാരവും കമ്പനനവും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു
 
- കടുത്ത വാക്കുകൾ ഊർജ്ജ ചോർച്ച സൃഷ്ടിക്കുന്നു
 
- സത്യവും മൃദുവുമായ വാക്കുകൾ പ്രാണനെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നു
 
മന്ത്രങ്ങൾ വിശ്വാസം കൊണ്ടല്ല, ശബ്ദക്രമത്തിന്റെ കൃത്യത കൊണ്ടാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
 
മൗനം ശബ്ദത്തിന്റെ പരമാവധി രൂപമാണ്.
  
6. ശ്വാസവും പ്രാണനും — ജീവശക്തി
 
ജീവിതത്തെ സജീവമാക്കുന്ന ശക്തിയാണ് പ്രാണൻ.
 
- ദുർബല പ്രാണൻ → ഭയം, ക്ഷീണം, ആശയക്കുഴപ്പം
 
- സമതുലിത പ്രാണൻ → ആത്മവിശ്വാസം, അന്തർബോധം, ചികിത്സാശക്തി
 
ശ്വാസം ശരീരവും മനസ്സും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പാലമാണ്.
 
ശ്വാസത്തെ നിയന്ത്രിച്ചാൽ, വികാരങ്ങളും ചിന്തകളും ആരോഗ്യവും സ്വാധീനിക്കാം.
 
7. ശരീരം (ശരീര) — ഉപകരണം
 
ശരീരം ചേതനയിൽ നിന്ന് വേറിട്ടതല്ല; അത് അതിന്റെ വാഹനം ആണ്.
 
- സംഘർഷം ഊർജ്ജം തടയും
 
- ശാന്തത പ്രവാഹം പുനസ്ഥാപിക്കും
 
- ശരീരഭാവം മാനസികാവസ്ഥയെ ബാധിക്കും
 
- ഉറക്കം പ്രാണനെ പുതുക്കും
 
യോഗം, ചലനം, വിശ്രമം — എല്ലാം **ഊർജ്ജ ശുചിത്വം** തന്നെയാണ്.
  
8. മനസ്സ് (മനസ്) — പ്രോസസ്സർ
 
ലോകത്തിൽ നിന്നുള്ള അനുഭവങ്ങൾ മനസ്സ് പ്രോസസ്സ് ചെയ്യുന്നു.
 
- അമിതചിന്ത ഊർജ്ജം ചോർത്തും
 
- നിശ്ചലത വ്യക്തത നൽകും
 
- ശാസനം മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കും
 
ലക്ഷ്യം മനസ്സിനെ നശിപ്പിക്കുക അല്ല; ബോധത്തിന് സേവകനാക്കുക എന്നതാണ്.
  
9. സ്മരണയും കർമ്മവും (സംസ്കാരം) — പശ്ചാത്തല പ്രോഗ്രാം
 
കഴിഞ്ഞ അനുഭവങ്ങൾ ഊർജ്ജമുദ്രകൾ വിടുന്നു.
 
- ട്രോമ ഊർജ്ജം മുറുകുന്നു
 
- പരിഹരിക്കാത്ത വികാരങ്ങൾ ആവർത്തനം സൃഷ്ടിക്കുന്നു
 
- ചികിത്സ = വിടുതൽ
 
കർമ്മം ശിക്ഷയല്ല; അവബോധമില്ലാത്ത ശീലം ആണ്.
 
ബോധം കർമ്മചക്രം തകർക്കുന്നു.
  
10. പരിസരം (ദേശ–കാല–പാത്രം) — സ്വാധീനം
 
സ്ഥലം, സമയം, കൂട്ടുകാർ — എല്ലാം ജീവിതത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു.
 
- ശുദ്ധമായ ഇടങ്ങൾ വ്യക്തത നൽകും
 
- പ്രകൃതി സമതുലിതമാക്കും
 
- മനുഷ്യർ കമ്പനനത്തെ സ്വാധീനിക്കും
 
പോഷിപ്പിക്കുന്ന പരിസരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക.
  
11. ശാസനം (അഭ്യാസം) — സ്ഥിരത
 
പ്രചോദനം വരും പോകും; അഭ്യാസം നിലനിൽക്കും.
 
- ദൈനംദിന അഭ്യാസം അന്തർശക്തി വളർത്തും
 
- ചെറുതെങ്കിലും സ്ഥിരമായ ശ്രമം വലിയ മാറ്റം സൃഷ്ടിക്കും
 
ശാസനം ബലപ്രയോഗമല്ല; സ്വയം ബഹുമാനം ആണ്.
  
12. മൗനം — ഏകീകരണം
 
മൗനം ചിതറുന്ന ഊർജ്ജം കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു.
 
- മൗനം ശാന്തമാക്കുന്നു
 
- മൗനം സത്യം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു
 
- മൗനം പ്രാണനെ പുനസ്ഥാപിക്കുന്നു
 
ശബ്ദത്തിനിടയിലും ഉള്ളിലെ നിശ്ശബ്ദതയാണ് യഥാർത്ഥ മൗനം.
  
13. സമർപ്പണവും കൃപയും (അനുഗ്രഹം) — ഗുണകം
 
ശ്രമത്തിന് അപ്പുറമാണ് കൃപ.
 
- അഹം ശമിക്കുമ്പോൾ ജീവിതം ഒഴുകുന്നു
 
- സമർപ്പണം ദൗർബല്യമല്ല; വിശ്വാസമാണ്
 
ശ്രമവും വിനയവും ഒന്നിക്കുമ്പോഴാണ് കൃപ വരുന്നത്.
 
ജീവിതം കീഴടക്കാനുള്ള ഒന്നല്ല — അനുസൃതമാക്കേണ്ട ഒന്നാണ്.
 
ബോധം വ്യക്തമായാൽ, ഉദ്ദേശ്യം ശുദ്ധമായാൽ, വികാരങ്ങൾ സമതുലിതമായാൽ, പ്രാണൻ സ്വതന്ത്രമായി ഒഴുകുമ്പോൾ — ജീവിതം സ്വാഭാവികമായി അർത്ഥവത്തും ആരോഗ്യകരവും ശാന്തവുമായിത്തീരും.
 
ഉള്ളിലെ ലോകം നിയന്ത്രിച്ചാൽ, പുറത്തുള്ള ലോകം സ്വയം ക്രമീകരിക്കും.
 
ബോധപൂർവ്വം ജീവിക്കുമ്പോൾ, ജീവിതം തന്നെ ഒരു ആത്മസാധനയായി മാറുന്നു.

സ്ത്രീക്ക് പുരുഷൻ വേണ്ടാതായാൽ

നോർത്ത് ഇന്ത്യയിൽ കോളേജ് പെൺകുട്ടികൾ പ്രക്ഷോഭം തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ചില മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ അർത്ഥമാക്കുന്നത് ഇനി ഞങ്ങൾക്ക് ജീവിക്കാൻ ആണുങ്ങളെ വേണ്ട എന്നാണ്😂. ഞാനും കുത്തിയിരുന്ന് ചിന്തിച്ചു പെണ്ണുങ്ങൾ ഇല്ലെങ്കിൽ ആണുങ്ങൾക്ക് എന്തൊക്കെ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകും എന്ന്.

സെപ്റ്റംബർ 2026-ൽ സൗത്ത് ഡൽഹിയിലെ ആസ്ത കുഞ്ച് പാർക്കിൽ 17 വയസ്സുള്ള ഒരു പെൺകുട്ടി കൂട്ടബലാത്സംഗത്തിനിരയായെന്ന ആരോപണത്തിന് പിന്നാലെ കോളേജ്  വിദ്യാർത്ഥിനികൾ പ്രതിഷേധങ്ങൾ തുടങ്ങിയത്.

ഇപ്പോൽ പ്രക്ഷോഭത്തിലെ രണ്ട് മൂന്ന്  മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ വൈറൽ ആയപ്പോൾ അതേ മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് പ്രക്ഷോഭം വ്യാപിക്കാൻ തുടങ്ങി.

• “एक कचौरी, दो समोसा, इन मर्दों का क्या भरोसा?”
“ഒരു കച്ചോരി, രണ്ട് സമോസ — ഈ പുരുഷന്മാരെ എങ്ങിനെ വിശ്വസിക്കും?”

• “मर्द जात क्या है , एक सुट्टा, दो चाय — मर्द जात हाय हाय” "ആണുങ്ങൾ എന്നാൽ എന്താണ്? ഒരു സിഗരറ്റ്, രണ്ട് ചായ — ആൺവർഗമേ, ഹായ് ഹായ്!”

• Nari apne aap ki, nahi kisike baap ki”
“സ്ത്രീക്ക് സ്വന്തം വ്യക്തിത്വം ഉണ്ട്, ഞങ്ങൽ ആരുടെയും അപ്പൻ്റെ  വകയല്ല"

• “RESPECT FEMALE EXISTENCE OR EXPECT OUR RESISTANCE”
“സ്ത്രീയുടെ അസ്തിത്വത്തെ ബഹുമാനിക്കുക; അല്ലെങ്കിൽ ഞങ്ങളുടെ പ്രതിരോധം നേരിടാൻ തയ്യാറാകുക.”

• “Women don't need men.” "ഞങ്ങൾക്ക് ജീവിക്കാൻ പുരുഷന്മാരുടെ ആവശ്യമില്ല"

അങ്ങനെ ഒത്തിരി മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ ഉണ്ട്.

ആണുങ്ങൾക്ക് ലോകത്തിലെ ഒരു പ്രശ്നവും ഒരു പ്രശ്നമേ അല്ല എന്ന പതിവ് മനോഭാവം ആയത് കൊണ്ട് 
“एक कचौरी, दो समोसा, इन मर्दों का क्या भरोसा?” എന്ന മുദ്രാവാക്യം റാപ് ആക്കി ഈണത്തിൽ മ്യൂസിക് ഇറക്കി ഒരു സൈഡിൽ ഡാൻസ് കളിയും തുടങ്ങി.

മറ്റൊരു യുവതി പറയുന്നത്, താൻ ഇപ്പോൾ പഠിക്കുകയാണെന്നും ഭാവിയിൽ സ്വന്തമായി സാമ്പത്തികമായി ജീവിക്കാൻ കഴിയുമെന്നും അതിനാൽ ഒരു പുരുഷനെ ആശ്രയിക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ലെന്നുമാണ്.

ഒരു അർത്ഥത്തിൽ ഇത് ശരിയാണ്.
വ്യക്തിപരമായ സ്വാതന്ത്ര്യം
ഒരു സ്ത്രീക്ക് സ്വന്തം ജോലി ചെയ്യാനും പണം സമ്പാദിക്കാനും സ്വന്തം തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാനും ആരെയും ആശ്രയിക്കാതെ ജീവിക്കാനും കഴിയും.
അതുപോലെ ഒരു പുരുഷനും.

ഡൽഹി യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ വിദ്യാർത്ഥിനികളുടെ പ്രതിഷേധത്തിന് പ്രധാന പശ്ചാത്തലം സ്ത്രീകളുടെ സുരക്ഷ, പൊതുസ്ഥലങ്ങളിലെ സുരക്ഷിതമായ സഞ്ചാരം, സ്വാതന്ത്ര്യം, ലൈംഗികാതിക്രമങ്ങൾക്കെതിരായ നടപടി തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളാണ്.

Miranda House, Lady Shri Ram College, Gargi College, Kamala Nehru College തുടങ്ങിയ കോളേജുകളിലെ വിദ്യാർത്ഥിനികൾ പ്രതിഷേധങ്ങളിലും മാർച്ചുകളിലും പങ്കെടുത്തു.

അവരുടെ പ്രധാന ആവശ്യങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെട്ടത്:
• സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതമായ പൊതുസ്ഥലങ്ങൾ
രാത്രി പുറത്തിറങ്ങുന്നതിന്റെ പേരിൽ പെൺകുട്ടികൾക്ക് നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്താതിരിക്കുക

• ലൈംഗികാതിക്രമം, harassment, stalking തുടങ്ങിയവയ്ക്കെതിരെ ശക്തമായ നടപടി
കുറ്റവാളികൾക്കെതിരെ ഉത്തരവാദിത്തവും നിയമനടപടിയും

•കോളേജ് പരിസരങ്ങളിലും പൊതുസ്ഥലങ്ങളിലും മെച്ചപ്പെട്ട lighting, CCTV, police patrolling തുടങ്ങിയ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ
സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനൊപ്പം സ്ത്രീകളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യവും സംരക്ഷിക്കുക

താളവും തമാശയും ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഈ മുദ്രാവാക്യം വൈറലായെങ്കിലും, അതിന്റെ പിന്നിലെ പ്രതിഷേധത്തിന്റെ പ്രധാന വിഷയം സ്ത്രീസുരക്ഷയും സ്വാതന്ത്ര്യവുമാണ്.

ശരിക്കും ആണുങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത ഒരു സ്ഥലത്ത് പെണ്ണുങ്ങൾ എന്തൊക്കെ തന്നത്താൻ ചെയ്യണം?

നമ്മുടെ സമൂഹത്തിൽ നിരവധി അപകടസാധ്യതയുള്ളതും ശാരീരികമായി കഠിനവുമായ ജോലികളിൽ പുരുഷന്മാരാണ് വലിയ ഭൂരിപക്ഷം.

Construction workers — 96% പുരുഷന്മാർ
Electricians — 95%
Plumbers — 95%
Carpenters — 98%
HVAC technicians — 94%
മെക്കാനിക്കൽ & വ്യാവസായിക മേഖല
Mechanics — 97%
Welders — 96%
Truck drivers — 91%
Roofers — 97%
Oil rig workers — 95%
Machine operators — 90%
Network engineers — 85%
Mechanical engineers — 91%
Civil engineers — 86%
Firefighters — 96%
Police officers — 85%
Military personnel — 80%
Pilots — 90%
Train operators — 94%
Forklift operators — 92%

ഇത്രയും കാര്യങ്ങളിൽ കൂടി പെണ്ണുങ്ങൾ ചെയ്യാൻ തുടങ്ങിയാൽ, ചെയ്യാൻ പറ്റും പക്ഷേ വേഗത, കൃത്യത, സാഹസികത, ധൈര്യം ഒക്കെ കൈവരിച്ച് കഴിഞ്ഞാൽ.

സ്ത്രീകൾ കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്ന മേഖലകൾ:
Teacher — 72%
Nurse — 90%+
Social Worker — 80%+
Librarian — 75%+
Pharmacist — 68%
Dietitian — 85%+
Dental Hygienist — 90%+
Occupational Therapist — 85%+
Speech Therapist — 90%+
Counsellor — 70%+

Education, Training & Library occupations-ൽ 72.3% സ്ത്രീകളും 27.7% പുരുഷന്മാരുമാണ്, Healthcare practitioners & technical occupations-ൽ 75% സ്ത്രീകളും 25% പുരുഷന്മാരുമാണ്. 


പിന്നെ മനുഷ്യവംശത്തിന്റെ തുടർച്ച കൃത്രിമ ഗർഭധാരണത്തിൽ കൂടി ഈ ലോകത്തിൽ മുന്നോട്ടും നിലനിർത്താൻ പറ്റും എന്നാണ് തോന്നുന്നത്. അല്ലേ,🤔 ആ? എനിക്കറിയില്ല😂

മനുഷ്യവംശത്തിന്റെ തുടർച്ച എങ്ങനെ?
ഇന്ന് IVF, sperm donation, egg donation തുടങ്ങിയ assisted reproductive technologies ഉള്ളതിനാൽ മനുഷ്യപ്രജനനത്തിന് സ്വാഭാവിക ലൈംഗികബന്ധം മാത്രമല്ല മാർഗം.

പക്ഷേ അതുകൊണ്ട് പുരുഷന്റെ ജൈവിക പങ്ക് ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. മനുഷ്യന്റെ സാധാരണ പ്രജനനത്തിന് sperm-ഉം egg-ഉം ആവശ്യമാണ്.

അതുകൊണ്ട് ഇവിടെ എന്റെ ചിന്തയ്ക്ക് ഒരു “🤔… എനിക്കറിയില്ല 😂” എന്നിടത്ത് നിർത്താം.

ആണുങ്ങൾക്ക് ജീവിതത്തിലെ ഒട്ട് മിക്ക സ്ട്രെസ്സുകളും ടെൻഷനുകളും ഇല്ലാതാകുന്നത് ഇഷ്ടപെട്ട പെണ്ണിൻ്റെ കൂടെ കിടക്ക പങ്കിടുമ്പോൾ ആണ്. ചില ദിവസങ്ങളിൽ സ്ത്രീകൾക്കും ആണുങ്ങളെക്കാൾ  ആസക്തി ഉണ്ടാകാറുണ്ട്, പക്ഷേ അത് പുറമെ പ്രകടിപ്പിക്കാതെ സംയമനം പാലിക്കാൻ അവർക്ക് കഴിവുണ്ടെന്നും ഉള്ളതാണ്. ആണുങ്ങൾക്ക് ആ സംയമനം ഇല്ല എന്നും പറയുന്നു. അതിനെന്ത് പരിഹാരം ആണോ ആവോ ഇനി ഉണ്ടാകുന്നത്? സ്വയംഭോഗം ഒരു പരിധി വരെ രണ്ട് കൂട്ടർക്കും ചെയ്യാം. പക്ഷേ...... 

ഹോർമോൺസ് ഒക്കെ ഡിസ്ബാലൻസ് ആകുമല്ലോ, സ്ട്രെസ് ലെവൽ ഒക്കെ എവിടെ പോയി നിൽക്കും🤔

ഒരു സ്ത്രീക്ക് സ്വതന്ത്രമായി ജീവിക്കാം.
ഒരു പുരുഷനും സ്വതന്ത്രമായി ജീവിക്കാം.
പക്ഷേ സമൂഹം മുന്നോട്ട് പോകുന്നത് പരസ്പര സംഭാവനകളിലൂടെയാണ്.
ഒരു പുരുഷൻ റോഡ് നിർമ്മിച്ചേക്കാം.
ഒരു സ്ത്രീ ആ റോഡിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന രോഗികളെ ചികിത്സിക്കുന്ന ഡോക്ടറായിരിക്കാം.
ഒരു പുരുഷൻ വൈദ്യുതി ലൈൻ ശരിയാക്കുന്ന ടെക്നീഷ്യനായിരിക്കാം.
ഒരു സ്ത്രീ അതേ വൈദ്യുതി ഉപയോഗിക്കുന്ന സ്ഥാപനത്തിലെ എഞ്ചിനീയറായിരിക്കാം.
ഒരു സ്ത്രീ ആശുപത്രിയിൽ നഴ്സായിരിക്കാം.
ഒരു പുരുഷൻ അടിയന്തരാവസ്ഥയിൽ രോഗിയെ ആശുപത്രിയിലെത്തിക്കുന്ന ഡ്രൈവറായിരിക്കാം.
ജോലിയുടെ വില ലിംഗം തീരുമാനിക്കുന്നതല്ല.

“പുരുഷന്മാരെ വിശ്വസിക്കാനാകുമോ?”
“इन मर्दों का क्या भरोसा?” എന്ന മുദ്രാവാക്യം സ്ത്രീകൾക്ക് നേരിടേണ്ടിവരുന്ന സുരക്ഷാ ആശങ്കയെ പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന പ്രതിഷേധഭാഷയാണ്.
ആ ആശങ്കയെ പരിഹസിക്കേണ്ടതില്ല.
സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതമായി പഠിക്കാനും ജോലി ചെയ്യാനും രാത്രിയിൽ പോലും ഭയമില്ലാതെ സഞ്ചരിക്കാനും കഴിയണം.
അതേസമയം, എല്ലാ പുരുഷന്മാരെയും ഒരേ രീതിയിൽ കാണുന്നതും ശരിയല്ല.
കുറ്റം ചെയ്യുന്ന വ്യക്തിയുടെ ഉത്തരവാദിത്വം ആ വ്യക്തിക്കാണ്.

അതുകൊണ്ട് യഥാർത്ഥ ചോദ്യം:
“എല്ലാ പുരുഷന്മാരെയും വിശ്വസിക്കാമോ?”
എന്നതിൽ നിന്ന്
“സ്ത്രീകൾക്കും പുരുഷന്മാർക്കും പരസ്പരം ബഹുമാനത്തോടെ സുരക്ഷിതമായി ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു സമൂഹം എങ്ങനെ നിർമ്മിക്കാം?”
എന്നതിലേക്ക് മാറണം.

സ്ത്രീകൾക്ക് സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യം വേണം.
പുരുഷന്മാർക്കും വേണം.
സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷ വേണം.
പുരുഷന്മാർക്കും വേണം.
സ്ത്രീകൾക്ക് ബഹുമാനം വേണം.
പുരുഷന്മാർക്കും വേണം.
ഒരു വ്യക്തിയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം മറ്റൊരാളുടെ അവകാശം ഇല്ലാതാക്കുന്നതാകരുത്.
അതുപോലെ ഒരു വ്യക്തിയുടെ സുരക്ഷ മറ്റൊരാളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം ഇല്ലാതാക്കുന്നതുമാകരുത്.
നമ്മൾ എല്ലാവരും ഏതെങ്കിലും തരത്തിൽ പരസ്പരം ആശ്രയിച്ചാണ് ജീവിക്കുന്നത്.

നമ്മുടെ വീടുകളിലെ വൈദ്യുതി മുതൽ റോഡുകൾ, ഗതാഗതം, ആശുപത്രികൾ, ഭക്ഷ്യവിതരണം, പോലീസ്, അഗ്നിശമനസേന, വ്യവസായം — എല്ലാത്തിനും അനേകം മനുഷ്യരുടെ അധ്വാനം ആവശ്യമാണ്.
അതിൽ പുരുഷന്മാരുമുണ്ട്.
സ്ത്രീകളുമുണ്ട്.

സ്ത്രീ പുരുഷന്റെ സ്വത്തല്ല.
പുരുഷൻ സ്ത്രീയുടെ സ്വത്തുമല്ല.
രണ്ടുപേരും സ്വതന്ത്ര വ്യക്തികളാണ്.
എന്നാൽ അതേ സമയം —
മനുഷ്യന് മനുഷ്യനെ ആവശ്യമുണ്ട്.
ഇതാണ് വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും സാമൂഹിക ജീവിതത്തിന്റെയും ഇടയിലുള്ള ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സത്യം.

ഭക്തി

ഭഗവാനെ ആരാധിക്കുന്നത് ഭയത്തോടെയാകരുത്… ഭാവത്തോടെയാകണം.

ഏത് ദിവസം പ്രാർത്ഥിക്കാൻ മനസ്സില്ലെങ്കിൽ അന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കാതിരിക്കുക.
“പ്രാർത്ഥിച്ചില്ലെങ്കിൽ ദൈവം കോപിക്കും”, “ഇന്നത്തെ ദിവസം മോശമാകും” എന്ന ഭയത്തിൽ ചെയ്യുന്ന പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് എന്ത് അർത്ഥമാണുള്ളത്?

നിവൃത്തിയില്ലാത്തതുകൊണ്ടോ, ദൈവഭയം കൊണ്ടോ, ആരെങ്കിലും നിർബന്ധിച്ചതുകൊണ്ടോ പ്രാർത്ഥിക്കാൻ തുനിയരുത്.

നിങ്ങളെ സ്നേഹിക്കുന്ന ഒരാളുടെ മുന്നിൽ മനസ്സില്ലാതെ ഭക്ഷണം വിളമ്പുന്നതുപോലെയാണ് അത്. ഭക്ഷണം കഴിച്ചാലും അതിൽ സ്നേഹത്തിന്റെ രുചിയുണ്ടാകില്ല; ഒരു തൃപ്തിയും ഉണ്ടാകില്ല.

മനുഷ്യർക്ക് പോലും അകത്ത് സ്നേഹമോ ബഹുമാനമോ ഇല്ലാതെ, സ്വന്തം കാര്യം നേടാൻ വേണ്ടി പുറമേ കാണിക്കുന്ന വലിയ സ്നേഹത്തേക്കാളും ബഹുമാനത്തേക്കാളും ആത്മാർത്ഥമായ നിസ്വാർത്ഥ സ്നേഹമാണ് വിലപ്പെട്ടത്.

അപ്പോൾ ദൈവം അത് മനസ്സിലാക്കില്ലേ? ഭയന്നും നിർബന്ധിതരായും ചെയ്യുന്ന പൂജയേക്കാൾ, ഒന്നും പ്രതീക്ഷിക്കാതെ സ്നേഹത്തോടെ ദൈവത്തെ ഓർക്കുന്ന ഒരു നിമിഷം പോലും കൂടുതൽ അർത്ഥവത്തായിരിക്കാം.

ഭഗവാന് വേണ്ടത് വിളക്കോ, നിവേദ്യമോ, വലിയ വഴിപാടുകളോ മാത്രമല്ല. നിങ്ങളുടെ ഭാവമാണ്.
സ്നേഹം… ഭക്തി....  ആദരം… നിഷ്ഠ… സമർപ്പണം…

നമ്മൾ എത്ര കാണിക്ക ഇട്ടു, എത്ര വഴിപാട് കഴിച്ചു, എത്ര ദാനം നൽകി എന്നതിലല്ല കാര്യം. അതെല്ലാം ചെയ്യുമ്പോൾ നമ്മുടെ മനസ്സിൽ എന്തായിരുന്നു എന്നതാണ് പ്രധാനം.

മനസ്സില്ലാതെ അർപ്പിക്കുന്ന നൂറ് പൂക്കളേക്കാൾ, സ്നേഹത്തോടെ അർപ്പിക്കുന്ന ഒരു പൂവിന് പോലും കൂടുതൽ അർത്ഥമുണ്ടാകാം.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ ബാഹ്യ പൂജയെക്കാൾ പലപ്പോഴും ശക്തമാണ് മാനസിക പൂജ.

വിളക്കും പൂവും നിവേദ്യവും പുറത്താകാം…
ഭക്തി ഉള്ളിലായിരിക്കണം.

കാരണം ദൈവം നോക്കുന്നത് നമ്മുടെ കൈകളിലേക്കല്ല,
ഹൃദയത്തിലേക്കാണ്.

Friday, 2 October 2026

കൃഷ്ണൻ മഹാഭാരതത്തിൽ ചെയ്തത്

ഭഗവദ്ഗീതയുടെ ഉള്ളടക്കം ഒറ്റ വാക്യത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ:

“ഫലത്തോടുള്ള ആസക്തി ഉപേക്ഷിച്ച്, സ്വന്തം ധർമ്മം വിവേകത്തോടെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, ഈശ്വരാർപ്പണബുദ്ധിയോടെ കർമ്മം ചെയ്യുക.”

സാരം -
“ഞാൻ ശരീരം മാത്രമല്ല; ആത്മാവ് നിത്യമാണ് — അതറിഞ്ഞ്, ആസക്തിയില്ലാതെ, ധർമ്മാനുസൃതമായി കർമ്മം ചെയ്യുക.”

കൃഷ്ണന്റെ അവതാരലക്ഷ്യം നിയമം സംരക്ഷിക്കുക എന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. നിയമത്തിന്റെ ആത്മാവായ ധർമ്മത്തെ സംരക്ഷിക്കുക എന്നതാണ് അതിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള അർത്ഥം.

നിയമം ഒരു ചട്ടമാണ്.
ധർമ്മം ആ ചട്ടത്തിന്റെ പിന്നിലുള്ള സത്യം, നീതി, ഉത്തരവാദിത്വം, ലോകക്ഷേമം എന്നിവയാണ്.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ കൃഷ്ണൻ സാധാരണ നിയമത്തിന്റെ പരിധിയെപ്പോലും ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. അത് നിയമത്തെ നിഷേധിക്കാനല്ല; നിയമം തന്നെ ധർമ്മത്തിന്റെ ലക്ഷ്യത്തെ നശിപ്പിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ധർമ്മത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള അർത്ഥം സംരക്ഷിക്കാനാണ്.

ഇവിടെയാണ് കൃഷ്ണന്റെ അവതാരം നമ്മെ ഒരു വലിയ തത്ത്വചിന്തയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നത്. ധർമ്മം മരവിച്ച നിയമമല്ല. ധർമ്മം എന്നത് എല്ലാ കാലത്തേക്കും ഒരേ രീതിയിൽ പ്രയോഗിക്കേണ്ട ഒരു മരവിച്ച നിയമപുസ്തകമല്ല.

കാലം, സ്ഥലം, വ്യക്തി, സാഹചര്യം, കടമ, ഉത്തരവാദിത്വം, ഫലം  ഇവയെല്ലാം മനസ്സിലാക്കി സത്യത്തെയും നീതിയെയും സംരക്ഷിക്കാനുള്ള വിവേകമാണ് ധർമ്മം.

അതുകൊണ്ടാണ് മഹാഭാരതത്തിൽ ഒരേ പ്രവൃത്തി ഒരേ സാഹചര്യത്തിൽ ധർമ്മമായും മറ്റൊരു സാഹചര്യത്തിൽ അധർമ്മമായും മാറാൻ കഴിയുന്നത്.

എന്നാൽ ഇവിടെ ഏറ്റവും വലിയ മുന്നറിയിപ്പുമുണ്ട്. ധർമ്മത്തിനുവേണ്ടി എന്ന പേരിൽ സ്വന്തം സ്വാർത്ഥതയെ ന്യായീകരിക്കാൻ പാടില്ല.

കാരണം സ്വന്തം ആഗ്രഹത്തെയും പ്രതികാരത്തെയും അധികാരലാലസയെയും ധർമ്മം എന്ന് വിളിക്കുന്നത് തന്നെയാണ് അധർമ്മത്തിന്റെ മറ്റൊരു രൂപം. അതിനാൽ ധർമ്മവിവേകത്തിന് സ്വാർത്ഥതയില്ലായ്മയും ആത്മപരിശോധനയും ഉത്തരവാദിത്വവും അനിവാര്യമാണ്.

കൃഷ്ണന്റെ ജീവിതത്തിലെ വലിയ പാഠം
കൃഷ്ണൻ നമ്മോട് പറയുന്നത് വെറും
അധർമ്മത്തെ നശിപ്പിക്കുക എന്നല്ല. അതോടൊപ്പം:
ധർമ്മം എന്താണെന്ന് തിരിച്ചറിയാനുള്ള ബുദ്ധി നേടുക എന്നുമാണ്.

അർജുനന്റെ പ്രശ്നം യുദ്ധം ചെയ്യണമോ വേണ്ടയോ എന്നത് മാത്രമായിരുന്നില്ല.
ഈ സാഹചര്യത്തിൽ എന്റെ യഥാർത്ഥ ധർമ്മം എന്താണ്? എന്നതായിരുന്നു.

അതിന് കൃഷ്ണൻ നൽകിയ മറുപടിയാണ് ഗീത. അവിടെ നിന്ന് മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ നാല് വലിയ വഴികൾ ഒന്നിക്കുന്നു:

ജ്ഞാനം — എന്താണ് സത്യം എന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ.

കർമ്മം — തിരിച്ചറിഞ്ഞ ധർമ്മം പ്രവർത്തിയിൽ കൊണ്ടുവരാൻ.

ഭക്തി — അഹങ്കാരത്തെ വിട്ട് ഈശ്വരനിൽ സമർപ്പിക്കാൻ.

വിവേകം — സാഹചര്യത്തിൽ ശരിയായത് തിരിച്ചറിയാൻ.

അതിനാൽ കൃഷ്ണാവതാരം ഒരു യുദ്ധത്തിന്റെ കഥ മാത്രമല്ല. അത് മനുഷ്യന് എങ്ങനെ ജീവിക്കണം, എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കണം, എങ്ങനെ ചിന്തിക്കണം, എങ്ങനെ കർമ്മബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകണം എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു വലിയ ആത്മീയ-തത്ത്വചിന്തയാണ്.

അതിനാൽ കൃഷ്ണന്റെ അവതാരത്തെ ഒറ്റവാക്യത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ അധർമ്മത്തെ ഇല്ലാതാക്കാൻ മാത്രം അല്ല, ധർമ്മത്തെ പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും, ധർമ്മത്തിന്റെ ആത്മാവിനെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള വിവേകം മനുഷ്യന് നൽകാനും, കർമ്മത്തിന്റെ രഹസ്യം മനസ്സിലാക്കിക്കൊടുക്കാനും, ജ്ഞാനം, കർമ്മം, ഭക്തി, വിവേകം എന്നിവയെ ഒരുമിപ്പിക്കാനും, മനുഷ്യനും ഈശ്വരനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം അനുഭവിപ്പിക്കാനുമാണ് കൃഷ്ണാവതാരം.

അതുകൊണ്ടാണ് കൃഷ്ണന്റെ മഹത്വം അദ്ദേഹം നിയമങ്ങളുടെ കാവൽക്കാരനായതിൽ മാത്രം അല്ല.
നിയമത്തിന് പിന്നിലെ ധർമ്മത്തെ തിരിച്ചറിയാൻ മനുഷ്യനെ പഠിപ്പിച്ചതിലാണ്.

അവസാനം കൃഷ്ണൻ നമ്മോട് ചോദിക്കുന്ന ചോദ്യം ഇതാണ്:
നിനക്ക് നിയമം അറിയാമോ? എന്നതല്ല

നിയമത്തിനപ്പുറം ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ധർമ്മത്തിന്റെ സത്യത്തെ തിരിച്ചറിയാനുള്ള വിവേകം നിനക്കുണ്ടോ?

ആ വിവേകം എന്താണ്?

ഇവിടെ വിവേകം എന്നത് നല്ലതും ചീത്തയും തിരിച്ചറിയാനുള്ള ബുദ്ധി മാത്രം അല്ല.

ഒരു പ്രത്യേക സാഹചര്യത്തിൽ ഏതാണ് യഥാർത്ഥ ധർമ്മം എന്ന് തിരിച്ചറിയാനുള്ള ആന്തരിക കഴിവാണ് വിവേകം.

കൃഷ്ണന്റെ ധർമ്മചിന്തയിൽ അതിനെ ഇങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കാം:
നിയമം എന്താണ് പറയുന്നത്?
നിയമത്തിന്റെ പിന്നിലെ ലക്ഷ്യം എന്താണ്?
ഇപ്പോൾ ഞാൻ ചെയ്യുന്നത് ആരുടെ നന്മയ്ക്കാണ്?
എന്റെ സ്വാർത്ഥത അതിൽ കലർന്നിട്ടുണ്ടോ?
ഇതല്ലാതെ മറ്റൊരു ധാർമ്മിക മാർഗം ഉണ്ടായിരുന്നോ?
എന്റെ പ്രവർത്തിയുടെ ഫലം എന്തായിരിക്കും?
ഈ ചോദ്യങ്ങൾ സത്യസന്ധമായി പരിശോധിച്ച്, സ്വാർത്ഥതയെയും വികാരത്തെയും മാറ്റിനിർത്തി, സത്യം, നീതി, ഉത്തരവാദിത്വം, ലോകക്ഷേമം എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തീരുമാനത്തിലെത്തുന്ന ശേഷിയാണ് വിവേകം.

അതുകൊണ്ട് എനിക്ക് ശരിയെന്ന് തോന്നുന്നത് വിവേകം അല്ല.

എനിക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് വിവേകം അല്ല.

എന്റെ ലക്ഷ്യം നല്ലതാണ്, അതുകൊണ്ട് എന്തും ചെയ്യാം എന്നതും വിവേകം അല്ല.

വിവേകം എന്നത്:
സ്വന്തം ആഗ്രഹം പോലും തെറ്റാണെന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുന്ന മനസ്സിന്റെ തെളിച്ചമാണ്.

ഇതാണ് കൃഷ്ണന്റെ ധർമ്മചിന്തയിലെ ഏറ്റവും ആഴമുള്ള ഭാഗം. അതിനാലാണ് ഗീതയിൽ കൃഷ്ണൻ അർജുനോട് അവസാനത്തിൽ “ഞാൻ പറഞ്ഞതുകൊണ്ട് ചെയ്യുക” എന്ന് പറയാതെ, ആലോചിച്ച് തീരുമാനിക്കാൻ വിടുന്നത് — 

“വിമൃശ്യൈതദശേഷേണ യഥേച്ഛസി തഥാ കുറു” (18.63).
അതിനാൽ ഒരു വാചകത്തിൽ:
വിവേകം = നിയമം
 
അറിയുന്നതിനെക്കാൾ ഉയർന്നത്; നിയമത്തിന്റെ ആത്മാവ് തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, സ്വന്തം സ്വാർത്ഥതയെ മറികടന്ന്, ശരിയായ സമയത്ത് ശരിയായ ധർമ്മം തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള ബോധം.