रामायण माह

हर साल का जैसे आज से रामायण का महीना शुरू हो रहा है, जो 17 जुलाई, 2026 से शुरू होकर 16 अगस्त, 2026 को समाप्त होगा।

जिनके पास रामायण पढ़ने का समय नहीं है, उनके लिए इस श्लोक को तीन बार पढ़ना ही पर्याप्त है।

राम रामेति रामेति रमे रामे मनोरमे।

सहस्रनाम तत् तुल्यं रामनाम वरानने॥

इसी प्रकार, संपूर्ण रामायण इन चार पंक्तियों में समाहित है -

आदौ राम तपोवनादि गमनं, हत्वा मृगं काञ्चनम्।

वैदेही हरणं, जटायुमरणं, सुग्रीवसंभाषणम्॥

वाली निग्रहणं, समुद्रतरणं, लंकापुरीदाहनम्।

पश्चाद् रावण-कुम्भकर्ण-हननम्, एतद्धि रामायणम्॥

इसी प्रकार, रामायण का पाठ करने से पहले इस प्रकार ध्यान करना चाहिए -

ध्यायेदाजानुबाहुं धृतशरधनुषं बद्धपद्मासनस्थं

पीतं वासो वसानं नवकमलदलस्पर्धिनेत्रं प्रसन्नम्।

वामाङ्कारूढसीतामुखकमलमिलल्लोचनं नीरदाभं

नानालङ्कारदीप्तं दधतमुरुजटामण्डलं रामचन्द्रम्॥

राम रामेति रामेति रमे रामे मनोरमे।

सहस्रनाम तत् तुल्यं रामनाम वरानने॥

रामायण के प्रत्येक पाठ से पहले इस श्लोक का पाठ करना उचित है। मन को शांत करने के बाद, इस ध्यान श्लोक का तीन बार जाप करने से आपकी ध्यान क्षमता और भक्ति में वृद्धि होगी।

मैंने पहले भी लिखा है, चाहे रामायण हो या महाभारत, हर बात घटित होने के बाद नहीं लिखी गई।  महाऋषियों जो पहले लिखते हैं, वही बाद में घटित होता है। यानी, वे पहले पटकथा लिखते हैं, और फिर वह घटित होती है। अगस्त्य मुनि ने नाड़ी शास्त्र में हमारे, हमारी पिछली पीढ़ियों और हमारे उत्तराधिकारियों के भविष्य के बारे में इसी प्रकार लिखा है। पहले भी कहा जा चुका है कि संसार  महाऋषियों द्वारा लिखी गई पटकथा के अनुसार चल रहा है। 

इसका उल्लेख किया गया था, तब यह प्रश्न उठता है कि ईश्वर की भूमिका क्या है, उनके लिए सृष्टि, स्थिति और संहार ही सर्वोपरि हैं। इस संसार में सृजित प्राणियों की भूमिका क्या है, यह महान ऋषियों द्वारा लिखित रूप में देखा जा रहा है।

രാമായണ മാസം

ഇന്ന് രാമായണ മാസം തുടങ്ങുന്നു ജൂലൈ 17, 2025 മുതൽ ആരംഭിച്ച് ഓഗസ്റ്റ് 16, 2025 വരെ.

രാമായണം വായിക്കാൻ സമയമില്ലാത്തവർക്ക് ഈ പറയുന്ന ശ്ലോകം മൂന്ന് തവണ വായിച്ചാലും മതി -

ശ്രീരാമ രാമ രാമേതി രമേ രാമേ മനോരമേ । 

സഹസ്രനാമ തത്തുല്യം രാമ നാമ വരാനനേ ॥

അതുപോലെ മുഴുവൻ രാമായണം ഈ നാല് വരി ശ്ലോകത്തിൽ ഉണ്ട് -

ആദൗ രാമതപോവനാദിഗമനം ഹത്വാ മൃഗം കാഞ്ചനം।

വൈദേഹീഹരണം ജടായുമരണം സുഗ്രീവസംഭാഷണം॥

ബാലിനിർഗ്രഹണം സമുദ്രതരണം ലങ്കാപുരീദാഹനം।

പശ്ചാദ്രാവണകുംഭകർണഹനനം ഏതദ്ദ്ഹി രാമായണം॥

ഇതി ഏകശ്ലോകി രാമായണം സമ്പൂർണ്ണം॥

അതുപോലെ രാമായണം വയിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഇങ്ങനെ ധ്യാനിക്കേണ്ടതും ഉണ്ട് -

ധ്യായേദ് ആജാനുബാഹും ധൃതശരധനുഷം ബദ്ധപദ്മാസനസ്ഥം

പീതം വാസോവസാനം നവകമലദലസ്പർധിനേത്രം പ്രസന്നം।

വാമാങ്കാരൂഢസീതം രഘുവരമുനിനം രാഘവം പുണ്യകീര്ത്തിം

നാസാഗ്രേ നവമൗക്തികം കരതലധൃതശ്രീചപം പൂരണചന്ദ്രം॥

ശ്രീരാമ രാമ രാമേതി രമേ രാമേ മനോരമേ। 

സഹസ്രനാമ തത്തുല്യം രാമ നാമ വരാനനേ॥

ഈ ശ്ലോകം ഓരോ രാമായണ പാരായണത്തിനുമുമ്പായി ഉച്ചരിക്കുന്നത് അനുയോജ്യമാണ്.മനസ്സ് ശാന്തമാക്കിയശേഷം,3 തവണ ഈ ധ്യാനശ്ലോകം ഉച്ചരിച്ചാൽ ധ്യാനക്ഷമതയും ഭക്തിഭാവവും വർദ്ധിക്കും

നേരത്തേയും ഒരു തവണ ഞാൻ എഴുതിയിരുന്നു, രാമായണം ആയാലും മഹാഭാരതം ആയാലും എല്ലാം സംഭവിച്ച ശേഷം എഴുതപ്പെട്ടവ അല്ല. മഹാഋഷികൾ ആദ്യം എഴുതുന്നവ പിന്നീട് സംഭവിക്കുന്നത് ആണ്. അതായത് അവർ ആദ്യം സ്ക്രിപ്റ്റ് എഴുതുന്നു, പിന്നീട് അവ സംഭവിക്കുന്നു. നമ്മുടേയും നമ്മുടെ മുൻതലമുറയുടേയും വരാൻ പോകുന്ന കാര്യങ്ങളും നമ്മുടെ പിന്തുടർച്ചകാരുടെയും കാര്യങ്ങൽ നാഡി ശാസ്ത്രത്തിൽ അഗസ്ത്യ മുനി എഴുതി വച്ചിരിക്കുന്നതും അങ്ങനെ ആണ്. ലോകം, മഹാഋഷികൾ എഴുതി വക്കപ്പെട്ട ഒരു സ്ക്രിപ്പ്റ്റിലൂടെ ആണ് പോകുന്നത് എന്ന് മുമ്പും 

സൂചിപ്പിച്ചിരുന്നു. അപ്പോൽ ദൈവത്തിൻ്റെ റോൾ എന്താണെന്ന് ചോദ്യം വരാം, അവർക്ക് സൃഷ്ടി, സ്ഥിതി, സംഹാരം ആണ് മുഖ്യം. സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവരുടെ റോൾ ഈ ലോകത്ത് എന്താണ് എന്നത് മഹാഋഷികൾ എഴുതി വച്ചിരിക്കുന്നത് പോലേയും ആണ് നടക്കുന്നത്.

हरियाली तीज / हरेला

आज हरियाली तीज / हरेला: भारत में त्योहारों के मौसम की शुरुआत

आज हरियाली तीज का पावन पर्व है। उत्तराखंड में इसे हरेला के नाम से मनाया जाता है। इसी के साथ भारत में वर्षा ऋतु और त्योहारों का सुंदर सिलसिला आरंभ हो जाता है।

प्रकृति और कृषि को समर्पित यह पर्व नई आशाओं, हरियाली और समृद्धि का प्रतीक है। यह हमें प्रकृति के प्रति कृतज्ञता व्यक्त करने, बीज बोने, पौधे लगाने, वृक्षारोपण करने तथा उनकी देखभाल करने का संदेश देता है।

भारत के विभिन्न राज्यों में इसी अवधि में अलग-अलग नामों से प्रकृति और वर्षा का उत्सव मनाया जाता है—

उत्तराखंड – हरेला

बिहार एवं झारखंड – श्रावण अनुष्ठान एवं मानसून पूजा

केरल – कार्किडका माह (रामायण माह)

तमिलनाडु – आदि माह

आंध्र प्रदेश एवं तेलंगाना – आषाढ़ माह समारोह

नाम भले ही अलग-अलग हों, लेकिन इन सभी परंपराओं का मूल भाव एक ही है—प्रकृति, वर्षा, कृषि और जीवन के प्रति सम्मान।

🌼 आगामी प्रमुख पर्व

17 जुलाई – कार्किडका माह / रामायण माह (केरल)

19 जुलाई – कामिका एकादशी

21 जुलाई – मासिक शिवरात्रि

24 जुलाई – नाग पंचमी

29 जुलाई – गुरु पूर्णिमा (व्यास पूजा)

5 अगस्त – रक्षा बंधन

7 अगस्त – श्रीकृष्ण जन्माष्टमी

मध्य अगस्त – ओणम उत्सव (आथम) का प्रारंभ

अगस्त के अंत में – गणेश चतुर्थी

अक्टूबर – शारदीय नवरात्रि एवं विजयादशमी

अक्टूबर/नवंबर – धनतेरस, दीपावली, गोवर्धन पूजा और भाई दूज

हरेला हमें प्रकृति की रक्षा और पर्यावरण संरक्षण का संदेश देता है। इसके बाद आने वाले त्योहार पारिवारिक संबंधों, आध्यात्मिकता, संस्कृति, एकता, प्रेम और आनंद का उत्सव बनकर पूरे देश को एक सूत्र में जोड़ते हैं।

आइए, इस त्योहारों के मौसम की शुरुआत प्रकृति के प्रति कृतज्ञता, अधिक से अधिक वृक्षारोपण और पर्यावरण संरक्षण के संकल्प के साथ करें।

सभी देशवासियों को हरियाली तीज, हरेला तथा वर्षा ऋतु के इस मंगलमय पर्व की हार्दिक शुभकामनाएँ! 🌿🙏

यदि चाहें, इसे फेसबुक या लिंक्डइन पोस्ट के लिए और अधिक आकर्षक शैली में भी तैयार किया जा सकता है।

ഹരേല

ഇന്ന് ഹരിയാലി തീസ് മുതൽ ഉത്സവകാലത്തിന് തുടക്കം. ഇനി ഇന്ത്യ ആഘോഷങ്ങളുടെ നാളുകളിലേക്ക്. ഉത്തരാഖണ്ഡിൽ ഹറേല (Harela) എന്ന് പറയുന്നു. പ്രകൃതിയെയും കൃഷിയെയും ആദരിക്കുന്ന ഈ ഉത്സവം നോർത്ത് ഇന്ത്യയിൽ മഴക്കാലത്തിന്റെ തുടക്കത്തെയും പുതിയ പ്രതീക്ഷകളെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. വിത്ത് വിതയ്ക്കൽ, തൈ നടീൽ, മരങ്ങൾ നട്ട് പരിപാലിക്കൽ എന്നിവയിലൂടെ പ്രകൃതിയോടുള്ള നന്ദി പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന ദിനമാണിത്.

ബിഹാർ, ഝാർഖണ്ഡ് – ശ്രാവണി ആചാരങ്ങളും മഴക്കാല പൂജകളും, കേരളം – കർക്കിടക മാസം, രാമായണ മാസം, തമിഴ്നാട് – ആടി മാസം, ആന്ധ്രപ്രദേശ്, തെലങ്കാന – ആഷാഢ മാസാചരണങ്ങൾ

ഇങ്ങനെ പേരുകൾ വ്യത്യസ്തമായാലും അവയെല്ലാം പ്രകൃതിയെയും, മഴയെയും, കാർഷികജീവിതത്തെയും ആദരിക്കുന്ന പാരമ്പര്യങ്ങളാണ്.

ഇനി വരുന്ന പ്രധാന ഉത്സവങ്ങൾ:

ജൂലൈ 17 – കർക്കിടക മാസം / രാമായണ മാസം (കേരളം)

ജൂലൈ 19 – കാമിക ഏകാദശി

ജൂലൈ 21 – മാസ ശിവരാത്രി

ജൂലൈ 24 – നാഗപഞ്ചമി

ജൂലൈ 29 – ഗുരുപൗർണ്ണമി (വ്യാസപൂജ)

ഓഗസ്റ്റ് 5 – രക്ഷാബന്ധൻ

ഓഗസ്റ്റ് 7 – ശ്രീകൃഷ്ണ ജന്മാഷ്ടമി

ഓഗസ്റ്റ് മധ്യം – ഓണാഘോഷങ്ങളുടെ തുടക്കം (ആത്തം)

ഓഗസ്റ്റ് അവസാനം – ഗണേശ ചതുർത്ഥി

ഒക്ടോബർ – നവരാത്രി, വിജയദശമി

ഒക്ടോബർ/നവംബർ – ധൻതേരസ്, ദീപാവലി, ഗോവർധൻ പൂജ, ഭായ് ദൂജ്.

ഹറേല പ്രകൃതിയെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള സന്ദേശം നൽകുമ്പോൾ, തുടർന്ന് വരുന്ന ഉത്സവങ്ങൾ കുടുംബബന്ധങ്ങൾ, ആത്മീയത, ഐക്യം, സംസ്കാരം, സന്തോഷം എന്നിവയെ ആഘോഷിക്കുന്നു. 

ബാലാവകാശങ്ങളും കമ്മീഷനുകളും

എവിടെ പോയി നിൽക്കും ഈ ബാലാവകാശങ്ങളും കമ്മീഷനുകളും?

കുട്ടികളെ ഉപദ്രവിക്കണമെന്നല്ല പറയുന്നത്. എന്നാൽ അച്ചടക്കവും ഉത്തരവാദിത്തവും പഠിപ്പിക്കേണ്ട സമയത്ത്, അധ്യാപകർക്ക് ആവശ്യമായ അധികാരവും നിയമപരമായ സംരക്ഷണവും ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥ ഇന്ന് ഗൗരവമായ ആശങ്കയാണ്.

പല ആത്മാർഥ അധ്യാപകരും ഒരു വിദ്യാർത്ഥിയുടെ തെറ്റായ പെരുമാറ്റം തിരുത്താൻ പോലും മടിക്കുന്നു. കാരണം, പിന്നീട് അത് പരാതിയായോ നിയമപ്രശ്നമായോ മാറുമോ എന്ന ഭയം.

കുട്ടികളുടെ അവകാശങ്ങൾ തീർച്ചയായും സമൂഹത്തിലെ തെമ്മാടികളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കപ്പെടണം. അതിനർത്ഥം വീട്ടിലും സ്കൂളിലും മുതിർന്നവർ എങ്ങിനെ കുട്ടികൊളോട് പെരുമാറണം എന്ന് നിയമങ്ങൽ ഉണ്ടാക്കി കുട്ടികളുടെ ജിവിതം തുലക്കുകയല്ല ചെയ്യേണ്ടത്. കുട്ടികളുടെ പ്രായത്തിനും മാനസിക വളർച്ചയ്ക്കും അനുയോജ്യമായ അച്ചടക്കവും ഉത്തരവാദിത്തബോധവും വളർത്താനുള്ള അധ്യാപകരുടെയും രക്ഷിതാക്കളുടെയും പങ്ക് ദുർബലമാകരുത്.

ബാല്യത്തിലും കൗമാരത്തിലും കുട്ടികൾ പല മാനസിക-വൈകാരിക മാറ്റങ്ങളിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. ആ ഘട്ടത്തിൽ വ്യക്തമായ അതിരുകൾ, കൃത്യമായ മാർഗനിർദ്ദേശം, ആവശ്യമായ ശാസനം, സ്നേഹത്തോടെയുള്ള തിരുത്തൽ, വേണ്ടി വന്നാൽ തക്കതായ ശിക്ഷ എന്നിവ അവരുടെ വ്യക്തിത്വ രൂപീകരണത്തിന് പ്രധാനമാണ്. ഭയമോ അക്രമമോ അല്ല, മറിച്ച് ഉത്തരവാദിത്തം പഠിപ്പിക്കുന്ന അച്ചടക്കമാണ് അവർക്ക് വേണ്ടത്.

അധ്യാപകരുടെ മാന്യതയും സുരക്ഷയും ഉറപ്പാക്കുകയും, കുട്ടികളുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു സന്തുലിത സമീപനമാണ് സമൂഹത്തിന് ആവശ്യം. നല്ല വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടാകണമെങ്കിൽ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ അവകാശങ്ങളും അധ്യാപകരുടെ ഉത്തരവാദിത്തം നിർവഹിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യവും ഒരുപോലെ സംരക്ഷിക്കപ്പെടണം.

मासिक धर्म, अपान वायु, अशुद्धता

मासिक धर्म कोई रोग नहीं है। यह अपवित्र भी नहीं है। मासिक धर्म मूलतः धार्मिक नहीं, बल्कि शारीरिक क्रिया है। प्राण जीवन को ग्रहण करता है, जबकि अपान शरीर की अनावश्यक चीजों को बाहर निकाल देता है। दोनों ही समान रूप से पवित्र और आवश्यक हैं। 

योग और आयुर्वेद की भाषा में, मासिक धर्म के दौरान अपान वायु अधिक सक्रिय होती है। अपान वायु की प्राकृतिक दिशा नीचे और बाहर की ओर होती है। वहीं, आध्यात्मिक प्रथाओं में यह मान्यता है कि मंदिर, यज्ञशाला और ध्यान केंद्र जैसे स्थानों में प्राण या प्राण वायु का प्रबल प्रवाह होता है।

इस दृष्टिकोण के अनुसार, योगिक-तांत्रिक परंपराएं बताती हैं कि महिलाओं को मासिक धर्म के दौरान आध्यात्मिक प्रथाओं से इसलिए बाहर रखा जाता था क्योंकि उन्हें "अशुद्ध" नहीं माना जाता था, बल्कि इसलिए कि वे शरीर में सक्रिय अपानवायु के प्राकृतिक प्रवाह और बाहर प्राण के शक्तिशाली प्रवाह के बीच असंतुलन या संघर्ष से बचना चाहती थीं।

योग शास्त्र और आयुर्वेद में, शरीर की जीवन शक्ति प्राण को पाँच मुख्य धाराओं में कार्य करते हुए वर्णित किया गया है। इन्हें पंच प्राण वायु कहा जाता है।

 

प्राण वायु

स्थान: हृदय, छाती, फेफड़े, सिर

कार्य: श्वसन, भोजन और पानी ग्रहण करना

इंद्रियों की कार्यप्रणाली, मन की एकाग्रता

गति की दिशा: अंदर की ओर और ऊपर की ओर

2. अपान वायु

स्थान: पेट, श्रोणि, मूत्राशय, गर्भाशय

कार्य: मल त्याग, मासिक धर्म, प्रसव और प्रजनन संबंधी कार्य

गति की दिशा: नीचे और बाहर की ओर

3. समान वायु

स्थान: नाभि

कार्य: पाचन, पोषक तत्वों का अवशोषण और शरीर में ऊर्जा आपूर्ति का संतुलन बनाए रखना।

गति की दिशा: केंद्र की ओर (नाभि की ओर)

4. उदान वायु

स्थान: गला, गर्दन, सिर

कार्य: वाक् क्षमता, स्वर-उच्चारण, स्मृति, आत्मविश्वास, इच्छाशक्ति

गति की दिशा: ऊपर

5. व्यान वायु

स्थान: पूरा शरीर

कार्य: रक्त परिसंचरण, तंत्रिका तंत्र का कार्य, शरीर की गतिविधियाँ, ऊर्जा वितरण।

गति की दिशा: सभी दिशाओं में

ये पांचों वायु मिलकर शरीर और मन का संतुलन बनाए रखने का काम करती हैं।

 

पांच तत्वों में से अपान वायु मासिक धर्म से सबसे अधिक निकटता से संबंधित है।

 

जगह:

- पेट

- श्रोणि क्षेत्र

मूत्राशय

- गर्भाशय

- बृहदान्त्र

 

गति की दिशा: नीचे और बाहर की ओर

 

अपान वायु के मुख्य कार्य:

- शौच

- पेशाब

- मासिक धर्म

- प्रसव

- प्रजनन गतिविधियाँ

 

आयुर्वेद में मासिक धर्म के दौरान गर्भाशय की परत का बाहर की ओर खिसकना अपाना वायु का एक प्राकृतिक कार्य माना जाता है।

 

मासिक धर्म एक प्राकृतिक जैविक प्रक्रिया है जिसके द्वारा गर्भावस्था न होने पर गर्भाशय की परत झड़ जाती है। यह एक महिला के स्वस्थ प्रजनन तंत्र का संकेत है।

 

अतीत में, कुछ सामाजिक-अनुष्ठानिक प्रथाएं थीं जो महिलाओं को मासिक धर्म के दौरान आराम करने की अनुमति देती थीं।

 

उनके लक्ष्य:

- कड़ी मेहनत से आराम करें

शरीर को ठीक होने का समय मिलता है

- मानसिक शांति।

 

बाद में, कई जगहों पर, इन विश्राम प्रथाओं की गलत व्याख्या की गई और यह धारणा बन गई कि मासिक धर्म = अशुद्धता।

 

योग परंपरा में यह माना जाता है कि मासिक धर्म के दौरान अपान वायु का प्रवाह अधिक सक्रिय होता है। इसलिए, कुछ गुरु परंपराओं में यह मान्यता है:

कठिन योगासन

- शक्तिशाली प्राणायाम

- अत्यधिक उपवास

- मंदिर दर्शन,

इससे बचने की सलाह दी जाती है। 

 

यह अशुद्धता के कारण नहीं है; बल्कि यह शरीर के प्राकृतिक ऊर्जा प्रवाह का सम्मान करने के लिए है।

इसलिए, मासिक धर्म को "अशुद्ध" मानने के बजाय, इसे प्रकृति के एक संतुलित जीवन चक्र के रूप में समझना अधिक वैज्ञानिक और आध्यात्मिक दृष्टिकोण है।

भाषा की शब्दों

किसी भाषा में शब्दों की सही-सही संख्या बताना असंभव है, क्योंकि नए शब्द लगातार बनते रहते हैं।

अंग्रेजी: 600,000 से अधिक शब्द (लगभग 170,000 सक्रिय उपयोग में)

संस्कृत: 150,000–200,000+

संख्या: 120,000–200,000+

तमिल: 300,000–500,000+

मलयालम: 300,000–500,000+

तेलुगु: 250,000–400,000+

कन्नड़: 250,000–350,000+

बंगाली: 200,000–300,000+

मराठी: 150,000–250,000+

गुजराती: 100,000–200,000+

पंजाबी: 100,000–150,000+

ओडिया: 100,000–150,000+

जर्मन: 300,000–500,000+

अरबी: 300,000–500,000+

चीनी (मंदारिन): 300,000–400,000+

रूसी: 200,000+

फ़्रेंच: 100,000–150,000+

स्पेनिश: 90,000–150,000+

पुराने शब्द अप्रचलित हो जाते हैं, और प्रत्येक शब्दकोश अलग-अलग मानक अपनाता है।

अक्सर यह कहा जाता है कि संस्कृत सभी भारतीय भाषाओं की जननी है, या प्राकृत संस्कृत से विकसित हुई है। लेकिन भाषाविज्ञान इससे कहीं अधिक सूक्ष्म चित्र प्रस्तुत करता है।

प्राकृत कोई भाषा नहीं है; यह प्राचीन भारत के आम लोगों द्वारा बोली जाने वाली मध्यकालीन इंडो-आर्यन भाषाओं का सामूहिक नाम है। "प्राकृत" शब्द 'प्रकृति' से आया है। इसका अर्थ है "प्राकृतिक", "जन्मजात", "लोगों की भाषा"। जबकि "संस्कृत" शब्द का अर्थ है "संस्कृत", "परिष्कृत", "शुद्ध"।

प्रमुख आदिम भाषाओं में अर्ध मगधी, महाराष्ट्री, शौरसेनी, मगधी और पैशाची शामिल हैं। इन्हीं भाषाओं से आधुनिक इंडो-आर्यन भाषाएँ जैसे हिंदी, बंगाली, मराठी, गुजराती, पंजाबी, असमिया और ओडिया विकसित हुईं। वहीं, मलयालम, तमिल, तेलुगु और कन्नड़ जैसी द्रविड़ भाषाओं की जड़ें स्वतंत्र द्रविड़ भाषा में हैं। हालांकि, संस्कृत का उनके शब्दकोश और साहित्य पर गहरा प्रभाव रहा है।

प्रत्येक भाषा में ध्वनियों की संख्या भी भिन्न-भिन्न होती है। उदाहरण के लिए, आमतौर पर यह अनुमान लगाया जाता है कि अंग्रेजी में लगभग 44, संस्कृत में 49-50, हिंदी में 52, मलयालम में 50 से अधिक, तमिल में 30-35 और बंगाली में 35-40 ध्वनियाँ होती हैं।

अंततः, "किस भाषा में सबसे अधिक शब्द हैं?" इस प्रश्न का कोई एक निश्चित उत्तर नहीं है। यह प्रयुक्त शब्दकोश और गणना विधि पर निर्भर करता है। अंग्रेजी को आम तौर पर विश्व की सबसे विशाल शब्दावलियों में से एक माना जाता है। भारतीय भाषाओं में, संस्कृत, तमिल और मलयालम को आम तौर पर समृद्ध शब्दावलियों और लंबी साहित्यिक परंपराओं वाली भाषाएँ माना जाता है।

यह प्रारूप भाषाई रूप से अधिक सटीक है और साझा करने के लिए उपयुक्त है।

ഭാഷാ ശബ്ദങ്ങൾ

ഒരു ഭാഷയ്ക്ക് കൃത്യമായി ഇത്ര വാക്കുകളാണ് എന്ന് പറയാൻ സാധിക്കില്ല. കാരണം പുതിയ വാക്കുകൾ നിരന്തരം രൂപപ്പെടുന്നു,

English: 600,000+ വാക്കുകൾ (സജീവ ഉപയോഗത്തിലുള്ളത് ഏകദേശം 170,000)

Sanskrit: 150,000–200,000+

Hindi: 120,000–200,000+

Tamil: 300,000–500,000+

Malayalam: 300,000–500,000+

Telugu: 250,000–400,000+

Kannada: 250,000–350,000+

Bengali: 200,000–300,000+

Marathi: 150,000–250,000+

Gujarati: 100,000–200,000+

Punjabi: 100,000–150,000+

Odia: 100,000–150,000+

German: 300,000–500,000+

Arabic: 300,000–500,000+

Chinese (Mandarin): 300,000–400,000+

Russian: 200,000+

French: 100,000–150,000+

Spanish: 90,000–150,000+

പഴയ വാക്കുകൾ ഉപയോഗത്തിൽ നിന്ന് മാറുന്നു, കൂടാതെ ഓരോ നിഘണ്ടുവും വ്യത്യസ്ത മാനദണ്ഡങ്ങളാണ് സ്വീകരിക്കുന്നത്.

സംസ്കൃതമാണ് എല്ലാ ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളുടെയും മാതാവ് അല്ലെങ്കിൽ പ്രാകൃതം സംസ്കൃതത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടായത് എന്ന് ലളിതമായി പറയാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഭാഷാശാസ്ത്രം അതിനേക്കാൾ സൂക്ഷ്മമായ ഒരു ചിത്രം നൽകുന്നു.

പ്രാകൃതം (Prakrit) ഒരു ഭാഷയല്ല; പുരാതന ഭാരതത്തിൽ സാധാരണ ജനങ്ങൾ സംസാരിച്ചിരുന്ന മധ്യ ഇൻഡോ-ആര്യൻ ഭാഷകളുടെ (Middle Indo-Aryan Languages) ഒരു കൂട്ടായ പേരാണ്. "പ്രാകൃതം" എന്ന പദം 'പ്രകൃതി' എന്ന വാക്കിൽ നിന്നാണ് വന്നത്. അതിന്റെ അർത്ഥം "സ്വാഭാവികം", "സഹജം", "ജനങ്ങളുടെ ഭാഷ" എന്നതാണ്. അതേസമയം "സംസ്കൃതം" (Saṃskṛta) എന്ന പദത്തിന്റെ അർത്ഥം "സംസ്കരിക്കപ്പെട്ടത്", "പരിഷ്കരിക്കപ്പെട്ടത്", "ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്" എന്നാണ്.

പ്രാകൃതഭാഷകളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവ അർദ്ധമാഗധി, മഹാരാഷ്‌ട്രി, ശൗരസേനി, മാഗധി, പൈശാചി എന്നിവയാണ്. ഈ ഭാഷകളിൽ നിന്നാണ് പിന്നീട് ഹിന്ദി, ബംഗാളി, മറാത്തി, ഗുജറാത്തി, പഞ്ചാബി, അസമീസ്, ഒഡിയ തുടങ്ങിയ ആധുനിക ഇൻഡോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ വികസിച്ചത്. അതേസമയം മലയാളം, തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ എന്നീ ദ്രാവിഡഭാഷകൾക്ക് സ്വതന്ത്രമായ ദ്രാവിഡ വേരുകളാണുള്ളത്. എന്നാൽ സംസ്കൃതം ഇവയുടെ പദസമ്പത്തിനും സാഹിത്യത്തിനും വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ഒരോ ഭാഷയിലെ  phonemes എണ്ണവും വ്യത്യസ്തമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന് ഇംഗ്ലീഷിൽ ഏകദേശം 44, സംസ്കൃതത്തിൽ 49–50, ഹിന്ദിയിൽ 52, മലയാളത്തിൽ 50-ൽ അധികം, തമിഴിൽ 30–35, ബംഗാളിയിൽ 35–40 എന്നിങ്ങനെയാണ് പൊതുവേ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.

അവസാനമായി, "ഏറ്റവും കൂടുതൽ വാക്കുകളുള്ള ഭാഷ ഏതാണ്?" എന്ന ചോദ്യത്തിന് ഒരൊറ്റ അന്തിമ ഉത്തരമില്ല. ഉപയോഗിക്കുന്ന നിഘണ്ടുവിനെയും കണക്കെടുപ്പ് രീതിയെയും ആശ്രയിച്ചാണ് അത് മാറുന്നത്. പൊതുവേ ഇംഗ്ലീഷ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ രേഖപ്പെടുത്തിയ പദസമ്പത്തുള്ള ഭാഷകളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിൽ സംസ്കൃതം, തമിഴ്, മലയാളം എന്നിവയ്ക്ക് വളരെ സമ്പന്നമായ പദസമ്പത്തും ദീർഘമായ സാഹിത്യപാരമ്പര്യവും ഉണ്ടെന്ന് പൊതുവെ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു.

ഈ രൂപം ഭാഷാശാസ്ത്രപരമായി കൂടുതൽ കൃത്യവും പങ്കുവയ്ക്കാൻ അനുയോജ്യവുമാണ്.

धर्म एक ढोंग है

आजकल धर्म आध्यात्मिक मार्ग की बजाय राजनीतिक दल की तरह व्यवहार करते हैं। जिस प्रकार एक राजनीतिक दल अपने विचारों और नीतियों को विश्वभर में फैलाकर नए देशों में सत्ता हथिया लेता है, उसी प्रकार धर्म अंधविश्वास, शक्ति और शोषण से भरी एक व्यवस्था बन गए हैं। जिस प्रकार नेता पद पर बैठकर आय अर्जित करते हैं और विलासितापूर्ण जीवन जीते हैं, ठीक वैसे ही धार्मिक अधिकारी भी करते हैं। वे यह प्रचार करने का प्रयास करते हैं कि उनका धर्म सर्वोपरि है और सभी को इसे स्वीकार करना चाहिए। वे अपने अनुयायियों को आस्था के बंधन में जकड़कर डराते हैं। वे अक्सर उन झंडों, नारों और विचारों को स्वीकार करने को तैयार नहीं होते जो उनके अपने नहीं होते। वे उन्हें यह विश्वास दिलाते हैं कि देश नहीं, बल्कि धर्म ही सर्वोपरि है। वे नए क्षेत्रों और समुदायों में अपना प्रभाव फैलाने का प्रयास जारी रखते है। ऐसी स्थिति में यह देखा जा सकता है कि भक्ति से अधिक शक्ति और प्रभाव को महत्व दिया जाता है। अब भक्ति से अधिक शक्ति को महत्व दिया जाता है।

यही सच्चाई है कि किसी विश्वास या आंदोलन को फलने-फूलने के लिए शक्ति और चतुराई दोनों की आवश्यकता होती है। आज कुछ स्थानों पर, भक्ति से अधिक शक्ति को महत्व दिया जाता है। इसका कारण यह है कि किसी आंदोलन के फलने-फूलने और अपना प्रभाव फैलाने के लिए केवल आध्यात्मिकता ही पर्याप्त नहीं है; इसके लिए संगठनात्मक शक्ति और विभिन्न रणनीतियों का उपयोग किया जाता है। कुछ स्थितियों में, राजनीतिक प्रभाव और सत्ता के लक्ष्य भी इसका हिस्सा बन जाते हैं। जब ऐसा होता है, तो आध्यात्मिकता और भक्ति पीछे छूट जाती हैं और शक्ति और प्रभाव सबसे आगे आ जाते हैं।

मेरे व्यक्तिगत विचार में, ईश्वर की उपासना के लिए किसी ऐसे धार्मिक ढांचे की आवश्यकता नहीं है जो इस प्रकार के छल-कपट या सत्ता संघर्ष पर आधारित हो। आध्यात्मिकता और ईश्वर भक्ति मनुष्य और ईश्वर के बीच का एक आंतरिक अनुभव है। यह शक्ति प्रदर्शन या दूसरों को जीतने के प्रयासों से नहीं, बल्कि प्रेम, सत्य और दया के माध्यम से विकसित होनी चाहिए।

മതം ഒരു പ്രഹൽസനം

ഇപ്പോൽ മതങ്ങൾ ഒരു ആത്മീയ മാർഗം എന്നതിലുപരി ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയെപ്പോലെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി തങ്ങളുടെ ആശയങ്ങളും നയങ്ങളും ലോകമെമ്പാടും വ്യാപിപ്പിക്കുകയും, പുതിയ രാജ്യങ്ങളിൽ ഭരണം പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് പോലെ മതങ്ങൾ അന്ധവിശ്വാസവും അധികാരവും ചൂഷണവും നിറഞ്ഞ ഒരു സംവിധാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. നേതാക്കൾ സ്ഥാനങ്ങളിൽ ഇരുന്നു കൊണ്ട് വരുമാനം ഉണ്ടാക്കുകയും, ആർഭാട ജീവിതം നയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് പോലെ തന്നെ ആണ് മതാധികാരികളും പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. തങ്ങളുടെ വിശ്വാസമാണ് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമെന്നും അത് എല്ലാവരും സ്വീകരിക്കണമെന്നും പ്രചരിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. അനുയായികളെ വിശ്വാസത്തിൻ്റെ ചങ്ങലയിൽ ഇട്ട് പേടിപ്പിക്കുന്നു. സ്വന്തമല്ലാത്ത പതാകകളെയും മുദ്രാവാക്യങ്ങളെയും ആശയങ്ങളെയും അംഗീകരിക്കാൻ അവർ പലപ്പോഴും തയ്യാറാകാറില്ല. രാജ്യമല്ല മതം ആണ് മുഖ്യം എന്ന് വിശ്വസിപ്പിക്കുന്നു. തങ്ങളുടെ സ്വാധീനം പുതിയ പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും സമൂഹങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമം തുടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കും. അത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ, ഭക്തിയേക്കാൾ അധികാരത്തിനും സ്വാധീനത്തിനുമാണ് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽക്കുന്നതെന്ന് കാണാം. ഭക്തിയെക്കാൾ ശക്തി ആണ് ഇപ്പോൽ കാണുന്നത്.

അതങ്ങനെ ആണല്ലോ, പ്രസ്ഥാനം വളരാൻ ശക്തിയും, കുതന്ത്രങ്ങളും ആണ് വേണ്ടത്. ഇന്ന് ചില ഇടങ്ങളിൽ ഭക്തിയേക്കാൾ ശക്തിക്കാണ് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകപ്പെടുന്നതെന്ന്. കാരണം, ഒരു പ്രസ്ഥാനം വളരാനും അതിന്റെ സ്വാധീനം വ്യാപിപ്പിക്കാനും ആത്മീയത മാത്രം മതിയാകില്ല; സംഘടനാശക്തിയും വിവിധ തന്ത്രങ്ങളും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനവും അധികാരലക്ഷ്യങ്ങളും അതിന്റെ ഭാഗമാകുകയും ചെയ്യുന്നു. അങ്ങനെ സംഭവിക്കുമ്പോൾ, ആത്മീയതയും ഭക്തിയും പിന്നിലാകുകയും ശക്തിയും സ്വാധീനവും മുൻനിരയിലാകുകയും ചെയ്യുന്നു.

എന്റെ വ്യക്തിപരമായ കാഴ്ചപ്പാടിൽ, ദൈവാരാധനയ്ക്ക് ഇത്തരത്തിലുള്ള കുതന്ത്രങ്ങളോ അധികാരമത്സരങ്ങളോ ആശ്രയിക്കുന്ന മതചട്ടക്കൂട് അനാവശ്യമാണ്. ആത്മീയതയും ദൈവഭക്തിയും മനുഷ്യനും ദൈവത്തിനുമിടയിലെ ഒരു ആന്തരിക അനുഭവമാണ്. അത് അധികാരപ്രകടനത്തിലൂടെയോ മറ്റുള്ളവരെ കീഴടക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളിലൂടെയോ അല്ല, സ്നേഹത്തിലൂടെയും സത്യത്തിലൂടെയും കരുണയിലൂടെയുമാണ് വളരേണ്ടത്.

ആർത്തവം, അപാനവായു, അശുദ്ധി

ആർത്തവം ഒരു രോഗമല്ല. അത് അശുദ്ധിയുമല്ല. ആർത്തവത്തിന് അടിസ്ഥാനപരമായി മതപരമായ (religious) ബന്ധമല്ല ഉള്ളത്, മറിച്ച് ശരീരശാസ്ത്രപരമായ (physiological) ബന്ധമാണ് ഉള്ളത്. പ്രാണൻ ജീവനെ അകത്തേക്ക് സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ, അപാനൻ ശരീരത്തിന് ആവശ്യമില്ലാത്തതിനെ പുറത്തേക്ക് നയിക്കുന്നു. രണ്ടും ഒരുപോലെ പവിത്രവും അനിവാര്യവുമാണ്. 

യോഗശാസ്ത്രത്തിന്റെയും ആയുർവേദത്തിന്റെയും ഭാഷയിൽ പറഞ്ഞാൽ, ആർത്തവസമയത്ത് അപാനവായു കൂടുതൽ സജീവമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അപാനവായുവിന്റെ സ്വാഭാവിക ദിശ താഴേക്കും പുറത്തേക്കുമാണ്. അതേസമയം, ക്ഷേത്രങ്ങൾ, യാഗശാലകൾ, ധ്യാനകേന്ദ്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങൾ ശക്തമായ പ്രാണശക്തി അല്ലെങ്കിൽ പ്രാണവായു പ്രവാഹം ഉള്ളതായി ആത്മീയ സമ്പ്രദായങ്ങൾ കരുതുന്നു.

ഈ കാഴ്ചപ്പാടനുസരിച്ച്, ആർത്തവകാലത്ത് സ്ത്രീകളെ ആത്മീയ ആചാരങ്ങളിൽ നിന്ന് മാറ്റിനിർത്തിയിരുന്നത് അവരെ "അശുദ്ധർ" എന്ന് കണക്കാക്കിയതുകൊണ്ടല്ല. മറിച്ച്, ശരീരത്തിൽ സജീവമായിരിക്കുന്ന അപാനവായുവിന്റെ സ്വാഭാവിക പ്രവാഹത്തിനും പുറത്തുള്ള പ്രാണശക്തിയുടെ ശക്തമായ പ്രവാഹത്തിനും ഇടയിൽ ഒരു അസന്തുലിതാവസ്ഥയോ സംഘർഷമോ ഉണ്ടാകാതിരിക്കട്ടെ എന്ന ചിന്തയിലൂടെയായിരുന്നു എന്ന് യോഗ-താന്ത്രിക പാരമ്പര്യങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുന്നു.

യോഗശാസ്ത്രത്തിലും ആയുർവേദത്തിലും ശരീരത്തിലെ ജീവശക്തിയായ പ്രാണൻ അഞ്ച് പ്രധാന പ്രവാഹങ്ങളായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതായി വിവരിക്കുന്നു. ഇവയെ പഞ്ചപ്രാണവായുക്കൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

 

പ്രാണവായു (Prana Vayu)

സ്ഥാനം: ഹൃദയം, നെഞ്ച്, ശ്വാസകോശം, തല

പ്രവർത്തനങ്ങൾ: ശ്വസനം, ഭക്ഷണം, വെള്ളം എന്നിവയുടെ സ്വീകരണം

ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം, മനസ്സിന്റെ ഏകാഗ്രത

ചലനദിശ: അകത്തേക്കും മുകളിലേക്കും

2. അപാനവായു (Apana Vayu)

സ്ഥാനം: അടിവയർ, പെൽവിസ്, മൂത്രാശയം, ഗർഭാശയം

പ്രവർത്തനങ്ങൾ: മലമൂത്ര വിസർജനം, ആർത്തവസ്രാവം, പ്രസവ, പ്രജനന പ്രവർത്തനങ്ങൾ

ചലനദിശ: താഴേക്കും പുറത്തേക്കും

3. സമാനവായു (Samana Vayu)

സ്ഥാനം: നാഭിപ്രദേശം

പ്രവർത്തനങ്ങൾ: ദഹനം, പോഷകങ്ങളുടെ ആഗിരണം, ശരീരത്തിലെ ഊർജവിതരണത്തിന്റെ സന്തുലനം

ചലനദിശ: കേന്ദ്രത്തിലേക്ക് (നാഭിയിലേക്ക്)

4. ഉദാനവായു (Udana Vayu)

സ്ഥാനം: തൊണ്ട, കഴുത്ത്, തല

പ്രവർത്തനങ്ങൾ: സംസാരം, ശബ്ദോൽപാദനം, ഓർമ്മശക്തി, ആത്മവിശ്വാസ, ഇച്ഛാശക്തി

ചലനദിശ: മുകളിലേക്ക്

5. വ്യാനവായു (Vyana Vayu)

സ്ഥാനം: ശരീരം മുഴുവൻ

പ്രവർത്തനങ്ങൾ: രക്തചംക്രമണം, നാഡീവ്യവസ്ഥയുടെ പ്രവർത്തനം, ശരീരചലനങ്ങൾ, ഊർജത്തിന്റെ വിതരണം.

ചലനദിശ: എല്ലാദിശകളിലേക്കും

ഈ അഞ്ച് വായുക്കളും പരസ്പരം സഹകരിച്ചാണ് ശരീരത്തിന്റെയും മനസ്സിന്റെയും സന്തുലനം നിലനിർത്തുന്നത്.

 

പഞ്ചപ്രാണങ്ങളിൽ ആർത്തവവുമായി ഏറ്റവും അടുത്ത ബന്ധമുള്ളത് അപാനവായു ആണ്.

 

സ്ഥാനം:

- അടിവയർ

- പെൽവിക് മേഖല

- മൂത്രാശയം

- ഗർഭാശയം

- വൻകുടൽ

 

ചലനദിശ: താഴേക്കും പുറത്തേക്കും

 

അപാനവായുവിന്റെ പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ:

- മലവിസർജനം

- മൂത്രവിസർജനം

- ആർത്തവസ്രാവം

- പ്രസവം

- പ്രജനന പ്രവർത്തനങ്ങൾ

 

ആർത്തവസമയത്ത് ഗർഭാശയത്തിനുള്ളിലെ അസ്തരം പുറത്തേക്ക് നീങ്ങുന്നത് ആയുർവേദം അപാനവായുവിന്റെ സ്വാഭാവിക പ്രവർത്തനമായി കാണുന്നു.

 

ഗർഭധാരണം സംഭവിക്കാത്തപ്പോൾ ഗർഭാശയത്തിന്റെ അകത്തെ അസ്തരം സ്വാഭാവികമായി പുറത്തേക്ക് പോകുന്ന ജൈവപ്രക്രിയയാണ് ആർത്തവം. ഇത് സ്ത്രീയുടെ ആരോഗ്യകരമായ പ്രത്യുൽപാദന സംവിധാനത്തിന്റെ അടയാളമാണ്.

 

പഴയകാലത്ത് സ്ത്രീകൾക്ക് ആർത്തവസമയത്ത് വിശ്രമം ലഭിക്കാനായി ചില സാമൂഹിക-ആചാരപരമായ രീതികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.

 

അവയുടെ ലക്ഷ്യം:

- കഠിനജോലികളിൽ നിന്ന് വിശ്രമം

- ശരീരത്തിന് പുനഃശക്തി നേടാനുള്ള സമയം

- മാനസിക ശാന്തത എന്നിവയായിരുന്നു.

 

പിന്നീട് പല സ്ഥലങ്ങളിലും ഈ വിശ്രമരീതികൾ തെറ്റായി വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുകയും ആർത്തവം = അശുദ്ധി എന്ന ധാരണ രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

 

യോഗപരമ്പരയിൽ ആർത്തവകാലത്ത് അപാനവായുവിന്റെ പ്രവാഹം കൂടുതൽ സജീവമാണ് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ട് ചില ഗുരുപരമ്പരകൾ ആ ദിവസങ്ങളിൽ:

- കഠിനമായ യോഗാസനങ്ങൾ

- ശക്തമായ പ്രാണായാമങ്ങൾ

- അമിത ഉപവാസങ്ങൾ

- ക്ഷേത്ര ദർശനം,

എന്നിവ ഒഴിവാക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കാറുണ്ട്. 

 

ഇത് അശുദ്ധി മൂലമല്ല; ശരീരത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ഊർജപ്രവാഹത്തെ മാനിക്കുന്നതിനാണ്.

അതിനാൽ ആർത്തവത്തെ “അശുദ്ധി”യായി കാണാതെ, പ്രകൃതിയുടെ സന്തുലിതമായ ഒരു ജീവചക്രമായി മനസ്സിലാക്കുന്നതാണ് കൂടുതൽ ശാസ്ത്രീയവും ആത്മീയവുമായ സമീപനം.

द्रोणादून देहरादून कैसे बना

द्रोणादून देहरादून कैसे बना?

देहरादून शहर की स्थापना 1675 में सिख आध्यात्मिक गुरु राम राय ने की थी। इसी बीच, यह क्षेत्र महाभारत के प्रसिद्ध गुरु द्रोणाचार्य का निवास स्थान भी माना जाता है।

देहरादून हिमालय की तलहटी में बसा एक खूबसूरत शहर है, जो हरियाली, नदियों और घाटियों से घिरा हुआ है। आज उत्तराखंड राज्य की राजधानी, यह शहर अपनी प्राकृतिक सुंदरता, शिक्षण संस्थानों और सैन्य अकादमियों के लिए प्रसिद्ध है। लेकिन "देहरादून" नाम के पीछे एक समृद्ध इतिहास और आध्यात्मिक पृष्ठभूमि छिपी हुई है।

“देहरादून” नाम दो शब्दों से मिलकर बना है:

देहरा / डेरा → शिविर, मठ, निवास

दून → हिमालय और शिवालिक पर्वतमाला के बीच स्थित घाटी

इसलिए "देहरादून" एक अनुमानित नाम है। इसका अर्थ है “घाटी में शिविर” या “दून घाटी में स्थित डेरा”।

देहरादून का पुराना नाम दून घाटी था और कुछ पारंपरिक मान्यताओं में इसे द्रोणा दून के नाम से जाना जाता था।

यह “द्रोण” द्रोणाचार्य से संबंधित है। कुछ स्थानीय कथाओं और मान्यताओं के अनुसार, महाभारत में कौरवों और पांडवों के गुरु द्रोणाचार्य का आश्रम इसी क्षेत्र में स्थित था। इसी कारण से इसका नाम “द्रोण दून” पड़ा।

देहरादून के इतिहास में सबसे महत्वपूर्ण व्यक्ति गुरु राम राय हैं। वे गुरु हर राय के सबसे बड़े पुत्र थे। एक बार उन्हें मुगल सम्राट औरंगजेब के दरबार में बुलाया गया। वहाँ सिख धर्मग्रंथ की एक पंक्ति पर चर्चा हुई। सिख परंपरा के अनुसार, उन्होंने राजा को नाराज न करने के लिए उस पंक्ति का अर्थ बदल दिया।

सिख धर्म में गुरु के वचनों को बदलना स्वीकार्य नहीं है। इसलिए, इतिहास कहता है कि उनके पिता गुरु हर राय ने उन्हें पंजाब लौटने की अनुमति नहीं दी और बाद में गुरु की उपाधि उनके छोटे पुत्र गुरु हर कृष्ण को सौंप दी गई।

इसके बाद गुरु राम राय हिमालय की घाटी क्षेत्र दून घाटी पहुंचे। ऐतिहासिक रूप से, औरंगजेब ने उन्हें इस क्षेत्र में भूमि प्रदान की थी। उन्होंने वहां एक "डेरा" — एक मठ और आध्यात्मिक केंद्र — की स्थापना की।

समय के साथ, उस "डेरा" के आसपास की आबादी बढ़ती गई। बाद में, उस क्षेत्र को "देहरादून" के नाम से जाना जाने लगा।

कुछ लोग कहते हैं कि "नरेंद्र नगर के राजा ने गुरु राम राय को रहने के लिए जगह दी थी।" लेकिन यह ऐतिहासिक रूप से सही नहीं है।

नरेंद्रनगर शहर की स्थापना स्वयं नरेंद्र शाह ने 20वीं शताब्दी में की थी, जबकि गुरु राम राय 17वीं शताब्दी में रहते थे। इसलिए ये दोनों अलग-अलग युगों से संबंधित हैं।

देहरादून को उत्तराखंड की शीतकालीन राजधानी के रूप में और चमोली जिले के गैरसैंण को ग्रीष्मकालीन राजधानी के रूप में उपयोग किया जाता है।

हिमाचल प्रदेश भारत का एक और राज्य है जिसकी दो राजधानियाँ हैं — शिमला (ग्रीष्मकालीन) और धर्मशाला (शीतकालीन)।

ദ്രോണദൂൺ എങ്ങിനെ ഡെറാഡൂൺ ആയി

Dehradun — ഒരു പേരിന്റെ പിന്നിലെ ചരിത്രവും ആത്മീയ യാത്രയും

ഹിമാലയത്തിന്റെ അടിവാരത്ത് പച്ചപ്പും നദികളും താഴ്വരകളും ചേർന്ന് വിരിഞ്ഞിരിക്കുന്ന മനോഹര നഗരമാണ് Dehradun. ഇന്ന് Uttarakhand സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായ ഈ നഗരം പ്രകൃതിസൗന്ദര്യത്തിനും വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും സൈനിക അക്കാദമികൾക്കും പ്രശസ്തമാണ്. എന്നാൽ “ഡെറാഡൂൺ” എന്ന പേരിന് പിന്നിൽ വലിയൊരു ചരിത്രവും ആത്മീയ പശ്ചാത്തലവും ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

1675-ൽ ആദരണീയനായ സിഖ് ആത്മീയ നേതാവ് Guru Ram Rai സ്ഥാപിച്ച നഗരമാണ് Dehradun.

അതേസമയം, മഹാഭാരതത്തിലെ പ്രശസ്ത ഗുരുവായ Dronacharya യുടെ വാസസ്ഥലമായും ഈ പ്രദേശം വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

“Dehra dun” പേര് രണ്ട് വാക്കുകളിൽ നിന്നാണ് രൂപപ്പെട്ടത്:

Dehra / Dera → പാളയം, ആശ്രമം, താമസകേന്ദ്രം

Doon → ഹിമാലയത്തിനും ശിവാലിക് മലനിരകൾക്കും ഇടയിലുള്ള താഴ്വര

അതിനാൽ “Dehradun” എന്നത് ഏകദേശമായി

“താഴ്വരയിലെ പാളയം” അല്ലെങ്കിൽ

“Doon Valleyയിലെ dera” എന്നർത്ഥം നൽകുന്നു.

ഡൂൺ താഴ്വരയുടെ പഴയ പേര് Doon Valley എന്നും ചില പരമ്പരാഗത വിശ്വാസങ്ങളിൽ Drona Doon എന്നും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.

ഈ “Drona” എന്നത് Dronacharya യുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. മഹാഭാരതത്തിലെ കൗരവ-പാണ്ഡവരുടെ ഗുരുവായ ദ്രോണാചാര്യന്റെ ആശ്രമം ഈ പ്രദേശത്തുണ്ടായിരുന്നുവെന്നാണ് ചില പ്രാദേശിക കഥകളും വിശ്വാസങ്ങളും പറയുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് “Drona Doon” എന്ന പേര് ഉണ്ടായതെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്.

ഡെറാഡൂണിന്റെ ചരിത്രം പറയുമ്പോൾ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വ്യക്തിയാണ് Guru Ram Rai. അദ്ദേഹം Guru Har Rai യുടെ മൂത്ത മകനായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായ Aurangzebയുടെ രാജസഭയിലേക്ക് അദ്ദേഹം വിളിക്കപ്പെട്ടു. അവിടെ സിഖ് ഗുരുബാണിയിലെ ഒരു വരിയെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ഉണ്ടായി. രാജാവിനെ അസ്വസ്ഥരാക്കാതിരിക്കാൻ അദ്ദേഹം ആ വരിയുടെ അർത്ഥം മാറ്റി വിശദീകരിച്ചുവെന്നാണ് സിഖ് പാരമ്പര്യത്തിൽ പറയുന്നത്.

സിഖ് മതത്തിൽ ഗുരുവിന്റെ വാക്കുകൾ മാറ്റുന്നത് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. അതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവായ Guru Har Rai അദ്ദേഹത്തെ പഞ്ചാബിലേക്ക് തിരികെ വരാൻ അനുവദിച്ചില്ലെന്നും പിന്നീട് ഗുരുപദവി ഇളയ മകനായ Guru Har Krishan ന് ലഭിച്ചതായും ചരിത്രം പറയുന്നു.

ഇതിന് ശേഷം Guru Ram Rai ഹിമാലയത്തിന്റെ താഴ്വര പ്രദേശമായ Doon Valleyയിലേക്ക് എത്തി.

ചരിത്രപരമായി, Aurangzeb അദ്ദേഹത്തിന് ഈ പ്രദേശത്ത് ഭൂമി അനുവദിച്ചു. അവിടെ അദ്ദേഹം ഒരു “dera” — ആശ്രമവും ആത്മീയ കേന്ദ്രവും — സ്ഥാപിച്ചു.

കാലക്രമേണ ആ “dera” യെ ചുറ്റിപ്പറ്റി ജനവാസം വളർന്നു. പിന്നീട് ആ പ്രദേശം

“Dehra Doon” എന്നും പിന്നീട് “Dehradun” എന്നും അറിയപ്പെട്ടു.

നരേന്ദ്ര നഗർ രാജാവുമായി ബന്ധമുണ്ടോ?

ചിലർ “നരേന്ദ്ര നഗറിലെ രാജാവാണ് ഗുരു രാം റായിക്ക് താമസിക്കാൻ സ്ഥലം നൽകിയതെന്ന്” പറയാറുണ്ട്. എന്നാൽ അത് ചരിത്രപരമായി ശരിയല്ല.

Narendranagar എന്ന നഗരം തന്നെ 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ Narendra Shah സ്ഥാപിച്ചതാണ്. എന്നാൽ Guru Ram Rai ജീവിച്ചിരുന്നത് 17-ാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ്. അതിനാൽ രണ്ടും വ്യത്യസ്ത കാലഘട്ടങ്ങളാണ്.

ഉത്തരാഖണ്ഡിൻ്റെ Winter capital ആയി Dehradunയും Summer capital ആയി ചാമോലി ജില്ലയിലെ Gairsainയും ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

ഇന്ത്യയിൽ ഇങ്ങനെ രണ്ട് തലസ്ഥനങ്ങൾ ഉള്ള വേറൊരു സംസ്ഥാനം Himachal Pradesh ആണ് – Shimla (വേനൽക്കാലം), Dharamshala (ശൈത്യകാലം).

प्राणिक हीलिंग

हमारे शरीर में जीवन शक्ति (प्राण) ऊर्जा का प्रवाह होता है। यदि यह प्रवाह बाधित या असंतुलित हो जाए, तो यह बीमारी और मानसिक अस्थिरता का कारण बन सकता है। प्राणिक उपचार इस ऊर्जा प्रवाह को पुनर्स्थापित और संतुलित करता है। 

जब शरीर में कई बीमारियाँ दवा लेने के बाद भी ठीक नहीं होतीं, और जब डॉक्टर उनका इलाज नहीं कर पाते, तो ऐसी समस्याएँ भौतिक सीमाओं से परे हो सकती हैं। यानी, इनका संबंध प्राण ऊर्जा से हो सकता है। ये वे कोड हो सकते हैं जो जीवन को नियंत्रित करते हैं। ये कोड व्यक्ति के शरीर, मानसिक, भावनात्मक, वित्तीय, सामाजिक, जीवन शक्तियों को प्रभावित करते हैं, जिससे ईथरिक बॉडी और बायोप्लाज्मा प्रभावित होते हैं।

प्राणिक हीलिंग एक ऊर्जा-आधारित समग्र उपचार पद्धति है। यह शारीरिक और मानसिक रोगों के उपचार के लिए प्राणिक ऊर्जा (जीवन शक्ति ऊर्जा) का उपयोग करने की एक विधि है। हमारे शरीर में प्राणिक ऊर्जा का प्रवाह होता है। यदि किसी भी कारण से यह प्रवाह बाधित या असंतुलित हो जाए, तो यह बीमारी और मानसिक अस्थिरता का कारण बन सकता है। प्राणिक हीलिंग इस ऊर्जा प्रवाह को पुनर्स्थापित और संतुलित करती है। नकारात्मक विचार, मानसिक तनाव आदि हमारे ऊर्जा शरीर को प्रभावित करते हैं, जो बाद में शारीरिक रोगों का कारण बन सकते हैं। प्राणिक हीलिंग इन नकारात्मक ऊर्जा पैटर्न को शुद्ध करती है और शरीर व मन में शांति और सुकून लाती है।

शरीर का ईथरिक शरीर और बायोप्लाज्मा (ऊर्जा की एक अदृश्य परत) शारीरिक स्वास्थ्य को बनाए रखने में महत्वपूर्ण भूमिका निभाते हैं। जब नकारात्मक ऊर्जा इन पर प्रभाव डालती है, तो ये हानिकारक हो जाते हैं और व्यक्ति की प्राणिक ऊर्जा क्षीण हो जाती है। प्राणिक हीलिंग इन ऊर्जा स्तरों को ठीक करती है और प्राणिक ऊर्जा को पुनः जागृत करती है।

नकारात्मक विचार, मानसिक तनाव और भावनात्मक आघात हमारे ऊर्जा शरीर को प्रभावित करते हैं, जिससे शारीरिक बीमारियाँ हो सकती हैं। प्राणिक हीलिंग इन नकारात्मक ऊर्जा पैटर्न को शुद्ध करती है और शरीर व मन को शांति और आराम प्रदान करती है।

नकारात्मक जीवन के अनुभव, आर्थिक समस्याएँ, सामाजिक असंतुलन या मानसिक-भावनात्मक कमियाँ हमारे ऊर्जा शरीर को प्रभावित कर सकती हैं। प्राणिक हीलिंग इन "जीवन नियमों" की पहचान करके उन्हें ठीक करती है, जिससे समग्र विकास और स्वास्थ्य की प्राप्ति होती है।

इसलिए, प्राणिक हीलिंग शरीर, मन और आत्मा का एक साथ उपचार करके समग्र स्वास्थ्य और कल्याण में योगदान देती है। यह व्यक्ति को उसके आंतरिक ऊर्जा स्रोत से जोड़कर समग्र रूप से ठीक करने का एक सुरक्षित, प्राकृतिक और शक्तिशाली तरीका है।

प्राणिक हीलिंग में, मरीज़ों को बिना छुए दूर से ही उनका इलाज किया जाता है, जिससे उनकी नकारात्मक ऊर्जा दूर हो जाती है और सकारात्मक ऊर्जा प्रवाहित होती है। इससे शरीर के प्राणिक ऊर्जा क्षेत्र की शक्ति और स्वास्थ्य में सुधार होता है।

भौतिक शरीर मूलतः दो भागों से बना होता है: दृश्यमान भौतिक शरीर और अदृश्य भौतिक शरीर, जिसे ऊर्जा शरीर, जैवद्रव्यी शरीर या आभा भी कहा जाता है। ये दोनों शरीर आपस में जुड़े हुए हैं। इसका अर्थ है कि एक पर प्रभाव पड़ने से दूसरा भी प्रभावित होता है। इसलिए, ऊर्जा शरीर और चक्रों का उपचार करने से भौतिक शरीर को बहुत आराम मिल सकता है।

चक्र शरीर में ऊर्जा चैनल, मेरिडियन और ऊर्जा केंद्र हैं। चक्र ऊर्जा के स्रोत हैं। चक्र

यह शरीर के समुचित कार्य के लिए आवश्यक ऊर्जा प्रदान करता है। प्रत्येक चक्र शरीर के कुछ अंगों और अवयवों को नियंत्रित और सुदृढ़ करने के लिए उत्तरदायी होता है। यदि चक्र ठीक से कार्य नहीं कर रहे हैं, तो यह आंतरिक अंगों के समुचित कार्य पर प्रतिकूल प्रभाव डाल सकता है। शारीरिक कार्यों के अतिरिक्त, चक्र मानसिक कार्य भी करते हैं, जो व्यक्ति के व्यक्तित्व का निर्धारण करते हैं।

ऊर्जा असंतुलन की पहचान के लिए मानव आभामंडल की जाँच की जा सकती है। फिर, अशुद्धियों और संचित नकारात्मक ऊर्जा को दूर करने के लिए शुद्धिकरण तकनीकों का उपयोग किया जाता है, और ऊर्जा प्रवाह को बेहतर बनाने और आभामंडल व चक्रों को मज़बूत करने के लिए ऊर्जाकरण तकनीकों का उपयोग किया जाता है। आभामंडल की आरामदायक, स्वच्छ और मज़बूत स्थिति में सुधार करने से शरीर का स्वास्थ्य भी बेहतर होता है।

प्राणिक हीलिंग आध्यात्मिकता का एक सेतु है क्योंकि यह नकारात्मक विचारों से आभामंडल को शुद्ध करता है। प्राणिक हीलिंग कार्यशालाएँ और आध्यात्मिक योग कार्यशालाएँ आध्यात्मिक शक्ति प्राप्त करने का तरीका भी सिखाती हैं।

प्राणिक हीलिंग शारीरिक बीमारियों के इलाज में बहुत प्रभावी है।

प्रशंसापत्रों के अनुसार, प्राणिक हीलिंग ने कई शारीरिक बीमारियों में बहुत सुधार दिखाया है, जिनमें माइग्रेन, मधुमेह, सामान्य खांसी, बुखार, साइनसाइटिस, अस्थमा, पीठ दर्द, उच्च रक्तचाप, मासिक धर्म में ऐंठन और गठिया शामिल हैं।

प्राणिक हीलिंग मानसिक बीमारियों के इलाज में भी प्रभावी है।

इसे प्राणिक मनोचिकित्सा कहते हैं। इसका उपयोग भावनात्मक और मानसिक बीमारियों के इलाज के लिए किया जाता है। प्राणिक हीलिंग बचपन में दुर्व्यवहार, भय, तनाव, अवसाद, शोक, क्रोध, उन्माद और आक्रामक व्यवहार जैसी मानसिक बीमारियों के इलाज में प्रभावी है।

प्राणिक हीलिंग उपचार का महत्व:

1. शरीर की रोग प्रतिरोधक क्षमता बढ़ाकर रोगों से लड़ने में मदद करता है।

2. प्राणिक हीलिंग मानसिक विकारों, चिंता, अवसाद आदि को नियंत्रित करने में भी मदद करती है।

3. प्राणिक हीलिंग चिकित्सा भी शरीर में दर्द को कम करने की एक प्राकृतिक विधि है।

प्राणिक हीलिंग में कई चक्र होते हैं (योग में 7)। मुख्य 11 चक्र और उनके उद्देश्य इस प्रकार हैं-

मूलाधार चक्र - स्थिरता, सुरक्षा, ऊर्जा, धन, स्वास्थ्य

स्वाधिष्ठान चक्र (सेक्स चक्र)-

आनंद, सेक्स, कला, शक्ति और आकर्षण

नाभि चक्र - पाचन, ज्ञान का केंद्र

मणिपुर चक्र - व्यक्तित्व, आत्म-सम्मान, प्रेरणा, आत्मविश्वास और दृढ़ संकल्प

अनाहत चक्र - प्रेम, करुणा, मित्रता, मानसिक कल्याण, शांति

विशुद्धि चक्र - संचार, ईमानदारी, बातचीत कौशल

आज्ञा चक्र - ज्ञान, अंतर्दृष्टि, बुद्धि, निर्णय लेने की क्षमता

ललात चक्र - प्रतिरोध, ज्ञान, निर्देश

सहस्रार चक्र - आध्यात्मिक चेतना, आध्यात्मिक शक्ति और प्राण शक्ति प्राप्त करना, आत्म-ज्ञान का केंद्र

प्लीहा - शरीर की लसीका प्रणाली का एक हिस्सा, जो मुख्य रूप से पुरानी रक्त कोशिकाओं को नष्ट करने और रक्त को शुद्ध करने के लिए जिम्मेदार है

मेगमेन - प्राण ऊर्जा को स्रोत से शरीर में पंप करता है।

जब उपरोक्त चक्रों में से कोई भी अवरुद्ध हो जाता है, तो उस अवरुद्ध चक्र से संबंधित अंग बीमार हो जाता है।

अनूप मेनन 03:51 पर

पुरुष और स्त्री में क्या अंतर है

जब एक पुरुष किसी समस्या का सामना करता है, तो वह उसका समाधान चाहता है। जब एक महिला किसी समस्या का सामना करती है, तो वह उसे साझा करने और उस पर बात करने के लिए किसी को चाहती है; वह जरूरी नहीं कि हमेशा समाधान की तलाश में हो। इसलिए, समस्या का सामना कर रहे पुरुष को समाधान दें। इसके विपरीत, समस्या का सामना कर रही महिला को ध्यान (Attention) और सहानुभूति (Empathy) दें, समाधान यहाँ गौण है... कभी-कभी महिला को समाधान की पेशकश अनावश्यक भी लग सकती है।
​यद्यपि शोध और औसत आंकड़े पुरुषों और महिलाओं के बीच कुछ सामान्य अंतर दिखाते हैं, लेकिन व्यक्तिगत भिन्नता (Individual Variation) बहुत अधिक होती है।

​1. मनोविज्ञान और व्यवहार (Psychology and Behavior)
​पुरुषों और महिलाओं के भावनात्मक अनुभवों और प्रतिक्रियाओं में कुछ अंतर देखे जाते हैं। उदाहरण के लिए, महिलाएं अपनी भावनाओं को चेहरे के हाव-भाव और भाषा के माध्यम से अधिक व्यक्त करती हैं।

​भावनाएं और सामाजिक संबंध:
कुछ शोधों के आधार पर, यह कहा जाता है कि पुरुष तर्कसंगत और तकनीकी मामलों में अधिक रुचि रखते हैं, जबकि महिलाएं व्यक्तिगत संबंधों और रचनात्मक विचारों को अधिक महत्व देती हैं। हालांकि, यह ध्यान रखना महत्वपूर्ण है कि ऐसी प्रवृत्तियां व्यक्तियों में भिन्न हो सकती हैं।

​2. जैविक और शारीरिक अंतर (Biological Differences)
​शारीरिक संरचना (Physical Structure):
पुरुषों में आमतौर पर मांसपेशियों (Muscle Mass) और ऊंचाई अधिक होती है। महिलाओं में शरीर में वसा (Body Fat) का प्रतिशत अपेक्षाकृत अधिक होता है। इसके अलावा, गर्भाधान और प्रसव में सहायता के लिए महिलाओं की पेल्विक हड्डी (Pelvis) अधिक चौड़ी होती है।

​हार्मोन और रक्त संरचना (Hormones & Blood):
पुरुषों में एंड्रोजन (Androgens) और महिलाओं में एस्ट्रोजन (Estrogens) हार्मोन अधिक पाए जाते हैं। इसके अलावा, पुरुषों में लाल रक्त कोशिकाओं (Red Blood Cells) की संख्या अधिक होती है, जबकि अध्ययन बताते हैं कि महिलाओं की प्रतिरक्षा प्रणाली (Immune System) आमतौर पर अधिक मजबूत होती है।

​मस्तिष्क की संरचना (Brain Structure):
मस्तिष्क के कुछ हिस्सों (जैसे SDN/INAH3) के आकार और संरचना में जैविक अंतर पाए गए हैं।
​अमेरिकी लेखक और संबंध काउंसलर जॉन ग्रे ने अपनी पुस्तक "मेन आर फ्रॉम मार्स, विमेन आर फ्रॉम वीनस" (Men are from Mars and Women are from Venus) में कहा है कि दंपतियों के बीच होने वाली सामान्य वैवाहिक समस्याएं लिंग के बीच के बुनियादी, मनोवैज्ञानिक अंतरों का परिणाम हैं। पुस्तक के अनुसार, पुरुष मंगल ग्रह से हैं और महिलाएं शुक्र ग्रह से, और प्रत्येक लिंग अपनी संस्कृति के अनुकूल है, दूसरे के नहीं। इन अंतरों को समझने से वैवाहिक जीवन सुखद हो सकता है।

​यौन चयन (Sexual Selection) और विकास
​डार्विन ने यौन चयन को दो प्रकारों में विभाजित किया है:
​इंटरसेक्सुअल सिलेक्शन (Intersexual selection): एक प्रजाति में मादाएं अपने नर साथियों को चुनती हैं। इसके आधार पर नर उन विशेषताओं को विकसित करते हैं जो मादाओं को आकर्षित करती हैं।

​इंट्रासेक्सुअल सिलेक्शन (Intrasexual selection): मादा को पाने के लिए नरों के बीच प्रतिस्पर्धा (संघर्ष में अन्य नरों को हराने के लिए एक नर की ताकत)।

​अक्सर, मादाएं नरों की तुलना में कम रंगीन और शारीरिक रूप से कमजोर होती हैं क्योंकि उन्हें नरों की तरह प्रतिस्पर्धा नहीं करनी पड़ती। "पैरेंटल इन्वेस्टमेंट" (सന്തति की देखभाल में निवेश) का सिद्धांत बताता है कि जिस लिंग का निवेश अधिक होता है, चुनाव का कार्य उसी के पास होता है।

​सिमोन डी ब्यूवोइर का दृष्टिकोण
​प्रसिद्ध फेमिनिस्ट सिमोन डी ब्यूवोइर ने अपनी पुस्तक 'द सेकंड सेक्स' (The Second Sex) में जैविक वास्तविकताओं का उल्लेख किया है, जहाँ उन्होंने शारीरिक शक्ति और अन्य पहलुओं में पुरुष और स्त्री के बीच के अंतर को स्वीकार किया है। यद्यपि इसे विवादित माना जाता है, लेकिन यह विकासवादी अंतरों की ओर इशारा करता है।

​'इवोल्यूशन ऑफ सेक्सुएलिटी' में डोनाल्ड सिमन्स का सारांश
​डोनाल्ड सिमन्स के अनुसार, मानव कामुकता में प्रमुख अंतर ये हैं:
​नरों में मादाओं के लिए प्रतिस्पर्धा अधिक तीव्र होती है।
​पुरुष बहुपत्नीत्व की ओर अधिक झुकाव रखते हैं, जबकि महिलाएं परिस्थितियों के अनुसार अधिक लचीली होती हैं। ​पुरुष यौन रूप से अधिक ईर्ष्यालु होते हैं।

​पुरुष दृश्य संकेतों (visual cues) से अधिक उत्तेजित होते हैं। ​महिलाओं के आकर्षण में शारीरिक विशेषताएं (युवावस्था) महत्वपूर्ण हैं, जबकि पुरुषों के आकर्षण में सामाजिक और आर्थिक स्थिति अधिक महत्वपूर्ण है।

​पुरुषों और महिलाओं के बीच 5 मुख्य अंतर
​दृष्टि (Vision): पुरुषों की आँखें सूक्ष्म विवरणों और तेजी से हिलती वस्तुओं पर ध्यान केंद्रित करने में अधिक सक्षम मानी जाती हैं, जो शिकार की प्रवृत्ति का अवशेष है।

​श्रवण (Hearing): महिलाओं की सुनने की क्षमता और बारीकियों को पहचानने की क्षमता अधिक मानी जाती है।

​स्वच्छता (Cleanliness): महिलाओं में स्वच्छता के प्रति अधिक जागरूकता देखी जाती है, जो बच्चों की सुरक्षा और स्वास्थ्य से जुड़ी है।

​आविष्कार क्षमता (Inventiveness): ऐतिहासिक रूप से पुरुष नई समस्याओं के लिए नए समाधान खोजने (आविष्कार) में अधिक सक्रिय रहे हैं।

​सामाजिक संपर्क (Sociability): महिलाओं ने अपनी आवश्यकताओं और प्रसव/देखभाल की भूमिकाओं के कारण अधिक मजबूत सामाजिक नेटवर्क विकसित किए हैं।

​निष्कर्ष:
पुरुषों और महिलाओं के बीच के ये अंतर जैविक विकास, हार्मोनल प्रभाव और सामाजिक प्रशिक्षण का एक संयोजन हैं। यह याद रखना महत्वपूर्ण है कि ये शोध के निष्कर्ष और औसत आंकड़े हैं, जो हर व्यक्ति पर समान रूप से लागू नहीं होते हैं।

പുരുഷനും സ്ത്രീയും തമ്മിൽ ഉള്ള വിത്യാസങ്ങൾ

ഒരു പുരുഷൻ ഒരു പ്രശ്നം നേരിടുമ്പോൾ അവൻ ഒരു പരിഹാരം ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഒരു സ്ത്രീക്ക് ഒരു പ്രശ്നം നേരിടുമ്പോൾ, അവൾ അത് പങ്കിടാൻ, അതിനെ പറ്റി പരാതിപ്പെടാൻ ഒരു ആളെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, പരിഹാരമല്ല മിക്കവാറും ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഒരു പ്രശ്നത്തെ നേരിടുന്ന പുരുഷന് ഒരു പരിഹാരം നൽകുക. അതേസമയം ഒരു പ്രശ്നത്തെ നേരിടുന്ന ഒരു സ്ത്രീക്ക് ശ്രദ്ധയും സഹതാപവും നൽകുക, പരിഹാരം ഉപ പ്രധാനം മാത്രമാണ്… ഒരു വേള സ്ത്രീക്ക് അത് അനാവശ്യമായും അനുഭവപ്പെട്ടേക്കാം…

ഗവേഷണങ്ങളും ശരാശരി കണക്കുകളും പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും തമ്മിൽ ചില പൊതുവായ വ്യത്യാസങ്ങൾ കാണിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, വ്യക്തിഗത വ്യത്യാസങ്ങൾ (Individual Variation) വളരെ വലുതാണ്.

1. മനഃശാസ്ത്രവും പെരുമാറ്റവും (Psychology and Behavior):

പുരുഷന്മാരുടെയും സ്ത്രീകളുടെയും വികാരാനുഭവങ്ങളിലും പ്രതികരണരീതികളിലും ചില വ്യത്യാസങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, സ്ത്രീകൾ അവരുടെ വികാരങ്ങൾ മുഖഭാവങ്ങളിലൂടെയും ഭാഷയിലൂടെയും കൂടുതൽ പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന പ്രവണത കാണിക്കാറുണ്ട്.

വികാരങ്ങളും സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളും:

ചില ഗവേഷണങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, പുരുഷന്മാർ യുക്തിപരവും സാങ്കേതികപരവുമായ കാര്യങ്ങളിൽ കൂടുതൽ താൽപര്യം കാണിക്കാറുണ്ടെന്നും സ്ത്രീകൾ വ്യക്തിബന്ധങ്ങളും സൃഷ്ടിപരമായ ചിന്തകളും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ കാണാറുണ്ടെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഇത്തരം പ്രവണതകൾ വ്യക്തികളിൽ വ്യത്യാസപ്പെടാമെന്നും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്.

2. ജൈവികവും ശാരീരികവുമായ വ്യത്യാസങ്ങൾ (Biological Differences)

ശാരീരിക ഘടന (Physical Structure):

പുരുഷന്മാരിൽ സാധാരണയായി പേശികളുടെ (Muscle Mass) അളവും ഉയരവും കൂടുതലായിരിക്കും. സ്ത്രീകളിൽ ശരീരത്തിലെ കൊഴുപ്പിന്റെ (Body Fat) ശതമാനം താരതമ്യേന കൂടുതലായിരിക്കും. കൂടാതെ, ഗർഭധാരണത്തിനും പ്രസവത്തിനും സഹായകരമാകുന്ന വിധത്തിൽ സ്ത്രീകളുടെ ശ്രോണി അസ്ഥി (Pelvis) കൂടുതൽ വീതിയുള്ളതാണ്.

ഹോർമോണുകളും രക്തഘടനയും (Hormones & Blood):

പുരുഷന്മാരിൽ ആൻഡ്രജൻ (Androgens) ഹോർമോണുകളും സ്ത്രീകളിൽ ഈസ്ട്രജൻ (Estrogens) ഹോർമോണുകളും കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ, പുരുഷന്മാരിൽ ചുവന്ന രക്താണുക്കളുടെ (Red Blood Cells) എണ്ണം കൂടുതലായിരിക്കുമ്പോൾ, സ്ത്രീകളുടെ പ്രതിരോധ സംവിധാനത്തിന് (Immune System) സാധാരണയായി കൂടുതൽ ശക്തിയുണ്ടെന്നാണ് പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ ഘടന (Brain Structure):

മസ്തിഷ്കത്തിലെ ചില ഭാഗങ്ങളുടെ (ഉദാഹരണത്തിന് SDN/INAH3) വലിപ്പത്തിലും ഘടനയിലും ജൈവികമായ ചില വ്യത്യാസങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

സ്ത്രീയും പുരുഷനും (ദമ്പതികൾ) തമ്മിൽ ഏറ്റവും സാധാരണമായി ഉണ്ടാവുന്ന ദാമ്പത്യബന്ധ പ്രശ്നങ്ങൾ ലിംഗഭേദം തമ്മിലുള്ള അടിസ്ഥാനപരമായ, മനഃശാസ്ത്രപരമായ വ്യത്യാസങ്ങളുടെ ഫലമാണെന്നാണ് അമേരിക്കൻ എഴുത്തുകാരനും റിലേഷൻഷിപ്പ് കൗൺസിലറുമായ ജോൺ ഗ്രേ എഴുതിയ Men are from mars and women are from venus എന്ന പുസ്തകത്തിൽ പറയുന്നത്.

പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും വ്യത്യസ്‌ത ഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവരാണ് —പുരുഷൻമാർ ചൊവ്വയിൽ നിന്നുള്ളവരും സ്ത്രീകൾ ശുക്രനിൽ നിന്നുള്ളവരും- ഓരോ ലിംഗവും സ്വന്തം ഗ്രഹത്തിന്റെ സമൂഹത്തോടും ആചാരങ്ങളോടും ഇണങ്ങിച്ചേർന്നതാണ്, എന്നാൽ മറ്റൊന്നിന്റെ രീതികളോടല്ല. ഇത്തരം വ്യത്യസ്ത ഗ്രഹക്കാർ എതിർ ഗ്രഹത്തിന്റെയും അവിടുത്തെ നിവാസികളുടേയും പ്രകൃത വ്യത്യാസത്തെ പഠിക്കുകയും മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിലൂടെ സഹജീവിതവും ദാമ്പത്യവും സുഖകരം ആകുന്നു

സ്ത്രീ അവളുടെ ലൈംഗികാഭിനിവേശത്തിൽ, പുരുഷ മേധാവിത്വം -ഇടക്ക് വെറുക്കുമെങ്കിലും- ആസ്വദിക്കുന്നതും കാണാം.

ഡാർവിൻ, സെക്ഷ്വൽ സെലക്ഷനെ രണ്ട് തരമായി വേർതിരിച്ചു:

ഒന്ന്, ഇന്റർസെക്ഷ്വൽ സെലക്ഷൻ (Intersexual selection): ഒരു ജീവവർഗത്തിലെ പെൺ ഇണകൾ തങ്ങളുടെ ആൺ ഇണകളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ആണുങ്ങൾ ആർജിക്കുന്ന (സ്ത്രീകളെ ആകർഷിക്കാനുള്ള ശക്തി അല്ലെങ്കിൽ) സവിശേഷതകൾ.

രണ്ട്, ഇൻട്രാസെക്ഷ്വൽ സെലക്ഷൻ (Intrasexual selection):

പെൺ ഇണയെ സ്വന്തമാക്കുന്നതിനായി പരസ്പരം നടത്തുന്ന പുരുഷ-പുരുഷ മത്സരം (സംഘട്ടനത്തിൽ മറ്റ് പുരുഷന്മാരെ കീഴടക്കാനുള്ള ഒരു പുരുഷന്റെ ശക്തി) ആണ് ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനം.

പല ജീവവർഗത്തിലേയും പെൺ വർഗം ആൺ വർഗത്തേക്കാൾ നിഗൂഢമായ നിറമുള്ളവരായിരിക്കും. ശരീരവലിപ്പത്തിൽ ചെറിയവരും, വികൃതി കുറഞ്ഞവരും, -അപൂർവ്വമായി മാത്രം ആണുങ്ങൾക്കുവേണ്ടി മത്സരിക്കുകയോ ശണ്ഠ കൂടുകയോ ചെയ്യേണ്ടി വരുന്നതിനാൽ – ശക്തി കുറഞ്ഞവരും ആയുധങ്ങളാൽ സജ്ജരല്ലാത്തവരുമായിരിക്കും പെൺ വർഗം.

ഇന്റർസെക്ഷ്വൽ സെലക്ഷന്റെ ഫലമായി പുരുഷന്മാരിൽ തിളങ്ങുന്ന നിറങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും പരിണമിച്ചുണ്ടാവുന്നു. അഥവാ സ്ത്രീകളെ ആകർഷിക്കണമെങ്കിൽ വ്യതിരിക്തവും ആകർഷണീയവുമായ ഗുണവിശേഷണങ്ങൾ പുരുഷന്മാർ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കേണ്ടതായി വരുന്നു.

ഇൻട്രാസെക്ഷ്വൽ സെലക്ഷന്റെ ഫലമായി -പെണ്ണിണയെ സ്വന്തമാക്കാനായി മറ്റു പുരുഷൻമാരോട് പോരിടേണ്ടതിനാൽ അതിന് അനുഗുണമായ സവിശേഷതകളായ – വലിയ ശരീര ആകാരവും, പ്രകൃതിദത്ത ആയുധങ്ങളും, എല്ലായ്‌പ്പോഴും പോരാടാൻ തയ്യാറുള്ള പ്രകൃതവും പല ജീവവർഗത്തിലെയും പുരുഷന്മാരിൽ ഉണ്ടാവുന്നു. ഈ രണ്ട് തരത്തിലുള്ള ലൈംഗിക പരിണാമവും ഒരേസമയം സംഭവിക്കാം (റാൾസ് 1977).

ആൺ-പെൺ രക്ഷിതാക്കളിൽ സന്തതികൾക്കായുള്ള “രക്ഷാകർതൃത്വ നിക്ഷേപ”ത്തിലെ ഏറ്റകുറച്ചിലിന്റെ ഫലമായിട്ടാണ് ഓരോ ജീവവർഗത്തിലേയും വ്യത്യസ്ഥ ലിംഗക്കാർക്ക് വ്യത്യസ്തമായ സവിശേഷതകൾ സംജാതമാകുന്നത് എന്നാണ് സെക്ഷ്വൽ സെലക്ഷൻ സിദ്ധാന്തം പറയുന്നത്. “രക്ഷാകർതൃത്വ നിക്ഷേപം” പെൺ വർഗത്തിലാണ് കൂടുതൽ എങ്കിൽ ആൺ ഇണയെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ദൗത്യം പെൺ വർഗത്തിൽ നിക്ഷിപ്തമായിരിക്കും. പെൺ വർഗത്തിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് അർഹത നേടിയെടുക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യമായിരിക്കും ആൺ വർഗത്തിനുണ്ടാവുക. അതിനായി രണ്ട് തരത്തിലുള്ള സവിശേഷതകൾ ആൺ വർഗം ആർജിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഒന്ന്, പെൺ വർഗത്തെ ആകർഷിക്കാൻ ഉതകുന്ന കഴിവുകൾ, ശക്തികൾ, നിറങ്ങൾ…

ഇതിനെ ഇന്റർസെക്ഷ്വൽ സെലക്ഷൻ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

രണ്ട്, മറ്റു ആൺ വർഗ അംഗങ്ങളുമായി മത്സരിച്ചും മല്ലിട്ടുമാണ് പെൺ ഇണയെ സ്വന്തമാക്കാൻ കഴിയൂ എന്നതിനാൽ സഹ പുരുഷാംഗങ്ങളെ അതിജയിക്കാനുതകുന്ന ശക്തികളും കഴിവുകളും ആൺ വർഗ്ഗം ആർജിക്കണം. ഇതിനെ ഇന്റ്രാസെക്ഷ്വൽ സെലക്ഷൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

“സ്ത്രീ പുരുഷനേക്കാൾ ദുർബലയാണ്; അവൾക്ക് പേശികളുടെ ശക്തി കുറവാണ്, ചുവന്ന രക്താണുക്കളുടെ കുറവുണ്ട്, ശ്വസന ശേഷി കുറവാണ്; അവൾ കുറഞ്ഞ വേഗത്തിൽ ഓടുന്നു, കുറഞ്ഞ ഭാരം ഉയർത്തുന്നു – അവൾക്ക് പ്രായോഗികമായി അവനുമായി മത്സരിക്കാൻ ഒരു കായിക വിനോദവുമില്ല; അവൾക്ക് പുരുഷനുമായി വഴക്കിടാൻ കഴിയില്ല. അസ്ഥിരത, നിയന്ത്രണമില്ലായ്മ, ദുർബലത എന്നിവ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടവയാണ്: ഇവ വസ്തുതകളാണ്. ലോകത്തെ കുറിച്ചുള്ള അവളുടെ ഗ്രാഹ്യം അങ്ങനെ കൂടുതൽ പരിമിതമാണ്; പ്രോജക്ടുകളിൽ അവൾക്ക് ദൃഢതയും സ്ഥിരോത്സാഹവും കുറവാണ്. അവളുടെ വ്യക്തിജീവിതം പുരുഷന്റേത് പോലെ സമ്പന്നമല്ല എന്നാണ് ഇതിനർത്ഥം. സത്യത്തിൽ ഈ വസ്‌തുതകൾ നിഷേധിക്കാനാവില്ല…”

(Second Sex: Simone de Beauvoir: 69)

ഈ വരികൾ ഒരു സ്ത്രീയുടേതാണ് ! വെറുമൊരു സ്ത്രീയുടേതല്ല മറിച്ചു ഫെമിനിസത്തിന്റെ മാതാവ് സാക്ഷാൽ സിമോൺ ഡി ബ്യൂവോയറിന്റെ നിരീക്ഷണമാണിത് ! തൊള്ളായിരം പേജുകളിലൂടെ, നിരുപാധിക സ്ത്രീ പുരുഷ സമത്വം (absolute equality) ലോകത്താദ്യമായി ഉൽഘോഷിച്ച ഫെമിനിസ്റ്റ് ബൈബിളായ Second Sex എന്നതാണ് ഗ്രന്ഥം. 

സ്ത്രീയും പുരുഷനും പ്രകൃതിയിലും ലിംഗത്വത്തിലും നിരുപാധികം തുല്യമാണെന്ന് മിഥ്യ മെനയാൻ ഇന്നത്തെ ലിബറലിസ്റ്റുകളെ പോലെ മനസ്സു വന്നില്ല അവർക്ക്. സ്ത്രീ പുരുഷ പ്രകൃതിയും ലിംഗത്വവും തമ്മിലുള്ള അന്തരം അതിശയോക്തി കലർത്തിയും ദുരുദ്ദേശപരമായുമാണ് അവർ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നത് എങ്കിലും അവരുടെ വരികളുടെ ആകത്തുക ഒരു അനിഷേധ്യമായ യാഥാർത്ഥ്യത്തെ നിവർത്തികേട് കൊണ്ടെങ്കിലും അംഗീകരിക്കുന്നതാണ്. സ്ത്രീ പുരുഷ പ്രകൃതിയും ലിംഗത്വവും ലൈംഗികതയും തമ്മിലുള്ള സ്ഥൂലമായ വ്യതിരിക്തതയും അസമാനതയുമാണത്. ശാസ്ത്രീയവും സാമൂഹികവുമായ വസ്തുതകളോട് അൽപ്പമെങ്കിലും നീതി പുലർത്തുന്നവർക്ക് ഈ യാഥാർത്ഥ്യത്തെ അംഗീകരിക്കാതിരിക്കാൻ നിവർത്തിയില്ല.

ഈ പരിണാപരമായ വ്യത്യാസങ്ങളെ Evolution of sexuality യിൽ ഡൊണാൾഡ് സൈമൺസ് ഇപ്രകാരം സംഗ്രഹിക്കുന്നു:

“മനുഷ്യർക്കിടയിലെ ലൈംഗികതയിലെ പ്രാഥമികമായ ആൺ-പെൺ വ്യത്യാസങ്ങൾ മൂന്ന് മുതൽ പത്ത് വരെയുള്ള അധ്യായങ്ങളിൽ ചർച്ചചെയ്യുന്നത് ഇനിപ്പറയുന്ന രീതിയിൽ സംഗ്രഹിക്കാം:

(1) സ്ത്രീകളെ അപേക്ഷിച്ച് പുരുഷന്മാർക്കിടയിൽ ഇണകൾക്കു വേണ്ടിയുള്ള മത്സരം പൊതുവെ കൂടുതൽ തീവ്രമാണ്, നിരക്ഷരരായ സമൂഹങ്ങളിൽ അക്രമങ്ങളുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാരണം തന്നെ സ്ത്രീകൾക്കു വേണ്ടിയുള്ള മത്സരമാണ്.

(2) പുരുഷന്മാർ ബഹുഭാര്യത്വത്തിലേക്ക് ചായ്‌വ്‌ ഉള്ളവരാണ് എന്നാൽ സ്ത്രീകൾ ഇക്കാര്യത്തിൽ കൂടുതൽ വഴക്കമുള്ള കൂട്ടരാണ്, സാഹചര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച്, ബഹുഭാര്യ, ഏകഭാര്യ, അല്ലെങ്കിൽ ബഹുഭർതൃ വിവാഹങ്ങളിൽ അവർക്ക് തുല്യ സംതൃപ്തി നേടാൻ സാധിക്കും.

(3) ഏതാണ്ട് സാർവത്രികമായി, പുരുഷന്മാർ അവരുടെ ഇണകളോട് ലൈംഗികമായി അസൂയ (sexual jealousy) ഉള്ളവർ ആണ്. ഇക്കാര്യത്തിൽ സ്ത്രീകൾ കൂടുതൽ വഴക്കമുള്ളവരാണ്…

(4) പുരുഷന്മാരുടെ കാഴ്ചയിലൂടെ സ്ത്രീകൾ ലൈംഗിക ഉണർച്ച നേടുന്നതിലും വളരെ അധികമായി സ്ത്രീകളുടെയും സ്ത്രീ ജനനേന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും കാഴ്ചയാൽ പുരുഷന്മാർ ലൈംഗികമായി കൂടുതൽ ഉണർത്തപ്പെടുന്നു…

(5) സ്ത്രീകളെ ലൈംഗികമായി ആകർഷണീയരാക്കുന്നതിന്റെ നിർണ്ണായക ഘടകങ്ങൾ ശാരീരിക സവിശേഷതകൾ ആണ്, പ്രത്യേകിച്ച് യുവത്വത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ശാരീരിക സവിശേഷതകൾ ആണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട നിർണ്ണായക ഘടകങ്ങൾ. എന്നാൽ പുരുഷന്മാരുടെ ലൈംഗിക ആകർഷണീയത നിർണ്ണയിക്കുന്നതിൽ ശാരീരിക സവിശേഷതകൾക്ക് വലിയ സ്ഥാനമില്ല. പുരുഷന്റെ കാര്യത്തിൽ പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ; രാഷ്ട്രീയവും, സാമ്പത്തികവുമായ ആധികാരികതയാണ്. യുവത്വം താരതമ്യേന അപ്രധാനമാണ്.

(6) വൈവിധ്യത്തിനായി വിവിധ ലൈംഗിക പങ്കാളികളെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പ്രവണത സ്ത്രീകളെക്കാൾ പുരുഷന്മാരിൽ വളരെ കൂടുതലാണ്.

(7) പൊതുവെ എല്ലാവർക്കും ഇടയിൽ, ലൈംഗികബന്ധം അടിസ്ഥാനപരമായി പുരുഷന് സ്ത്രീ നൽകുന്ന സേവനമോ ആനുകൂല്യമോ ആയി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

ജൈവപരമായി പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും തമ്മിലുള്ള പ്രധാന വ്യത്യാസങ്ങൾ

ജൈവശാസ്ത്രപരമായി പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും പ്രധാനമായും ക്രോമോസോമുകൾ, ജനനഗ്രന്ഥികൾ (ഗോനാഡുകൾ), ഹോർമോണുകളുടെ അളവ് എന്നിവയിൽ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇവയാണ് അവരുടെ പ്രജനനശേഷിയിലും ശാരീരിക സവിശേഷതകളിലും ചില സ്വാഭാവിക വ്യത്യാസങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.

പുരുഷന്മാർക്ക് സാധാരണയായി XY ക്രോമോസോമുകളും ഉയർന്ന ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ അളവുമാണ് ഉള്ളത്. സ്ത്രീകൾക്ക് സാധാരണയായി XX ക്രോമോസോമുകളും ഉയർന്ന ഈസ്ട്രജൻ, പ്രൊജസ്റ്ററോൺ ഹോർമോണുകളുമാണ് ഉള്ളത്. ഈ ജൈവ ഘടനകൾ ചില പ്രത്യേക ശാരീരിക സവിശേഷതകളെയും ചില പൊതുവായ പെരുമാറ്റ പ്രവണതകളെയും സ്വാധീനിക്കുന്നു.

1. ജനിതക ഘടനയും ശരീരഘടനയും

ലൈംഗിക ക്രോമോസോമുകൾ:

സ്ത്രീകൾക്ക് സാധാരണയായി രണ്ട് X ക്രോമോസോമുകൾ (XX) ഉണ്ട്.

പുരുഷന്മാർക്ക് ഒരു X ഉം ഒരു Y ക്രോമോസോമും (XY) ഉണ്ട്.

ഗാമീറ്റുകൾ (പ്രജനന കോശങ്ങൾ):

ജൈവ നിർവചനം പ്രകാരം, പുരുഷന്മാർ ചെറിയതും ചലനശേഷിയുള്ളതുമായ ബീജാണുക്കൾ (Sperm) ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നു.

സ്ത്രീകൾ വലുതും സാധാരണയായി ചലനശേഷിയില്ലാത്തതുമായ അണ്ഡങ്ങൾ (Ova / Eggs) ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നു.

പ്രജനനാവയവങ്ങൾ:

പുരുഷന്മാർക്ക് ബീജാണു കൈമാറുന്നതിനായി ലിംഗവും (Penis) വൃഷണങ്ങളും (Testes) പോലുള്ള ബാഹ്യ പ്രജനനാവയവങ്ങളുണ്ട്.

സ്ത്രീകൾക്ക് യോനി (Vagina), ഗർഭപാത്രം (Uterus), അണ്ഡാശയങ്ങൾ (Ovaries) എന്നീ ആന്തരിക പ്രജനനാവയവങ്ങളും പ്രസവത്തിനും മുലയൂട്ടലിനുമായി സ്തനഗ്രന്ഥികളും (Mammary glands) ഉണ്ട്.

2. ഹോർമോണുകളും ശരീരപ്രവർത്തനങ്ങളും

ഹോർമോണുകൾ:

പുരുഷന്മാരിൽ ഉയർന്ന അളവിൽ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ കൂടുതൽ മസിൽ ശക്തി, അസ്ഥിസാന്ദ്രത, ശരീരരോമവളർച്ച എന്നിവയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.

സ്ത്രീകളിൽ കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്ന ഈസ്ട്രജനും പ്രൊജസ്റ്ററോണും ആർത്തവചക്രവും ഗർഭധാരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു.

ശരീരഘടന:

പുരുഷന്മാർക്ക് പൊതുവെ ഉയർന്ന അടിസ്ഥാന ഉപാപചയ നിരക്ക് (Basal Metabolic Rate), കൂടുതൽ മസിൽ മാസ്, പ്രത്യേകിച്ച് മേൽഭാഗത്ത് കൂടുതൽ ശക്തി, കൂടാതെ കുറവ് ഉപചർമ്മ കൊഴുപ്പ് എന്നിവ കാണപ്പെടുന്നു.

സ്ത്രീകളിൽ സ്വാഭാവികമായി ശരീരത്തിലെ കൊഴുപ്പ് ശതമാനം കൂടുതലായിരിക്കും. ഇത് പ്രധാനമായും ഇടുപ്പിലും സ്തനങ്ങളിലും സംഭരിക്കപ്പെടുകയും ഗർഭധാരണത്തെയും പ്രസവത്തെയും പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

3. ശാരീരിക സവിശേഷതകൾ

ഉയരവും ഭാരവും:

ശരാശരിയിൽ പുരുഷന്മാർ സ്ത്രീകളേക്കാൾ ഏകദേശം 7% (സമീപം 12 സെ.മീ.) ഉയരവും കൂടുതൽ ഭാരവും ഉള്ളവരായിരിക്കും.

വിരലുകളുടെ അനുപാതം:

സ്ത്രീകളിൽ ചൂണ്ടുവിരലും മോതിരവിരലും പലപ്പോഴും ഏകദേശം ഒരേ നീളത്തിലായിരിക്കും.

പുരുഷന്മാരിൽ സാധാരണയായി മോതിരവിരൽ ചൂണ്ടുവിരലിനേക്കാൾ നീളം കൂടിയതായിരിക്കും.

4. മനഃശാസ്ത്രവും പെരുമാറ്റവും

ബൗദ്ധിക കഴിവുകൾ:

അടിസ്ഥാന ബൗദ്ധിക ശേഷികളിൽ സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരും സമാനരാണ്. എന്നാൽ ചില പഠനങ്ങളിൽ, ശരാശരി കണക്കിൽ പുരുഷന്മാർ സ്ഥലബോധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട (Spatial) പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ, ഉദാഹരണത്തിന് മാനസികമായി വസ്തുക്കളെ തിരിച്ച് ചിന്തിക്കുന്ന കഴിവിൽ, നേരിയ മുൻതൂക്കം കാണിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

സ്ത്രീകൾ ശരാശരിയിൽ ഭാഷാപരവും ആശയവിനിമയപരവുമായ കഴിവുകളിൽ മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുന്നുവെന്ന് ചില പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

പെരുമാറ്റം:

ജൈവ ഘടകങ്ങളും സാമൂഹിക ഘടകങ്ങളും ഒരുപോലെ സ്വാധീനിക്കുന്ന മേഖലയാണിത്. ശരാശരിയിൽ പുരുഷന്മാർ കൂടുതൽ അപകടസാധ്യത ഏറ്റെടുക്കുന്ന പ്രവണത കാണിക്കാറുണ്ട്.

സ്ത്രീകൾ പൊതുവെ സഹകരണ മനോഭാവം, അനുകമ്പ, പരിപാലന സ്വഭാവം തുടങ്ങിയ ഗുണങ്ങളിൽ ഉയർന്ന സ്കോർ നേടുന്നതായി ചില ഗവേഷണങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. ഇത് തൊഴിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും സാമൂഹിക താൽപര്യങ്ങളിലും ചില ശരാശരി വ്യത്യാസങ്ങൾക്ക് കാരണമായേക്കാം.

ജനപ്രിയമായ സാംസ്കാരിക ധാരണയ്ക്ക് വിരുദ്ധമായി, പ്രണയത്തിൽ ആദ്യം വീഴുന്നത് സ്ത്രീകളാണ് എന്ന വിശ്വാസത്തെ ഗവേഷണങ്ങൾ പൊതുവെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നില്ല. പല പഠനങ്ങളും സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, പുരുഷന്മാർ ശരാശരിയിൽ സ്ത്രീകളേക്കാൾ വേഗത്തിൽ പ്രണയത്തിലാകുകയും "ഞാൻ നിന്നെ സ്നേഹിക്കുന്നു" എന്ന് ആദ്യം പറയുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നതാണ്.

പ്രണയത്തിന്റെ വളർച്ചയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്ന ചില കാര്യങ്ങൾ:

1. സമയപരിധി (The Timeline):

ഓസ്ട്രേലിയൻ നാഷണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുടെയും മറ്റ് ഗവേഷണങ്ങളുടെയും കണ്ടെത്തലുകൾ പ്രകാരം, പുരുഷന്മാർ ശരാശരിയിൽ സ്ത്രീകളേക്കാൾ ഏകദേശം ഒരു മാസം മുമ്പ് പ്രണയത്തിലാകുന്ന പ്രവണത കാണിക്കുന്നു.

2. എന്തുകൊണ്ട്? (The "Why"):

മനഃശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഇതിന് ജൈവപരവും തന്ത്രപരവുമായ ചില കാരണങ്ങൾ ഉണ്ടായേക്കാം.

പുരുഷന്മാർ പങ്കാളിയോടുള്ള പ്രതിബദ്ധത പ്രകടിപ്പിക്കാനും ബന്ധം ഉറപ്പിക്കാനുമായി വേഗത്തിൽ പ്രണയത്തിലാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

സ്ത്രീകൾ സാധാരണയായി ദീർഘകാല സുരക്ഷ, വിശ്വാസ്യത, ജീവിതപങ്കാളിയുമായുള്ള പൊരുത്തം എന്നിവ കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമായി വിലയിരുത്തുന്ന പ്രവണത കാണിക്കുന്നു.

3. പ്രണയത്തിന്റെ തീവ്രത (The Intensity):

പുരുഷന്മാർക്ക് പ്രണയവികാരങ്ങൾ വേഗത്തിൽ ഉണ്ടാകാമെങ്കിലും, ചില പഠനങ്ങൾ പ്രകാരം സ്ത്രീകൾ പ്രണയത്തിലായിക്കഴിഞ്ഞാൽ അത് കൂടുതൽ തീവ്രമായി അനുഭവിക്കുകയും ബന്ധത്തോട് കൂടുതൽ പ്രതിബദ്ധത കാണിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

അവസാനമായി, ആരാണ് ആദ്യം പ്രണയത്തിലാകുന്നത്, എത്ര വേഗത്തിലാണ് അത് സംഭവിക്കുന്നത് എന്നത് വ്യക്തിയുടെ സ്വഭാവം, ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ, ബന്ധത്തിന്റെ സാഹചര്യങ്ങൾ, സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലം എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ച് ഒരാളിൽ നിന്ന് മറ്റൊരാളിലേക്ക് വളരെ വ്യത്യാസപ്പെടാം. അതിനാൽ ഇവ ശരാശരി ഗവേഷണ നിരീക്ഷണങ്ങളാണ്; എല്ലാ വ്യക്തികൾക്കും ഒരുപോലെ ബാധകമാണെന്ന് കരുതാനാവില്ല.

പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ പ്രധാനമായും ജൈവപരമായ പരിണാമം (Biological Evolution), ഹോർമോണുകളുടെ സ്വാധീനം, ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ലഭിക്കുന്ന സാമൂഹിക പരിശീലനം (Socialization) എന്നിവയുടെ സംയോജനത്തിന്റെ ഫലമാണ്. നമ്മുടെ ഡി.എൻ.എ. ഏകദേശം ഒരുപോലെയാണെങ്കിലും, ഹോർമോണുകളുടെ അനുപാതം, മസ്തിഷ്ക രസതന്ത്രം, സാമൂഹിക പ്രതീക്ഷകൾ എന്നിവ ശരീരഘടനയെയും പെരുമാറ്റത്തെയും ലോകത്തെ മനസ്സിലാക്കുന്ന രീതികളെയും സ്വാധീനിക്കുന്നു.

 

ഈ സങ്കീർണ്ണമായ വ്യത്യാസങ്ങളെ പ്രധാനമായും മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളായി കാണാം:

 

1. ജൈവശാസ്ത്രവും മസ്തിഷ്ക രസതന്ത്രവും

 

ഹോർമോണുകൾ: പുരുഷന്മാരിലും സ്ത്രീകളിലും ഹോർമോണുകളുടെ സന്തുലിതാവസ്ഥയിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്.

 

- പുരുഷന്മാർക്ക് സാധാരണയായി ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ കൂടുതലായിരിക്കും. ഇത് കൂടുതൽ മസിൽ മാസ്, ഉയർന്ന ഉപാപചയ നിരക്ക് (Metabolic Activity) തുടങ്ങിയ ശാരീരിക സവിശേഷതകളെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.

 

- സ്ത്രീകളിൽ ഈസ്ട്രജനും പ്രൊജസ്റ്ററോണും കൂടുതലായിരിക്കും. ഇവ ആർത്തവചക്രവും ഗർഭധാരണവും നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനൊപ്പം വികാരപ്രതികരണങ്ങളെയും മസ്തിഷ്കത്തിലെ ന്യൂറോട്രാൻസ്മിറ്ററുകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെയും സ്വാധീനിക്കുന്നു.

 

മസ്തിഷ്കത്തിന്റെ ഘടന: ചില ഗവേഷണങ്ങൾ പ്രകാരം, മസ്തിഷ്കം ലൈംഗിക വ്യത്യാസങ്ങളുള്ള ഒരു അവയവമാണ്.

 

- പുരുഷന്മാരിൽ സാധാരണയായി അമിഗ്ഡാല (Amygdala) താരതമ്യേന വലുതായിരിക്കാം. ഇത് വികാരങ്ങളും അപകടസാധ്യതകളും പ്രോസസ്സ് ചെയ്യുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു.

 

- സ്ത്രീകളിൽ ശരാശരിയിൽ ഹിപ്പോകാമ്പസ് (Hippocampus) വലുതായിരിക്കാമെന്ന് ചില പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് പഠനശേഷിയെയും ഓർമ്മശക്തിയെയും സഹായിക്കുന്നു.

 

സെറോട്ടോണിൻ പോലുള്ള ഒരേ ന്യൂറോകെമിക്കലുകൾ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും വ്യത്യസ്ത രീതികളിൽ പ്രോസസ്സ് ചെയ്യുന്നതായും ചില ഗവേഷണങ്ങൾ പറയുന്നു.

 

2. ബൗദ്ധികവും പെരുമാറ്റപരവുമായ മാതൃകകൾ

 

സാമൂഹികവും വൈകാരികവും: പഠനങ്ങൾ പ്രകാരം,

 

- സ്ത്രീകൾ പൊതുവെ സാമൂഹിക പിന്തുണ തേടുന്നതിനും കൂടുതൽ സഹാനുഭൂതിയും (Empathy) ഉത്തരവാദിത്തബോധവും (Conscientiousness) പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതിനും കൂടുതൽ പ്രവണത കാണിക്കുന്നു.

 

- പുരുഷന്മാർ ശരാശരിയിൽ സാമൂഹിക പരിശീലനത്തിന്റെ സ്വാധീനത്താൽ വികാരങ്ങൾ അടക്കിവെക്കാനും ശാരീരികമായും തൊഴിൽപരമായും കൂടുതൽ അപകടസാധ്യതകൾ ഏറ്റെടുക്കാനും സാധ്യതയുള്ളവരാണെന്ന് ചില പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

 

വിവരങ്ങൾ പ്രോസസ്സ് ചെയ്യുന്ന രീതിയും ശ്രദ്ധയും: മസ്തിഷ്ക ചിത്രീകരണ പഠനങ്ങൾ പ്രകാരം,

 

- സ്ത്രീകളിൽ പ്രീഫ്രോണ്ടൽ കോർട്ടെക്സ് (Prefrontal Cortex) മേഖലയിൽ കൂടുതൽ പ്രവർത്തനക്ഷമത കാണപ്പെടാം. ഇത് ഒരേസമയം ഒന്നിലധികം കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനും ഭാഷാ പ്രോസസ്സിംഗിനും സഹായകരമായേക്കാം.

 

- പുരുഷന്മാരിൽ ചില പ്രത്യേക മസ്തിഷ്ക മേഖലകൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം (Regional Brain Connectivity) കൂടുതൽ ശക്തമായിരിക്കാമെന്നും ഇത് സ്ഥലബോധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിന്തകൾക്കും (Spatial Reasoning) ഏകാഗ്രത ആവശ്യമായ ജോലികൾക്കും സഹായകമായേക്കാമെന്നും ചില പഠനങ്ങൾ പറയുന്നു.

 

3. സാമൂഹികവും സാംസ്കാരികവുമായ പരിശീലനം

 

പഠിച്ചെടുത്ത സാമൂഹിക വേഷങ്ങൾ: ജൈവപരമായ ചില സ്വാഭാവിക പ്രവണതകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, സമൂഹം കുട്ടിക്കാലം മുതൽ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും എങ്ങനെ പെരുമാറണം, ആശയവിനിമയം നടത്തണം, എന്ത് തൊഴിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കണം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത പ്രതീക്ഷകൾ വളർത്തുന്നു. ഈ സാമൂഹിക സ്വാധീനങ്ങൾ പ്രായപൂർത്തിയായ ശേഷമുള്ള പെരുമാറ്റത്തെ ഗണ്യമായി ബാധിക്കുന്നു.

 

പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും തമ്മിലുള്ള 5 പ്രധാന വ്യത്യാസങ്ങൾ

അഞ്ച് പ്രധാന മേഖലകളിലാണ് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്: കാഴ്ചശക്തി, കേൾവിശക്തി, ശുചിത്വബോധം, കണ്ടുപിടിത്തശേഷി, സാമൂഹിക ഇടപെടൽ. ഓരോ വ്യത്യാസവും എങ്ങനെ, എന്തുകൊണ്ട് രൂപപ്പെട്ടുവെന്ന് വിശദീകരിക്കുന്നു.

1. കാഴ്ചശക്തി (Vision)

ശാരീരികമായി പുരുഷന്മാരുടെയും സ്ത്രീകളുടെയും കണ്ണുകളിൽ ചില പ്രധാന വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ടെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. പുരുഷന്മാരുടെ കണ്ണുകൾ താരതമ്യേന കൂടുതൽ ഈർപ്പമുള്ളതും സ്ത്രീകളുടേത് കൂടുതൽ വരണ്ടതുമാണെന്ന അഭിപ്രായമുണ്ട്. ഇതിന് അവരുടെ കഴിവുകളിലും നൈപുണ്യങ്ങളിലും ചില സ്വാധീനങ്ങൾ ഉണ്ടാകാമെന്നാണ് വാദം.

പുരുഷന്മാർ കുറച്ച് മാത്രം കണ്ണിറുക്കുന്നതിനാൽ ചെറിയ വസ്തുക്കളിൽ കൂടുതൽ നേരം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ കഴിയും. അതിനാൽ ഇലക്ട്രോണിക് വയറിംഗ്, സോൾഡറിംഗ്, വെൽഡിംഗ്, വാച്ച് നിർമ്മാണം, ചെറിയ മോഡലുകൾ നിർമ്മിക്കൽ, ശസ്ത്രക്രിയ തുടങ്ങിയ സൂക്ഷ്മമായ ജോലികളിൽ അവർക്ക് കൂടുതൽ സൗകര്യമുണ്ടാകാം. ഇതിൽ സ്ത്രീകൾക്കും മികവ് തെളിയിക്കാനാകുമെങ്കിലും പൊതുവെ പുരുഷന്മാർക്ക് ഇത് എളുപ്പമാകാമെന്നാണ് ഈ വാദം.

അതുപോലെ തന്നെ അതിവേഗ കായിക ഇനങ്ങളിലും, അതിവേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന വസ്തുക്കളെ കൃത്യമായി നിരീക്ഷിക്കേണ്ട മത്സരങ്ങളിലും പുരുഷന്മാർക്ക് മുൻതൂക്കം ലഭിക്കാമെന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്.

ഈ വ്യത്യാസം മനുഷ്യന്റെ പ്രാചീന ജീവിതരീതിയിൽ നിന്നാകാം ഉണ്ടായതെന്ന് കരുതുന്നു. പുരുഷന്മാർ വേട്ടയാടാൻ പോകുകയും അപകടകരമായ സാഹചര്യങ്ങളെ നേരിടുകയും ചെയ്തിരുന്നു. കൂടുതൽ നേരം ശ്രദ്ധ നിലനിർത്താൻ കഴിയുന്നവരാണ് അതിജീവിച്ചതെന്നും അവരുടെ സവിശേഷതകൾ തലമുറകളിലേക്ക് പകർന്നുവന്നതാണെന്നും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.

2. കേൾവിശക്തി (Hearing)

കാഴ്ചയിൽ പുരുഷന്മാർക്ക് മുൻതൂക്കം ഉണ്ടെങ്കിൽ, കേൾവിശക്തിയിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് കൂടുതൽ കഴിവുണ്ടെന്നാണ് ഈ ലേഖനത്തിലെ വാദം. സ്ത്രീകൾ സാധാരണയായി കൂടുതൽ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുകയും സംഭാഷണങ്ങളിലും ഗാനങ്ങളിലും പുരുഷന്മാർ ശ്രദ്ധിക്കാതെ പോകുന്ന കാര്യങ്ങൾ എളുപ്പത്തിൽ തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്യുന്നു. ഗാനങ്ങളുടെ വരികൾ ഓർത്തുവയ്ക്കുന്നതിലും സംഗീതം കൂടുതൽ വൈകാരികമായി അനുഭവിക്കുന്നതിലും അവർക്ക് പ്രത്യേക കഴിവുണ്ടെന്ന് പറയുന്നു.

കൂടാതെ അമ്മമാർ കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ കരച്ചിലിലെ ചെറിയ വ്യത്യാസങ്ങൾ പോലും തിരിച്ചറിഞ്ഞ് കുഞ്ഞിന് എന്താണ് ആവശ്യമെന്ന് മനസ്സിലാക്കുന്നതിൽ നിപുണരാണ്.

ഇതിന്റെ കാരണം പ്രാചീനകാലത്ത് സ്ത്രീകൾ വീടുകളിലും താമസസ്ഥലങ്ങളിലും കുട്ടികളോടൊപ്പം കൂടുതൽ സമയം ചെലവഴിച്ചതാകാമെന്ന് കരുതുന്നു. ഇരുണ്ട സാഹചര്യങ്ങളിൽ അവർ കാഴ്ചയെക്കാൾ കേൾവിശക്തിയെ കൂടുതൽ ആശ്രയിച്ചിരുന്നുവെന്നാണ് അഭിപ്രായം. പ്രായമാകുമ്പോൾ പുരുഷന്മാരിൽ കേൾവിക്കുറവ് കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്നതും ഇതുമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

3. ശുചിത്വബോധം (Cleanliness)

പുരുഷന്മാർ കളികളിലും ജോലിയിലും അഴുക്കാകുന്നതിനെ അത്ര പ്രശ്നമായി കാണാറില്ല. എന്നാൽ സ്ത്രീകൾ ശുചിത്വത്തിന് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നവരാണെന്നാണ് നിരീക്ഷണം.

സ്ത്രീകൾക്ക് വീട്ടിലെ വൃത്തിയും വ്യക്തിപരമായ ശുചിത്വവും വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യങ്ങളാണ്. അവർ അഴുക്കാകുകയാണെങ്കിൽ ഉടൻ തന്നെ സ്വയം വൃത്തിയാക്കാൻ ശ്രമിക്കാറുണ്ട്.

ഇതും മനുഷ്യന്റെ പ്രാചീന ജീവിതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്ന് പറയുന്നു. പുരുഷന്മാർ പുറംലോകത്ത് മണ്ണിലും വേട്ടയാടലിലും മൃഗങ്ങളെ അറുക്കുന്നതിലും ഏർപ്പെട്ടിരുന്നതിനാൽ അഴുക്കിനോട് അവർ കൂടുതൽ പൊരുത്തപ്പെട്ടു. സ്ത്രീകൾ കുട്ടികളെ സംരക്ഷിക്കുകയും അവരുടെ ആരോഗ്യത്തിനായി ശുചിത്വം പാലിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ട സാഹചര്യം ഉണ്ടായിരുന്നു. കൂടാതെ ആർത്തവചക്രവും സ്ത്രീകൾക്ക് ശുചിത്വം അത്യന്താപേക്ഷിതമാക്കിയെന്നാണ് പറയുന്നത്.

4. കണ്ടുപിടിത്തശേഷി (Inventiveness)

പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും ഒരുപോലെ സൃഷ്ടിപരരാണെന്ന് അംഗീകരിക്കുന്നു. സംഗീതം, കവിത, സാഹിത്യം, നൃത്തം, ചിത്രകല തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ഇരുവരും മികവ് തെളിയിക്കുന്നു.

എന്നാൽ "സൃഷ്ടിപരത"യും "കണ്ടുപിടിത്തശേഷി"യും വ്യത്യസ്തമായി നിർവചിക്കുന്നു. നിലവിലുള്ള കാര്യങ്ങളെ പുതുരൂപത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനെ സൃഷ്ടിപരത എന്നും, മുമ്പ് ഒരിക്കലും ഉണ്ടായിട്ടില്ലാത്ത ഒരു പുതിയ ആശയം യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുന്നതിനെ കണ്ടുപിടിത്തശേഷി എന്നും വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.

ചരിത്രത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം കണ്ടുപിടിത്തക്കാരും പുരുഷന്മാരാണെന്നും അതിനാൽ പുരുഷന്മാർ കൂടുതൽ കണ്ടുപിടിത്തശേഷിയുള്ളവരാണെന്നും വാദിക്കുന്നു. പ്രാചീനകാലത്ത് വേട്ടയാടലിലും യുദ്ധങ്ങളിലും പുതിയ പ്രശ്നങ്ങൾ നേരിടേണ്ടി വന്നതിനാൽ അവയ്ക്ക് പുതിയ പരിഹാരങ്ങൾ കണ്ടെത്തേണ്ട ആവശ്യം പുരുഷന്മാർക്കുണ്ടായിരുന്നുവെന്നാണ് വിശദീകരണം.

5. സാമൂഹിക ഇടപെടൽ (Sociability)

രണ്ട് ലിംഗങ്ങൾക്കും സാമൂഹിക കഴിവുകൾ ആവശ്യമായിരുന്നു. പുരുഷന്മാർക്ക് വേട്ടയാടലിലും യുദ്ധങ്ങളിലും സഹകരണം ആവശ്യമായിരുന്നു. എന്നാൽ സ്ത്രീകൾക്ക് അത് കൂടുതൽ പ്രധാനമായിരുന്നു എന്നാണ് അഭിപ്രായം.

ശാരീരിക പരിമിതികൾ, ആർത്തവസമയത്തെ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ, ഗർഭധാരണം, പ്രസവം, കുഞ്ഞുങ്ങളെ വളർത്തൽ എന്നിവ കാരണം സ്ത്രീകൾ പരസ്പരം കൂടുതൽ ആശ്രയിക്കേണ്ടി വന്നു. ഇതുവഴി അവർ കൂടുതൽ ശക്തമായ സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളും ആശയവിനിമയ കഴിവുകളും വികസിപ്പിച്ചുവെന്നാണ് ഈ വാദം.

രണ്ടര അക്ഷരം

अढ़ाई अक्षर के ब्रह्मा और अढ़ाई अक्षर की सृष्टि,

अढ़ाई अक्षर के विष्णु और अढ़ाई अक्षर की लक्ष्मी,

अढ़ाई अक्षर की दुर्गा और अढ़ाई अक्षर की शक्ति,

अढ़ाई अक्षर की श्रद्धा और अढ़ाई अक्षर की भक्ति।

अढ़ाई अक्षर का त्याग और अढ़ाई अक्षर का ध्यान,

जन्म से लेके मृत्यु तक हम बंधे हैं अढ़ाई अक्षर में,

है अढ़ाई अक्षर ही वक्त में और अढ़ाई अक्षर ही अंत में,

समझ ना पाया कोई क्या रहस्य है अढ़ाई अक्षर में।

രണ്ടര അക്ഷരത്തിൻ്റെ ബ്രഹ്മാ 

രണ്ടര അക്ഷരത്തിൻ്റെ സൃഷ്ടിയും,

രണ്ടര അക്ഷരത്തിൻ്റെ വിഷ്ണുവും 

രണ്ടര അക്ഷരത്തിൻ്റെ ലക്ഷ്മിയും,

രണ്ടര അക്ഷരത്തിൻ്റെ ദുർഗ്ഗയും 

രണ്ടര അക്ഷരത്തിൻ്റെ ശക്തിയും,

രണ്ടര അക്ഷരത്തിൻ്റെ ശ്രദ്ധയും 

രണ്ടര അക്ഷരത്തിൻ്റെ ഭക്തിയും.

രണ്ടര അക്ഷരത്തിൻ്റെ ത്യാഗവും 

രണ്ടര അക്ഷരത്തിൻ്റെ ധ്യാനവും,

ജനനം മുതൽ മരണം വരെ നമ്മൾ രണ്ടര അക്ഷരത്തിൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു,

സമയത്തിൽ ഉള്ളതും രണ്ടര അക്ഷരമാണ്, നമ്മുടെ അവസാനവും രണ്ടര അക്ഷരമാണ്,

പക്ഷേ രണ്ടര അക്ഷരത്തിൻ്റെ രഹസ്യം എന്താണെന്ന് ആർക്കും ഇതുവരെ മനസ്സിലായില്ല.

ഈ വരികളിലെ "അഢായി അക്ഷർ" (ढाई अक्षर / രണ്ടര അക്ഷരം) എന്നത് സാധാരണ അക്ഷരങ്ങളുടെ എണ്ണമല്ല; ഒരു ആത്മീയ പ്രതീകം ആണ്.

Kabir Das പ്രസിദ്ധമായ ഒരു ദോഹയിൽ പറഞ്ഞത്:

"पोथी पढ़ि पढ़ि जग मुआ, पंडित भया न कोय।

ढाई आखर प्रेम का, पढ़े सो पंडित होय॥"

അർത്ഥം:

എത്ര ഗ്രന്ഥങ്ങൾ വായിച്ചാലും യഥാർത്ഥ ജ്ഞാനം ലഭിക്കണമെന്നില്ല.

എന്നാൽ "പ്രേമം" (സ്നേഹം) എന്ന രണ്ടര അക്ഷരത്തിന്റെ സത്യം മനസ്സിലാക്കുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥ പണ്ഡിതൻ.

Simplicity is now the luxury trend.

Simplicity is now the luxury trend.

•Quality over quantity.

•Calmness over chaos.

•Authenticity over showmanship.

•Refinement over exaggeration.

In a world addicted to noise,

simplicity has become power.

True luxury is no longer about showing more —

it is about needing less,

choosing carefully,

and carrying elegance without effort.

गंगा दशहरा

हरिद्वार और प्रयागराज जैसे पवित्र शहरों में आज से शुरू होकर दस दिनों तक गंगा दशहरा का उत्सव मनाया जाएगा।

गंगा दशहरा वह पावन पर्व है, जो उस दिव्य दिन की स्मृति में मनाया जाता है जब माँ गंगा स्वर्ग से पृथ्वी पर अवतरित हुई थीं। मैं उन्हें “गंगा माया” इसलिए कहता हूँ क्योंकि गंगा बेसिन भारत के कुल भू-भाग का लगभग 26% हिस्सा कवर करता है, और भारत की लगभग 30–40% कृषि योग्य भूमि इसी गंगा बेसिन से जुड़ी हुई है। सच कहें तो गंगा केवल एक नदी नहीं, बल्कि भारत की जीवनरेखा है।

“दशहरा” शब्द का अर्थ है — “दस पापों का नाश”।
ऐसी मान्यता है कि इस दिन गंगा में स्नान करने से मन, वचन और कर्म से किए गए दस प्रकार के पाप दूर हो जाते हैं।

पुराणों के अनुसार, राजा भगीरथ की कठोर तपस्या से प्रसन्न होकर देवी गंगा पृथ्वी पर अवतरित हुईं। माना जाता है कि उनका यह अवतरण भगीरथ के शापित पूर्वजों को मोक्ष प्रदान करने के लिए हुआ था। गंगाजल ने उनकी आत्माओं को शुद्ध किया और उन्हें मुक्ति प्रदान की।

गंगा और पंचप्रयाग की उत्पत्ति

गंगा के निर्माण के पीछे एक अद्भुत आध्यात्मिक और भूवैज्ञानिक कथा छिपी हुई है।

🔹 भागीरथी नदी
भागीरथी नदी उत्तराखंड के उत्तरकाशी जिले में स्थित गंगोत्री हिमनद के “गोमुख” नामक स्थान से निकलती है। हिंदू मान्यताओं में भागीरथी को ही गंगा का वास्तविक उद्गम माना जाता है।

🔹 अलकनंदा नदी
अलकनंदा नदी सतपथ हिमनद से निकलती है।

उत्तराखंड के देवप्रयाग में जब भागीरथी और अलकनंदा का संगम होता है, तभी से यह महान नदी “गंगा” कहलाती है। इसी कारण देवप्रयाग को श्रद्धापूर्वक “गंगा की जन्मभूमि” कहा जाता है।

“प्रयाग” का अर्थ है — नदियों का पवित्र संगम।
हिमालय क्षेत्र में स्थित पाँच प्रमुख संगमों को सामूहिक रूप से “पंचप्रयाग” कहा जाता है।

पंचप्रयाग:

1️⃣ विष्णुप्रयाग – अलकनंदा और धौलीगंगा का संगम।
2️⃣ नंदप्रयाग – अलकनंदा और नंदाकिनी का मिलन।
3️⃣ कर्णप्रयाग – अलकनंदा और पिंडार नदियों का संगम; महाभारत के कर्ण से जुड़ी कथाएँ भी यहाँ प्रसिद्ध हैं।
4️⃣ रुद्रप्रयाग – अलकनंदा और मंदाकिनी का संगम। मंदाकिनी नदी केदारनाथ क्षेत्र से आती है।
5️⃣ देवप्रयाग – भागीरथी और अलकनंदा का दिव्य संगम, जहाँ से वे मिलकर “गंगा” बनती हैं। ✨

गंगा केवल एक नदी नहीं है।
भारतीय संस्कृति में वह आध्यात्मिकता, पवित्रता, मातृत्व और मोक्ष का जीवंत प्रतीक हैं।

ഗംഗ ദശര

ഇന്ന് മുതൽ പത്ത് ദിവസത്തേക്ക് ഹരിദ്വാർ, പ്രയാഗ്രാജ് പോലുള്ള പുണ്യ നഗരങ്ങളിൽ ഗംഗാദശര ആഘോഷം തുടങ്ങുന്നു.

ഗംഗാമയ്യാ (ഞാൻ അങ്ങനെ ആണ് വിളിക്കുന്നത്, കാരണം ഗംഗാ നദീതടം ഇന്ത്യയുടെ മൊത്തം ഭൗമവിശാലതയുടെ ഏകദേശം 26% ഭാഗം വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു, ഇന്ത്യയിലെ കൃഷിയോഗ്യ ഭൂമിയുടെ ഏകദേശം 30–40% വരെ ഗംഗാ നദീതടവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്) സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്ക് അവതരിച്ച ദിനത്തിന്റെ ഓർമ്മയായി ആഘോഷിക്കുന്ന ഉത്സവമാണ് ഗംഗാ ദശഹറ.

"ദശ് ഹറ” എന്ന പദം “പത്ത് പാപങ്ങൾ നീക്കൂന്നത് എന്ന അർത്ഥവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. ഈ ദിവസം ഗംഗയിൽ വിശുദ്ധ സ്നാനം ചെയ്യുന്നത് ചിന്ത, വാക്ക്, പ്രവൃത്തി എന്നിവയിലൂടെ സംഭവിക്കുന്ന പത്ത് തരത്തിലുള്ള പാപങ്ങൾ നീക്കുമെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു

ഭഗീരഥ രാജാവിൻ്റെ കഠിന തപസ്സിന്റെ ഫലമായി ദേവി ഗംഗ ഭൂമിയിലേക്ക് ഇറങ്ങി വന്നു. ഭഗീരഥന്റെ ശപിക്കപ്പെട്ട പൂർവ്വികർക്കു മോക്ഷം നൽകാനായിരുന്നു ഈ അവതാരം എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഗംഗാജലം അവരുടെ ആത്മാക്കളെ ശുദ്ധീകരിച്ച് മോക്ഷം നൽകി എന്ന് പുരാണങ്ങൾ പറയുന്നു.

ഗംഗയുടെ ഉത്ഭവവും പഞ്ചപ്രയാഗുകളും

ഗംഗയുടെ രൂപീകരണത്തിന് പിന്നിലും വലിയൊരു ആത്മീയ-ഭൗമശാസ്ത്ര കഥയുണ്ട്.

ഭാഗീരഥി നദി: ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ഉത്തരകാശി ജില്ലയിലുള്ള ഗംഗോത്രി ഹിമാനിയിലെ 'ഗോമുഖ്' എന്ന സ്ഥലത്തുനിന്നാണ് ഭാഗീരഥി നദി ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. ഹൈന്ദവ പുരാണങ്ങളിലും വിശ്വാസങ്ങളിലും ഗംഗയുടെ യഥാർത്ഥ ഉത്ഭവമായി കണക്കാക്കുന്നത് ഭാഗീരഥിയെയാണ്.

അളകനന്ദ നദി - സത്പഥ് ഹിമാനിയിൽ നിന്നാണ് അളകനന്ദ ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. ഈ രണ്ട് നദികളും ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ദേവപ്രയാഗിൽ സംഗമിക്കുന്ന നിമിഷം മുതൽ ആ മഹാനദി “ഗംഗ” എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ദേവപ്രയാഗിനെ പലരും “ഗംഗയുടെ ജന്മസ്ഥലം” എന്നാണ് ഭക്തിപൂർവ്വം വിളിക്കുന്നത്.

“പ്രയാഗ്” എന്നാൽ ഹിമാലയ മേഖലയിൽ നദികൾ തമ്മിൽ സംഗമിക്കുന്ന വിശുദ്ധ സ്ഥലങ്ങളെയാണ് “പ്രയാഗ്” എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. അളകനന്ദ നദിയുമായി വിവിധ നദികൾ ചേരുന്ന അഞ്ച് മഹാസംഗമങ്ങൾ ചേർന്നതാണ് പ്രശസ്തമായ “പഞ്ചപ്രയാഗ്”.

പഞ്ചപ്രയാഗുകൾ:

1️⃣ വിഷ്ണുപ്രയാഗ് – അളകനന്ദയും ധൗളിഗംഗയും സംഗമിക്കുന്നു.

2️⃣ നന്ദപ്രയാഗ് – അളകനന്ദയും നന്ദാകിനിയും ഒന്നിക്കുന്നു.

3️⃣ കർണപ്രയാഗ് – അളകനന്ദയും പിണ്ഡാർ നദിയും സംഗമിക്കുന്നു; മഹാഭാരതത്തിലെ കർണനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥകളും ഇവിടെ പ്രശസ്തമാണ്.

4️⃣ രുദ്രപ്രയാഗ് – അളകനന്ദയും മണ്ഡാകിനിയും ഇവിടെ ചേരുന്നു. കെദാർനാഥ് ഭാഗത്ത് നിന്നാണ് മണ്ഡാകിനി വരുന്നത്.

5️⃣ ദേവപ്രയാഗ് – ഭാഗീരഥിയും അളകനന്ദയും ഒന്നിച്ച് “ഗംഗ”യായി മാറുന്ന അതിപവിത്ര സംഗമം.

ഗംഗ ഒരു നദി മാത്രമല്ല ഇന്ത്യൻ സംസ്കാരത്തിൽ അത് ആത്മീയതയുടെ, ശുദ്ധിയുടെ, മാതൃത്വത്തിന്റെ, മോക്ഷത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന പ്രതീകമാണ്.

फल्गु नदी

गया में फल्गु नदी के तट पर किया जाने वाला पिंडदान हिंदू धर्म में विशेष महत्व रखता है। भारत के विभिन्न हिस्सों से लोग गया इसलिए आते हैं क्योंकि ऐसी मान्यता है कि यहाँ पितृकर्म करने से पूर्वजों को परम शांति और मोक्ष की प्राप्ति होती है। कुछ पारंपरिक मान्यताओं के अनुसार, यदि कोई श्रद्धा और विधिपूर्वक गया में पिंडदान कर दे, तो बाद में प्रतिवर्ष श्राद्ध करना अनिवार्य नहीं माना जाता। हालांकि यह मान्यता अलग-अलग क्षेत्रों और पारिवारिक परंपराओं के अनुसार भिन्न हो सकती है।

गया की एक और विशेषता यह है कि यहाँ महिलाओं को भी पिंडदान और तर्पण करने की अनुमति है। इसे माता सीता द्वारा राजा दशरथ को स्वयं पिंड अर्पित करने की कथा से जोड़ा जाता है। इसी कारण यहाँ महिलाएँ अपने पति के परिवार के दिवंगत सदस्यों के लिए, तथा अपने संबंधियों और मित्रों के लिए भी श्राद्ध कर्म करती हैं। इसी आस्था और आध्यात्मिक महत्व के कारण देश के अनेक भागों से श्रद्धालु गया आकर पिंडदान और तर्पण करते हैं।

“क्या इतनी विशाल रेत की भूमि भी कोई पवित्र नदी हो सकती है?”

फल्गु नदी के तट पर पहली बार खड़े होकर मन में यही प्रश्न उठता है। ऊपर से देखने पर दूर-दूर तक केवल सूखी रेत दिखाई देती है। लेकिन स्थानीय लोग शांत स्वर में कहते हैं — “फल्गु भीतर बहने वाली नदी है… यह माता सीता के श्राप के कारण ऊपर से दिखाई नहीं देती। केवल वर्षा ऋतु में ही इसका जल सतह पर बहता है।”

यहीं से इस नदी की कथा आरम्भ होती है।

पुराणों के अनुसार, वनवास के दौरान भगवान राम, माता सीता और लक्ष्मण राजा दशरथ के श्राद्ध कर्म के लिए गया आए थे। राम और लक्ष्मण आवश्यक सामग्री लाने चले गए और सीता नदी तट पर प्रतीक्षा कर रही थीं। तभी राजा दशरथ की आत्मा सीता के सामने प्रकट हुई और बोली — “मुझे भूख लगी है… समय निकलता जा रहा है… मुझे अभी पिंड प्रदान करो।”

उस समय सीता के पास न चावल था, न तिल। तब उन्होंने फल्गु नदी के तट की रेत से ही पिंड बनाकर दशरथ को अर्पित कर दिया। उस समय अक्षयवट वृक्ष, फल्गु नदी, एक गाय, तुलसी का पौधा और एक ब्राह्मण — ये पाँचों साक्षी थे।

कुछ समय बाद जब राम लौटे और सीता ने उन्हें यह घटना बताई, तो उन्हें आश्चर्य हुआ — “पूर्वज भला रेत से बने पिंड को कैसे स्वीकार कर सकते हैं?” तब सीता ने उन पाँचों साक्षियों को सत्य बताने के लिए बुलाया। लेकिन अक्षयवट वृक्ष को छोड़कर बाकी सभी ने सत्य से इंकार कर दिया। क्रोधित होकर सीता ने उन्हें श्राप दिया।

फल्गु नदी को श्राप मिला कि वह ऊपर से नहीं बहेगी और रेत के नीचे बहती रहेगी।

गया के ब्राह्मणों को कभी पूर्ण संतोष नहीं मिलेगा।

वहाँ तुलसी का पौधा नहीं फलेगा।

और गाय के मुख की बजाय उसके पीछे के भाग की पूजा की जाएगी।

इस कथा में एक और महत्वपूर्ण संदेश छिपा है — महिलाएँ भी पिंडदान कर सकती हैं। समाज में सामान्यतः यह माना जाता है कि पितृकर्म केवल पुरुष ही करते हैं। लेकिन गया की यह कथा बताती है कि महिलाओं को भी अपने पूर्वजों के लिए श्राद्ध और तर्पण करने का आध्यात्मिक अधिकार है। यही कारण है कि आज भी अनेक महिलाएँ गया में पिंडदान करती हैं।

फल्गु नदी केवल हिंदुओं के लिए ही नहीं, बल्कि बौद्ध धर्म के लिए भी अत्यंत पवित्र मानी जाती है। इसी नदी के तट पर सिद्धार्थ गौतम ने कठोर तपस्या की थी। बाद में सुजाता द्वारा दिए गए दूध-चावल का सेवन करने के पश्चात उन्होंने बोधिवृक्ष के नीचे ज्ञान प्राप्त किया।

आज भी फल्गु नदी के तट पर खड़े होकर ऐसा महसूस होता है मानो इतिहास, आस्था और पौराणिक कथाएँ एक साथ साँस ले रही हों। एक ओर सीता के श्राप की कथा, दूसरी ओर बुद्ध की तपस्या, और तीसरी ओर अपने पूर्वजों के लिए प्रार्थना करते श्रद्धालु… गया केवल एक तीर्थ नहीं, बल्कि एक गहरा आध्यात्मिक अनुभव है।

ഫാൽഗു നദി

ഗയയിലെ ഫാൽഗു നദി തീരത്ത് നടത്തുന്ന പിണ്ഡദാനത്തിന് ഹിന്ദു വിശ്വാസത്തിൽ പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഇവിടെ പിതൃകർമ്മം നിർവഹിച്ചാൽ പിതൃങ്ങൾക്ക് ശ്രേഷ്ഠമായ തൃപ്തിയും മോക്ഷലാഭവും ലഭിക്കുമെന്ന വിശ്വാസം കൊണ്ടാണ് ഇന്ത്യയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവർ ഗയയിൽ എത്തുന്നത്. ചില പരമ്പരാഗത വിശ്വാസങ്ങൾ പ്രകാരം ഗയയിൽ സമ്പൂർണ വിധിയിൽ പിണ്ഡദാനം നടത്തിയാൽ പിന്നീട് ആവർത്തിച്ച് വാർഷിക ബലി നിർബന്ധമല്ലെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു. എങ്കിലും ഇത് പ്രദേശങ്ങളുടെയും കുടുംബാചാരങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ വ്യത്യാസപ്പെടാം.

ഗയയിലെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത സ്ത്രീകൾക്കും പിണ്ഡദാനവും തർപ്പണവും നടത്താൻ അനുവാദമുള്ള തീർത്ഥസ്ഥാനമാണെന്നതാണ്. സീത, ദശരഥന് സ്വയം പിണ്ഡം അർപ്പിച്ച ഐതിഹ്യവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി ഇതിനെ കാണാറുണ്ട്. അതിൻ്റെ കഥ താഴെ കൊടുക്കുന്നുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഭർത്താവിന്റെ കുടുംബത്തിലെ മരിച്ചവർക്കും സ്വന്തം ബന്ധു-മിത്രാദികൾക്കും സ്ത്രീകൾ ഇവിടെ ശ്രാദ്ധകർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കുന്ന പതിവുണ്ട്. ഈ വിശ്വാസവും ആത്മീയ പ്രാധാന്യവും കൊണ്ടാണ് രാജ്യത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള തീർത്ഥാടകർ ഗയയിൽ എത്തി ബലി-തർപ്പണ ക്രിയകൾ നടത്തുന്നത്.

 “ഇത്ര വലിയ മണൽപ്പരപ്പാണോ ഒരു പുണ്യനദി? പുറത്തേക്ക് വരണ്ട മണൽ മാത്രം കാണാം. പക്ഷേ നാട്ടുകാർ പറയും: ഫാൽഗു ഉള്ളിലൂടെ ഒഴുകുന്നുണ്ട്, സീതയുടെ ശാപം കൊണ്ടാണ് മുകളിലൂടെ ഒഴുകാത്തത് എന്ന്. മഴക്കാലത്ത് മുകളിലൂടെയും നിറഞ്ഞ് കവിഞ്ഞ് ഒഴുകും.

 

അവിടെയാണ് ഈ നദിയുടെ കഥ തുടങ്ങുന്നത്.

പുരാണപ്രകാരം വനവാസത്തിൽ ആയിരുന്ന രാമനും സീതയും ലക്ഷ്മണനും ദശരഥ മഹാരാജാവിന്റെ ശ്രാദ്ധത്തിനായി ഗയയിൽ എത്തി. സീതയെ നദി കരയിൽ ഇരുത്തി രാമനും ലക്ഷ്മണനും ബലിക്ക് വേണ്ട സാധനങ്ങൾ ഒരുക്കാൻ പോയി.  ആ സമയം ദശരഥന്റെ ആത്മാവ് സീതയുടെ മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. “എനിക്ക് വിശക്കുന്നു… സമയം കഴിഞ്ഞുപോകുന്നു… ഇപ്പോൾ തന്നെ പിണ്ഡം നൽകൂ” എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ അപേക്ഷ.

കയ്യിൽ അരിയുമില്ല, എള്ളുമില്ല. സീത നദിക്കരയിലെ മണൽ കൊണ്ട് തന്നെ പിണ്ഡം നിർമ്മിച്ച് ദശരഥന് സമർപ്പിച്ചു. അക്ഷയവട വൃക്ഷം, ഫാൽഗു നദി, ഒരു പശു, തുളസി, ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ — ഇവരെല്ലാം സാക്ഷികളായിരുന്നു.

പിന്നീട് രാമൻ തിരിച്ചെത്തിയപ്പോൾ, സീത പിന്ധദാനം നടത്തിയത് പറഞ്ഞപ്പോൾ “മണൽ കൊണ്ട് നൽകിയ പിണ്ഡം എങ്ങനെ പിതൃക്കൾ സ്വീകരിക്കും?” എന്ന സംശയം ഉയർന്നു. സീത സാക്ഷികളെ വിളിച്ചു. എന്നാൽ അക്ഷയവടം ഒഴികെ മറ്റെല്ലാവരും ഞങ്ങൽ കണ്ടില്ല എന്ന് പറഞ്ഞ് നിഷേധിച്ചു. അതിന്റെ കോപത്തിലാണ് സീത ഫാൽഗുവിനെ ശപിച്ചതെന്നാണ് വിശ്വാസം — “ഇനി നീ പുറത്തേക്ക് ഒഴുകരുത്.” അതുകൊണ്ടാണ് ഇന്നും ഫാൽഗു നദി കൂടുതലായും മണലിനടിയിലൂടെ ഒഴുകുന്നു എന്ന് നാട്ടുകാർ വിശ്വസിക്കുന്നു.

സത്യം നിഷേധിച്ചതിനാൽ സീത ശപിച്ചത് ഇപ്രകാരം ആയിരുന്നു.

- ഫാൽഗു നദി മണലിനടിയിലൂടെ ഒഴുകട്ടെ

- ഗയ ബ്രാഹ്മണർ ഒരിക്കലും തൃപ്തരാകരുത്

- തുളസി അവിടെ വളരാതിരിക്കട്ടെ

- പശുവിന്റെ മുൻഭാഗത്തിന് പകരം പിൻഭാഗം ആരാധിക്കപ്പെടട്ടെ

ഈ കഥയ്ക്ക് മറ്റൊരു വലിയ സന്ദേശവും ഉണ്ട് — സ്ത്രീകൾക്കും പിണ്ഡദാനം ചെയ്യാം എന്നത്. സാധാരണയായി പിതൃകർമ്മങ്ങൾ പുരുഷന്മാർ ചെയ്യുന്നതായാണ് സമൂഹത്തിൽ ധാരണ. എന്നാൽ ഗയയിലെ സീതയുടെ കഥ സ്ത്രീക്കും പിതാക്കൾക്ക് ശ്രാദ്ധം ചെയ്യാനുള്ള ആത്മീയ അവകാശം ഉണ്ടെന്ന് ഓർമ്മപ്പെടുത്തുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇന്നും പല സ്ത്രീകളും ഗയയിൽ പിണ്ഡദാനം നടത്തുന്നു.

ഫാൽഗു ഹിന്ദുക്കൾക്ക് മാത്രമല്ല, ബൗദ്ധമതത്തിനും അതീവ പുണ്യ നദി ആണ്. ഇതേ നദീതീരത്താണ് സിദ്ധാർത്ഥ ഗൗതമൻ കഠിന തപസ്സ് അനുഷ്ഠിച്ചതും, പിന്നീട് സുജാത നൽകിയ പാൽപായസം കഴിച്ച് ബോധിവൃക്ഷത്തിൻ കീഴിൽ ജ്ഞാനോദയം നേടിയതും.

ഇന്ന് ഫാൽഗുവിന്റെ കരയിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ ചരിത്രവും പുരാണവും ഒരുമിച്ച് ശ്വാസമെടുക്കുന്നതുപോലെ തോന്നും. ഒരു വശത്ത് സീതയുടെ ശാപകഥ, മറുവശത്ത് ബുദ്ധന്റെ ധ്യാനം, മറ്റൊരുവശത്ത് പിതാക്കൾക്കായി പ്രാർത്ഥിച്ച് നിൽക്കുന്ന മനുഷ്യർ… ഗയ എന്ന സ്ഥലം ഒരു യാത്രയല്ല, ഒരു അനുഭവമാണ്.

വെളളം

വെള്ളത്തിന് എക്സ്പയറി ഡേറ്റ് ഉണ്ടോ?

രാജസ്ഥാനിലെ മറുഭൂമിയിൽ കൂട്ടുകാരൻ്റെ വീട്ടിൽ കുറേ ദിവസങ്ങൾ താമസിച്ചപ്പോൾ കുടി വെള്ളത്തിന് വിഷമം ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിലും കുളിക്കാൻ ബാത്ത്റൂമിൽ മഗ്ഗിന് പകരം തന്നിരുന്നത് നമ്മൾ വീട്ടിൽ വെള്ളം കുടിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു സ്റ്റീൽ ഗ്ലാസ് ആയിരുന്നു. കുറച്ച് വെള്ളത്തിൽ കുളിക്കാൻ ആയിരുന്നു അത്.

പലപ്പോഴും വെള്ളത്തിന്റെ ‘എക്സ്പയറി ഡേറ്റ്’ നമ്മൾ നമ്മുടെ സൗകര്യത്തിനും ചിന്താഗതിക്കുമനുസരിച്ച് നിശ്ചയിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ അതിന് യാതൊരു ശാസ്ത്രീയ അടിസ്ഥാനവും ഇല്ല. ഒന്ന് ഈ വിരോധാഭാസം ചിന്തിച്ചുനോക്കൂ.

ദിവസവും ടാപ്പ് വെള്ളം ലഭിക്കുന്നിടത്ത് ഇന്നലത്തെ വെള്ളം ‘പഴകിയത്’ എന്ന് പറഞ്ഞ് ഒഴുക്കിക്കളയുന്നു. (എക്സ്പയറി ഡേറ്റ്: 1 ദിവസം).

അഞ്ച് എട്ട് ദിവസത്തിലൊരിക്കൽ വെള്ളം വരുന്നിടത്ത്: അതേ വെള്ളം എട്ട് ദിവസങ്ങൾ വരെ തികച്ചും ശുദ്ധവും കുടിക്കാൻ യോജിച്ചതുമായിരിക്കും.

വിവാഹങ്ങളിലും ആഘോഷങ്ങളിലും, കൈയിൽ പുതിയ ബിസ്ലറി ബോട്ടിൽ കിട്ടുന്ന മുറയ്ക്ക് പഴയ പകുതി നിറഞ്ഞ ബോട്ടിൽ വേസ്റ്റ് എന്ന് കരുതി ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.

മരുഭൂമിയിൽ യാത്രയ്ക്കിടെ അടുത്ത ജലസ്രോതസ് കിട്ടുന്നതുവരെ വെള്ളത്തിന്റെ ഓരോ തുള്ളിയും അമൃതവും പുതുമയുമാണ്.

അണക്കെട്ടുകളിലെയും കുളങ്ങളിലെയും വെള്ളം അടുത്ത മഴക്കാലം വരെയും (വരൾച്ചയെങ്കിൽ 2-3 വർഷം വരെയും) ഉപയോഗയോഗ്യമായിരിക്കും.

ബോർവെല്ലുകളിൽ 50 മുതൽ 500 അടി ആഴത്തിൽ നിന്നെടുക്കുന്ന വെള്ളം നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾ പഴക്കമുള്ളതായിരിക്കാം. എന്നിരുന്നാലും അത് ആരോഗ്യത്തിന് ഏറ്റവും സുരക്ഷിതവും ശുദ്ധവുമായ വെള്ളമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

ഒറ്റവാക്കിൽ പറഞ്ഞാൽ, വെള്ളത്തിന് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു എക്സ്പയറി ഡേറ്റില്ല. വെള്ളത്തിന്റെ ‘എക്സ്പയറി’ നമ്മുടെ ചിന്തയും ലഭ്യതയും അനുസരിച്ചാണ് തീരുമാനിക്കപ്പെടുന്നത്.

വെള്ളം എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കുമ്പോൾ അത് പഴകിയതാണെന്ന് നമ്മൾ കരുതുന്നു; ക്ഷാമമുണ്ടാകുമ്പോൾ അതേ വെള്ളം അമൂല്യമാകുന്നു.

അതിനാൽ വെള്ളം ബുദ്ധിപൂർവ്വവും ഉത്തരവാദിത്വത്തോടെയും മിതമായും ഉപയോഗിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ വെള്ളം തീരുന്നതിന് മുമ്പ് തന്നെ നമ്മുടെ ഈ അശ്രദ്ധമായ ചിന്താഗതിയാണ് നമ്മെ ദാഹിപ്പിച്ച് കൊല്ലുക.

ജലം തന്നെയാണ് ജീവൻ... ജലം ഉണ്ടെങ്കിൽ നാളെയുണ്ട്!

The Life

Only two days in our life are not given to us as complete 24 hours —

the day we are born,

and the day we leave this world.

Every other day, God gifts us a full 24 hours.

But…

how much of that time do we truly live with awareness?

How many moments do we spend in genuine happiness?

How many days make our heart feel,

‘Today, I truly lived.’

And the fewer such days become,

the more illnesses begin to grow —

sometimes in the mind,

sometimes in the body.

Life is not measured by the number of years we live…

but by the memories of the moments we lived happily.”

അവസാന പേന

മധുരയിലെ മീനാക്ഷി അമ്മൻ ക്ഷേത്രം പ്രവേശന കവാടം…

കഥയുടെ പേര് — “അവസാന പേന”

എല്ലാ ദിവസവും രാവിലെ 6 മണിക്ക് തന്നെ ക്ഷേത്ര കവാടത്തിന് മുമ്പിൽ 60 വയസ്സുള്ള പേരിയസ്വാമി എന്ന നിർധന ബ്രാഹ്മണൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുന്നിൽ ഒരു ചെറിയ തുണി വിരിച്ചിരിക്കും. അതിന്മേൽ പേനകൾ, പെൻസിലുകൾ, റബ്ബറുകൾ, കമ്പസ് ബോക്സുകൾ… ഇങ്ങനെ കുറച്ച് പഠനോപകരണങ്ങൾ നിരത്തിയിരിക്കും.

ഒരു ചെറിയ ഫുട്പാത്ത് കട.

പക്ഷേ വലിയ വരുമാനം ഒന്നുമില്ല.

പക്ഷേ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്ത അതിസാധാരണമല്ലായിരുന്നു.

പെരിയാസാമിക്ക് ഒരു പതിവുണ്ടായിരുന്നു.

ഏതെങ്കിലും കുട്ടി പേന ചോദിച്ച് വന്നാൽ ആദ്യം അദ്ദേഹം ചോദിക്കും:

“മോനേ… പരീക്ഷ എഴുതാനാണോ പോകുന്നത്?”

“അതെ അപ്പൂപ്പാ… ഇന്ന് ഗണിത പരീക്ഷയാണ്. ഞാൻ പേന മറന്നുപോയി.”

ഉടൻ പെരിയാസാമി നല്ലൊരു പേന തിരഞ്ഞെടുത്ത് കൊടുക്കും.

“ഇതാ… ഇത് ഭാഗ്യമുള്ള പേനയാണ്.

പോയി 100ൽ 100 മാർക്കും വാങ്ങി വരണം.”

“എത്ര രൂപയാണ് പേനയുടെ വില?”

“പണം പിന്നെ തന്നാൽ മതി.

ആദ്യം പരീക്ഷ എഴുതി എത്ര മാർക്ക് കിട്ടി എന്ന് വന്ന് പറഞ്ഞിട്ട് പണം തന്നാൽ മതി."

കുട്ടികൾ സന്തോഷത്തോടെ ഓടിപ്പോകും. പക്ഷേ അവർ പിന്നെ തിരികെ വരാറില്ല. പെരിയാസാമിയും ഒരിക്കലും ആരോടും പണം ചോദിക്കാറില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ തങ്കം പലപ്പോഴും ശകാരിക്കും:

“നിങ്ങൾക്ക് ബുദ്ധിയില്ലേ…?

ഒരു പേനയ്ക്ക് പത്ത് രൂപയാണ് വില.

ഇങ്ങനെ സൗജന്യമായി കൊടുത്തുകൊണ്ടിരുന്നാൽ നമുക്ക് എന്ത് കഴിക്കാനാണ്?

വീട്ടുവാടക ആരാണ് കൊടുക്കുക?”

അപ്പോൾ പെരിയാസാമി ഒരു പഴയ ഡയറി എടുത്ത് കാണിക്കും.

അതിൽ തീയതിയോടെ കുറിപ്പുകൾ എഴുതിയിരുന്നു:

“12.03.2010 – രമേഷ് – ഗണിത പരീക്ഷ – പേന – ബാക്കി”

“05.06.2011 – സുമതി – ഹിന്ദി പരീക്ഷ – പേന – ബാക്കി”

“18.09.2013 – മുരുകൻ – പത്താം ക്ലാസ് ബോർഡ് പരീക്ഷ – പേന – ബാക്കി”

മുഴുവൻ ഡയറിയും ഇത്തരത്തിലുള്ള “ബാക്കി” കണക്കുകളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു.

എണ്ണിയപ്പോൾ ഏകദേശം 3000 പേനകൾ.

മൊത്തം മുപ്പതിനായിരം രൂപ.

പെരിയാസാമി പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറയും:

“തങ്കമേ… ഇത് കടമല്ല.

ഇത് എന്റെ നിക്ഷേപമാണ്.

ഒരു ദിവസം ഇത് തിരികെ വരും.”

തങ്കം ദീർഘനിശ്വാസം വിടും.

“നിങ്ങളുടെ ഈ നിക്ഷേപം മണ്ണിലാകും…

ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾ വയസ്സായി.

ഇനി ആരാണ് തിരികെ വരാൻ പോകുന്നത്?”

ഇരുപത് വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി.

പെരിയാസാമിക്ക് ഇപ്പോൾ 80 വയസ്.

കാഴ്ച മങ്ങിയിരുന്നു.

കേൾവിയും കുറഞ്ഞിരുന്നു.

എന്നാലും ഇന്നും അതേ ക്ഷേത്ര കവാടം…അതേ തുണി വിരിച്ച് അദ്ദേഹം ഇരിക്കും. പക്ഷേ ഇപ്പോൾ കുട്ടികൾ ജെൽ പേനയും ഓൺലൈൻ പഠനസാധനങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുന്നു.

അതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചെറിയ വ്യാപാരം പൂർണ്ണമായും നിലച്ചുപോയി.

ഒരു ദിവസം രാവിലെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുന്നിൽ ഒരു വലിയ കാർ വന്നു നിന്നു.

സ്യൂട്ട് ധരിച്ച ഏകദേശം 35 വയസ്സുള്ള ഒരാൾ കാറിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി.

കയ്യിൽ പൂക്കളുള്ള ബൊക്കേ.

അവൻ നേരെ പെരിയാസാമിയുടെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലിൽ വീണു.

“അപ്പൂപ്പാ… എന്നെ മനസ്സിലായോ?”

പെരിയാസാമി ചെറുപ്പക്കാരനെ നോക്കി.

“മോനേ… ഞാൻ ഇപ്പോൾ വൃദ്ധനായി.

ശരിയായി കാണാൻ പോലും പറ്റുന്നില്ല.”

ആ യുവാവ് ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു:

“അപ്പൂപ്പാ… 18 വർഷം മുമ്പ്… പത്താം ക്ലാസ് ബോർഡ് പരീക്ഷ. ഗണിത പരീക്ഷയുടെ ദിവസം ഞാൻ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് ഇവിടെ വന്നിരുന്നു.

എന്റെ പേന പൊട്ടിപ്പോയി.

എൻ്റെ കയ്യിൽ പണം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.

അപ്പോൾ താങ്കൾ എനിക്ക് ഒരു പേന നൽകി പറഞ്ഞത് ഓർമ്മയുണ്ടോ—

‘ഇത് ഭാഗ്യമുള്ള പേനയാണ്.

പോയി 100 മാർക്ക് വാങ്ങി വരണം.’

താങ്കൾ പണം വാങ്ങിയില്ല.”

പെരിയാസാമിയുടെ മങ്ങിയ ഓർമ്മ തെളിഞ്ഞു.

“മോനേ… നീ…”

“ഞാൻ മുരുകനാണ് അപ്പൂപ്പാ.

ആ പേന ഉപയോഗിച്ചാണ് ഞാൻ പരീക്ഷ എഴുതിയത്.

എനിക്ക് 98 മാർക്ക് കിട്ടി.

ഞാൻ പാസായി.

കോളേജിൽ ചേർന്നു.

ഇന്ന് എനിക്ക് സ്വന്തം സോഫ്റ്റ്‌വെയർ കമ്പനിയുണ്ട്—

Penna Technologies എന്നാണ് കമ്പനിയുടെ പേര്.

എന്റെ ജീവിതം ആരംഭിച്ചത് നിങ്ങൾ നൽകിയ ആ ഒരു പേനയിൽ നിന്നാണ്.”

വാതിൽക്കൽ നിന്നുകൊണ്ട് ഇതെല്ലാം കേട്ടിരുന്ന തങ്കത്തിന്റെ കണ്ണുകളിൽ കണ്ണീർ നിറഞ്ഞു.

മുരുകൻ ഒരു കവറെടുത്തു.

“അപ്പൂപ്പാ… അന്ന് ഞാൻ താങ്കൾക്ക് 10 രൂപ തരാനുനുണ്ടായിരുന്നു. ഇന്ന് ഞാൻ അത് പലിശ സഹിതം തിരികെ തരുന്നു.”

അതിനുള്ളിൽ 10 ലക്ഷം രൂപയുടെ ചെക്ക്.

പെരിയാസാമിയുടെ കൈകൾ വിറച്ചു.

“മോനേ… എനിക്ക് പണം വേണ്ട.

നീ വിജയിച്ചതാണ് എനിക്ക് ഏറ്റവും വലിയ സന്തോഷം.”

മുരുകൻ മറുപടി പറഞ്ഞു:

“ഇത് പണം അല്ല ദാദാ.

ഇത് താങ്കളുടെ നിക്ഷേപമാണ്.

ലാഭത്തോടെ തിരികെ വന്ന നിക്ഷേപം.

ഇനി താങ്കൾ ഈ ഫുട്പാത്തിൽ ഇരിക്കേണ്ട.

താങ്കളുടെയും അമ്മയുടെയും ഉത്തരവാദിത്വം ഇനി എന്റേതാണ്.”

അടുത്ത ദിവസം പത്രത്തിലെ തലക്കെട്ട്:

“സോഫ്റ്റ്‌വെയർ വ്യവസായി ഫുട്പാത്ത് കടക്കാരനായ വൃദ്ധന് 10 ലക്ഷം രൂപ ഗുരുദക്ഷിണയായി നൽകി.”

ആ വാർത്ത വായിച്ച് അടുത്ത ദിവസം മറ്റൊരു കാർ വന്നു.

“അപ്പൂപ്പാ… ഞാൻ സുമതി.

നിങ്ങളുടെ കടയിൽ നിന്ന് ഹിന്ദി പരീക്ഷയ്ക്ക് പേന വാങ്ങിയിരുന്നു.

ഇന്ന് ഞാൻ ഹിന്ദി അധ്യാപികയാണ്.”

പിന്നെ രമേഷ് വന്നു.

“ദാദാ… ഇന്ന് ഞാൻ ഒരു ഓഡിറ്ററാണ്.

എന്റെ ജീവിതത്തിലെ ആദ്യ ബാലൻസ് ഷീറ്റ് എഴുതിയത് നിങ്ങളുടെ പേന ഉപയോഗിച്ചാണ്.”

ഒരു ആഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ ക്ഷേത്ര കവാടം ഒരു ഉത്സവമുറ്റം പോലെ മാറി.

ഡോക്ടർമാർ, എഞ്ചിനീയർമാർ, കളക്ടർമാർ, പോലീസ് ഓഫീസർമാർ…

എല്ലാവരും നിരയായി വന്ന് പെരിയാസാമിയുടെ കാലിൽ വീണു.

പൂക്കളും പഴങ്ങളും സമ്മാനങ്ങളും നൽകി.

തങ്കം പഴയ ഡയറി വീണ്ടും തുറന്നു.

3000 എൻട്രികൾ.

30,000 രൂപ ബാക്കി.

പക്ഷേ ഇന്ന് തിരികെ വന്നതിന്റെ മൂല്യം 3 കോടിയിലധികം.

പെരിയാസാമിയുടെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു.

“തങ്കമേ… ഞാൻ പറഞ്ഞില്ലേ…

ഇത് കടമല്ലായിരുന്നു.

ഇവ വിത്തുകളായിരുന്നു.

ഞാൻ അവ വിതച്ചു.

ഇന്ന് അത് ഒരു വലിയ കാടായി വളർന്നു.”

ഇന്ന് മീനാക്ഷി അമ്മൻ ക്ഷേത്രം പ്രവേശന കവാടത്തിൽ ഒരു വലിയ കടയുണ്ട്:

“പെരിയാസാമി പേൻ സ്റ്റോർ”

ആ കടയ്ക്ക് വാടകയില്ല. കാരണം മുരുകൻ ആ കട വാങ്ങിയിരിക്കുകയാണ്.

കടയുടെ മുന്നിൽ ഒരു ബോർഡ്:

“പരീക്ഷയ്ക്ക് പോകുന്ന വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഇവിടെ പേന സൗജന്യമാണ്.

തിരികെ വന്ന് നിങ്ങളുടെ മാർക്ക് പറഞ്ഞാൽ മതി.

പണം പിന്നീട് തന്നാൽ മതി.”

അതിന്റെ താഴെ ഒരു ചെറിയ വരി:

“പത്ത് രൂപയുടെ ഒരു പേന

ഒരു ജീവിതം മാറ്റിമറിക്കാം.

വിശ്വാസം കൈവിടരുത്.”

അറിയാമോ ഇന്ന് ആ കട നടത്തുന്നത് ആരാണെന്ന്? മുരുകൻ തന്നെയാണ് —

ആ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ കമ്പനി ഉടമ.

ആഴ്ചയിൽ രണ്ട് ദിവസം അദ്ദേഹം തന്റെ സ്യൂട്ടും കോട്ടും മാറ്റിവെച്ച് കടയിൽ ഇരിക്കും.

കുട്ടികൾക്ക് പേന നൽകി പറയും:

“മോനേ… ഇത് ഭാഗ്യമുള്ള പേനയാണ്.

പോയി 100ൽ 100 മാർക്കും വാങ്ങി വരണം.”

നിങ്ങൾ കൊടുക്കുന്നത് ഒരു പേന മാത്രമല്ല…

ഒരു പ്രതീക്ഷയാണ്.

ഒരു ദിവസം ആ പ്രതീക്ഷ തിരികെ വന്ന്

നിങ്ങളുടെ പാദങ്ങളിൽ തലകുനിക്കും.

അന്ന് നിങ്ങൾക്ക് മനസ്സിലാകും—

നിങ്ങൾ ഒരിക്കലും ദരിദ്രരായിരുന്നില്ല.

നിങ്ങൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ വളരെ സമ്പന്നരായിരുന്നു… 🌹

भूत/प्रेत नहीं होता है

मानव समाज में “भूत”, “आत्मा”, “अदृश्य शक्तियाँ” जैसी अवधारणाएँ सदियों से मौजूद हैं। सच में, “भूत” एक ऐसा प्रश्न है जिसका स्पष्ट उत्तर नहीं मिला है। इसके बारे में जितना गहराई से सोचते हैं, उतनी ही अधिक उलझन बढ़ती जाती है। कुछ लोग इसे मानते हैं, कुछ लोग इसे पूरी तरह नकार देते हैं। जैसे “भगवान नहीं है, लेकिन विश्वास है” कहा जाता है, वैसे ही “भूत नहीं है, लेकिन भूत का अनुभव है”। आखिरकार, विश्वास ही सब कुछ है!

अधिकतर लोगों को ऐसा कोई अनुभव हुआ होगा: सोते समय शरीर हिल नहीं पाना, ऐसा महसूस होना कि कोई शरीर के ऊपर बैठा है, सांस रुकने जैसा अनुभव… इसे कई लोग “भूत का अनुभव” कहते हैं। लेकिन क्या इसके पीछे कोई वैज्ञानिक कारण है?

इसका उत्तर 2025 में प्रकाशित मलयालम पुस्तक “अक्षौहिणी” के एक अध्याय में मैंने लिखा है। अभी मैं एक अलग वैज्ञानिक पक्ष बताने जा रहा हूँ।

Sleep Paralysis (नींद में शरीर का न हिल पाना) इस अवस्था में: दिमाग जाग जाता है शरीर अभी भी sleep mode में रहता है hallucination जैसे अनुभव होते हैं। इसे कई लोग “भूत” समझने की गलती करते हैं।

नींद से जागने के समय शरीर ‘तेज़ नेत्र गति अवस्था’ (REM Sleep) में होता है। इस समय मस्तिष्क विश्राम की स्थिति में रहता है। इसलिए चेतना लौटने पर भी कुछ समय तक शरीर को हिलाने में असमर्थता हो सकती है। यह व्यक्ति में भय और चिंता पैदा करता है। ऐसा लगता है जैसे शरीर ने काम करना बंद कर दिया हो या लकवा मार गया हो। कभी-कभी थोड़े समय के लिए hallucination भी हो सकते हैं।

सीने में दबाव महसूस होना, ऐसा लगना कि कोई कमरे में आ रहा है, उसे भूत समझ लेना, शरीर का संतुलन बिगड़ना—इस तरह के भ्रम कुछ समय के लिए हो सकते हैं। सामान्यतः यह कुछ सेकंड से कुछ मिनट तक रहता है। इससे कोई शारीरिक नुकसान नहीं होता, लेकिन अनुभव डरावना हो सकता है।

मुख्य कारण है नींद की कमी। जिन लोगों को 6 घंटे की अच्छी नींद नहीं मिलती, उनमें यह अधिक होता है। दूसरा कारण है नींद का समय अनियमित होना (हर दिन अलग समय पर सोना)। शिफ्ट में काम करने वाले लोगों में यह अधिक देखा जाता है। जो लोग बिना वजह अपनी नींद का समय बिगाड़ते हैं, उनमें भी यह समस्या हो सकती है।

अत्यधिक मानसिक तनाव (काम का दबाव, पारिवारिक समस्याएँ), चिंता की प्रवृत्ति वाले लोग, छोटी-छोटी बातों पर परेशान होने वाले लोग—इनमें यह अधिक होता है। युवाओं में sleep paralysis ज्यादा देखा जाता है। कभी-कभी यह अन्य बीमारियों का लक्षण भी हो सकता है।

‘नार्कोलेप्सी’ नामक बीमारी का भी यह एक लक्षण हो सकता है। कुछ नशीले पदार्थों का उपयोग करने वालों में भी यह हो सकता है।

भूत-प्रेत वाली बातों से जुड़े बंद पड़े घरों में यदि कोई सोए, तो बेहोशी से लेकर मृत्यु तक हो सकती है। इसका कारण कार्बन मोनोऑक्साइड, फॉर्मल्डिहाइड जैसी जहरीली गैसों का अधिक होना है। बंद घरों में दीवारों पर उगने वाले फफूंद को सांस के साथ लेने पर उसमें मौजूद विषैले तत्व रक्त में जाकर बेहोशी पैदा कर सकते हैं।

क्या भूत होते हैं? विज्ञान क्या कहता है?

इसका उत्तर पाने के लिए पहले हमें मानव शरीर को वैज्ञानिक दृष्टिकोण से समझना होगा। मानव शरीर एक energy-based bio-chemical system है।

मृत्यु के बाद energy production रुक जाता है, शरीर विघटित होने लगता है, और गैसें बाहर निकलती हैं।

यह energy हमें ATP (Adenosine Triphosphate) नामक अणु से मिलती है। ATP कोशिकाओं के mitochondria में बनता है। यह cellular respiration प्रक्रिया से बनता है। ATP शरीर की सभी गतिविधियों का fuel है: मांसपेशियों की गति, दिल की धड़कन, दिमाग की सोच—सब ATP से होता है।

कई लोगों की गलतफहमी है कि “ATP सीधे electricity बनता है”। यह सही नहीं है। ATP से कोशिका की membrane पर ion gradients बनते हैं। इससे nerve cells में electrical signals (action potentials) बनते हैं। यानि मानव शरीर एक chemical + electrical system है।

मृत्यु के बाद क्या होता है? ATP बनना बंद हो जाता है, कोशिकाओं को energy नहीं मिलती, शरीर काम करना बंद कर देता है, और ठंडा हो जाता है। शरीर के ठंडा होने की प्रक्रिया को forensic science में Algor mortis कहा जाता है।

यह “energy बाहर जा रही है” नहीं है—बल्कि heat loss है। प्राणिक हीलिंग में हमें सिखाया जाता है कि मरते समय प्राण बाहर नहीं जाता, बल्कि शरीर में आने वाली प्राण शक्ति रुक जाती है। यह “energy बाहर जाना” नहीं, बल्कि heat loss है।

मृत्यु के बाद कोशिकाएँ खुद ही टूटने लगती हैं। Lysosome फट जाते हैं और enzymes बाहर निकलते हैं। इस self-digestion प्रक्रिया को Autolysis कहा जाता है। बैक्टीरिया की क्रिया से शरीर के tissues टूटते हैं। इसे putrefaction कहा जाता है।

Energy कहाँ जाती है? शरीर के molecules टूटकर gases बनते हैं: Carbohydrates, lipids, proteins मिलकर Ammonia, Carbon dioxide, Methane जैसी गैसें बनाते हैं, जो वातावरण में फैल जाती हैं।

विज्ञान के अनुसार Law of Conservation of Energy कहता है कि energy कभी नष्ट नहीं होती, केवल रूप बदलती है। यानी शरीर की energy heat और chemical gases के रूप में बदल जाती है और वातावरण में फैल जाती है।

“भूत” का अनुभव क्यों होता है?

अक्सर लोगों को “भूत देखने” का अनुभव होता है, जिसका कारण है: डर (fear response), अंधविश्वास, अंधेरे का भय, अनिश्चितता और दिमाग की pattern recognition की गलतियाँ। इन सबके मिलकर मन “भूत” की उपस्थिति का अनुभव कराता है।

मृत व्यक्ति के घर से आने के बाद नहाने की परंपरा को कुछ लोग आत्मा का प्रभाव हटाने से जोड़ते हैं। लेकिन वैज्ञानिक दृष्टि से यह decomposition के दौरान बने bacteria और gases से बचाव के लिए है।

अंत में, मानव शरीर एक energy-based biological system है। मृत्यु के बाद: energy production रुकता है, शरीर विघटित होता है और energy heat व gases में बदल जाती है।

विज्ञान ने अभी तक “भूत” नाम की किसी entity के अस्तित्व को प्रमाणित नहीं किया है। लेकिन मानव मन—डर, विश्वास और अनुभव—मिलकर “भूत” का अनुभव पैदा करते हैं।