ജൗൻസാരി സംസ്കാരം

രാവിലെ ഒരു കൂട്ടുകാരൻ ജൗൻസാർ പ്രദേശത്തുനിന്ന് അയച്ചുതന്ന വീഡിയോ ആണ് ആദ്യം കണ്ടത്. അങ്ങനെ ജൗൻസാറിനെക്കുറിച്ച് എഴുതാം എന്ന് കരുതി.

ജൗൻസാറിലെ മറ്റൊരു ശ്രദ്ധേയമായ പാരമ്പര്യമാണ് bride price. നമ്മൾ സാധാരണ കേൾക്കുന്ന dowry/സ്ത്രീധനം എന്ന സംവിധാനത്തിൽ വധുവിന്റെ കുടുംബമാണ് വരന്റെ കുടുംബത്തിന് പണം അല്ലെങ്കിൽ സ്വത്ത് നൽകുന്നത്. എന്നാൽ bride price എന്ന രീതിയിൽ വരന്റെ കുടുംബമാണ് വധുവിന്റെ കുടുംബത്തിന് സാമ്പത്തിക പ്രതിഫലം നൽകുന്നത്.

ജൗൻസാർ–ബാവർ anthropology-യിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പഠിക്കപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് fraternal polyandry. അതിന്റെ അർത്ഥം, ഒരേ കുടുംബത്തിലെ രണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ അതിലധികം സഹോദരന്മാർ ഒരേ സ്ത്രീയെ ഭാര്യയായി സ്വീകരിക്കുന്ന വിവാഹരീതി എന്നാണ്. ആ സാമൂഹികരീതിയിൽ സാധാരണയായി മൂത്ത സഹോദരനാണ് വിവാഹം കഴിക്കുന്നത്. തുടർന്ന് ആ സ്ത്രീ മറ്റ് സഹോദരന്മാരുടെയും ഭാര്യയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇത്തരമൊരു രീതി ഉണ്ടായത്? മലയോരപ്രദേശങ്ങളിൽ കൃഷിയോഗ്യമായ ഭൂമി പരിമിതമാണ്. കുടുംബസ്വത്ത് സഹോദരന്മാർക്കിടയിൽ പല ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ചാൽ ഓരോരുത്തരുടെയും ഭൂമിയും സാമ്പത്തിക ശേഷിയും കുറയാം

അതിനാൽ കുടുംബഭൂമി, വീട്, കന്നുകാലികൾ, തൊഴിൽശക്തി തുടങ്ങിയവ ഒരുമിച്ച് നിലനിർത്തുന്നത് ഒരു പ്രധാന സാമ്പത്തിക ഘടകമായിരുന്നുവെന്ന് anthropological studies വിശദീകരിക്കുന്നു. 

ഇത് കേൾക്കുമ്പോൾ നമ്മുടെ നാട്ടിലെ ചില പഴയ കുടുംബസംവിധാനങ്ങളും ഓർമ്മ വരും. കേരളത്തിലെ മരുമക്കത്തായം, ചില പ്രദേശങ്ങളിലെ തറവാട് സമ്പ്രദായങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയിലും കുടുംബസ്വത്ത് തലമുറകളിലേക്ക് എങ്ങനെ നിലനിർത്താം എന്നത് പ്രധാനമായിരുന്നു.

ഒരേ സമൂഹത്തിനുള്ളിൽ monogamy, polygyny, polyandry, polygynandry തുടങ്ങിയ വ്യത്യസ്ത കുടുംബരൂപങ്ങൾ  കാണപ്പെട്ടിരുന്നു.

അതിനാൽ വിവിധ സമൂഹങ്ങൾ അവരുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രവും സാമ്പത്തിക സാഹചര്യങ്ങളും അനുസരിച്ച് കുടുംബസ്വത്ത് സംരക്ഷിക്കാൻ വ്യത്യസ്ത സാമൂഹികരീതികൾ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തതായി കാണാം.

പഴയ Jaunsari സാമൂഹിക സംവിധാനത്തിൽ വിവാഹമോചനവും പുനർവിവാഹവും മറ്റു ചില പരമ്പരാഗത സമൂഹങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് കൂടുതൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.

ചില ethnographic രേഖകളിൽ, വിവാഹം അവസാനിപ്പിക്കുമ്പോൾ bride-price തിരികെ നൽകേണ്ട സാഹചര്യം ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നും, ഒരു സ്ത്രീ മറ്റൊരാളെ വിവാഹം കഴിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ പുതിയ പുരുഷൻ മുൻ കുടുംബവുമായി സാമ്പത്തിക settlement നടത്തേണ്ടി വന്നിരുന്നുവെന്നും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

സഹോദരന്മാർ ഒരേ ഭാര്യയെ പങ്കിടുന്ന fraternal polyandry ജൗൻസാർ–ബാവറിൽ മാത്രം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.

ഹിമാലയത്തിലെ മറ്റു ചില സമൂഹങ്ങളിലും ഇത് ethnographic studies രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഉദാഹരണമായി:

- ജൗൻസാർ–ബാവർ — ഉത്തരാഖണ്ഡ്

- റാവൈ — ഉത്തരാഖണ്ഡ്

- കിന്നൗർ — ഹിമാചൽ പ്രദേശ്

- ലാഹൗൾ–സ്പിതി — ഹിമാചൽ പ്രദേശ്

- ടിബറ്റിലെ ചില ഹിമാലയൻ സമൂഹങ്ങൾ

- നേപ്പാളിലെ ചില ഹിമാലയൻ സമൂഹങ്ങൾ

പിന്നെ വെസ്റ്റേൺ യുപിയിലെ മീററ്റ് ഭാഗങ്ങളിലും....

ഇതൊക്കെ പറഞ്ഞുവന്നപ്പോൾ, വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഉണ്ടായ ഒരു വ്യക്തിപരമായ അനുഭവവും ഓർമ്മ വരുന്നു.

1998-ൽ ഡൽഹിയിൽ എന്റെ കമ്പനിയിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന ഏകദേശം 45 വയസ്സുള്ള ഒരു തൊഴിലാളി ഗ്രാമത്തിൽ പോയി തിരിച്ചുവന്നപ്പോൾ കൂടെ 17–18 വയസ്സുള്ള ഒരു പെൺകുട്ടിയുമുണ്ടായിരുന്നു.

കാര്യം അന്വേഷിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞത്, പെൺകുട്ടിയുടെ കുടുംബത്തിന് ₹50,000 നൽകി ഒരു വർഷത്തേക്ക് ഒരു കരാർ പ്രകാരം തന്റെ കാര്യങ്ങൾ നോക്കാൻ കൊണ്ടുവന്നതാണെന്നാണ്.

ജൗൻസാറിലും ഇത്തരത്തിലുള്ള സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളിലൂടെ പെൺകുട്ടികളെ കൊണ്ടുവരുന്ന രീതികൾ ഉണ്ടായിരുന്നതായി കൂട്ടുകാരൻ പറഞ്ഞിരുന്നു.

ഇത്തരം സംഭവങ്ങളെ ഒരു മുഴുവൻ സമൂഹത്തിന്റെ സംസ്കാരമായി കാണാൻ കഴിയില്ല. പക്ഷേ ദാരിദ്ര്യവും സാമ്പത്തിക അസമത്വവും മനുഷ്യബന്ധങ്ങളെ എത്രത്തോളം വികലമാക്കാൻ കഴിയും എന്നതിന്റെ വേദനാജനകമായ ഉദാഹരണങ്ങളായി ഇത്തരം അനുഭവങ്ങളെ കാണാം.

വിഷമം തോന്നുന്ന ഒരു ഓർമ്മയായതിനാൽ അതിലേക്ക് കൂടുതൽ പോകുന്നില്ല.

ദെഹ്റാദൂൺ ജില്ലയിലെ ചക്രത, കൽസി, ത്യൂണി, ജൗൻസാർ–ബാവർ മേഖലകളിലൂടെ യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ ഉത്തരാഖണ്ഡിന്റെ മറ്റൊരു മുഖമാണ് കാണാൻ കഴിയുന്നത്. ഗഢ്‌വാളി സംസ്കാരത്തിൽ നിന്ന് ചില വ്യത്യാസങ്ങളുള്ളതും ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ വെസ്റ്റേൺ പഹാരി മേഖലകളുമായി ഭാഷയിലും സംസ്കാരത്തിലും അടുത്ത ബന്ധമുള്ളതുമായ പ്രത്യേക മലനാട് സംസ്കാരമാണ് ജൗൻസാരി സംസ്കാരം.

ജൗൻസാർ–ബാവർ, റാവൈ–ജൗൻപൂർ മേഖലകൾ തനതായ സംസ്കാരം, വിശ്വാസങ്ങൾ, പാരമ്പര്യങ്ങൾ, പ്രകൃതിസൗന്ദര്യം, വാസ്തുവിദ്യ എന്നിവയ്ക്ക് പ്രസിദ്ധമാണ്. രൂപിൻ–സുപിൻ, ടോൺസ്, യമുന, പബ്ബർ തുടങ്ങിയ നദീതാഴ്വരകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ പ്രദേശം ഖാസ് സമൂഹത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ ആവാസമേഖലയാണ്.

ഞാൻ ഹിമാചൽ പ്രദേശിലും, ഉത്തരാഖണ്ഡിലും ആണ് സ്ലേറ്റ് കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കിയ വീടുകൾ കണ്ടിരിക്കുന്നത്. ഫോട്ടോ കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്.

ചരിത്രത്തിൽ സിർമൗർ, ജുബ്ബൽ തുടങ്ങിയ മലനാട് ഭരണകൂടങ്ങളുമായും കൽസിയുമായും ഈ പ്രദേശത്തിന് ബന്ധമുണ്ട്. ജൗൻസാർ–ബാവർ മേഖലയിൽ പാണ്ഡവരുടെ വനവാസവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി പറയപ്പെടുന്ന നിരവധി സ്ഥലങ്ങളും ഗുഹകളും ഉണ്ട്.

ലാഖാമണ്ഡൽ ആണ് അതിൽ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമായത്. മഹാഭാരതത്തിലെ ലാക്ഷാഗൃഹം — House of Wax ജൗൻസാറിലെ ലാഖാമണ്ഡലുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി പ്രാദേശികമായി പറയപ്പെടുന്നു.

ഞാൻ ഹസ്തിനാപുരം സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ എഴുതിയ ഒരു ബ്ലോഗിൽ ഇതിനെക്കുറിച്ച് എഴുതിയിരുന്നു. അതിൽ -

ഡൽഹിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 80 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള മീററ്റിനും അതിന്റെ ചുറ്റുപാടുകൾക്കും മഹാഭാരതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിരവധി സ്ഥലങ്ങളുണ്ട്. പാണ്ഡവരുടെ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥമായി കരുതപ്പെടുന്ന ഡൽഹി, കൗരവ–പാണ്ഡവ യുദ്ധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുരുക്ഷേത്രം, പാണ്ഡവരെ ചുട്ടുകൊല്ലാൻ കൗരവർ നിർമ്മിച്ച ലാക്ഷാഗൃഹം സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്ന വാരണാവതം — ഇന്നത്തെ ബർണാവ/ബാഗ്പത് മേഖല എന്നിവയെല്ലാം ഈ മഹാഭാരത....

ജൗൻസാരി ജീവിതത്തിൽ മഹാസു ദേവതാ ആരാധന, പ്രാദേശിക ദേവതാ പരമ്പര, മലനാട് കൃഷി, കൂട്ടായ ഗ്രാമജീവിതം, നാടൻ പാട്ടും നൃത്തവും, പ്രത്യേക വസ്ത്രധാരണം, കല്ലും ദേവദാരു മരവും ഉപയോഗിച്ചുള്ള വീടുകൾ എന്നിവയ്ക്ക് പ്രധാന സ്ഥാനമുണ്ട്.

ദേവഭൂമി ഉത്തരാഖണ്ഡിനെ ഗഢ്‌വാൾ, കുമയൂൺ എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് വലിയ സാംസ്കാരിക മേഖലകളായി മാത്രം കാണാൻ കഴിയില്ല.

ഗഢ്‌വാൾ, കുമയൂൺ, ജൗൻസാർ–ബാവർ, റാവൈൻ, ദൂൺ താഴ്വര, ടോൺസ് താഴ്വര, കാളി കുമയൂൺ, സോർ–പിത്തോരാഗഢ് മേഖല, തറായ്–ഭാബർ, ഭോട്ടിയ–അതിർത്തി ഹിമാലയ മേഖല തുടങ്ങി നിരവധി പ്രാദേശിക സാംസ്കാരിക മേഖലകൾ ഇവിടെ കാണാം.

ദൂൺ എന്നത് രണ്ട് മലനിരകൾക്കിടയിലുള്ള നീളമുള്ള താഴ്വരയെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഭൂമിശാസ്ത്ര പദമാണ്. ശിവാലിക് മലനിരകൾക്കും ഹിമാലയത്തിന്റെ താഴ്ന്ന മലനിരകൾക്കും ഇടയിലുള്ള ദൂൺ താഴ്വരയിലാണ് ദെഹ്റാദൂൺ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

ദ്രോണൻ → ദ്രോണപുരി → ഡെറാഡൂൺ എന്ന പേരിന്റെ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ മറ്റൊരു ബ്ലോഗിൽ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.

ഒറ്റ സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ തന്നെ ഇത്രയും വ്യത്യസ്തമായ ഭാഷകളും വിശ്വാസങ്ങളും കുടുംബരീതികളും ദേവതാ പാരമ്പര്യങ്ങളും വാസ്തുവിദ്യയും ജീവിതരീതികളും നിലനിൽക്കുന്നു എന്നതാണ് ദേവഭൂമി ഉത്തരാഖണ്ഡിന്റെ യഥാർത്ഥ സാംസ്കാരിക സമ്പത്ത്.