നവരാത്രി പൂജ: അഷ്ടമി, മഹാനവമി, വിജയദശമി — ഭക്തിയിൽനിന്ന് ജ്ഞാനത്തിലേക്ക്

നവരാത്രി എന്നത് ഒൻപത് രാത്രികളിൽ ദേവിയെ ആരാധിക്കുന്ന ഉത്സവം മാത്രമല്ല; മനസ്സിനെയും ശരീരത്തെയും ശുദ്ധീകരിച്ച് ജ്ഞാനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാനുള്ള ആത്മീയ യാത്ര കൂടിയാണ്. ദുർഗ്ഗ, ലക്ഷ്മി, സരസ്വതി എന്നീ ദേവീഭാവങ്ങളെ ആരാധിക്കുന്ന ഈ ഉത്സവത്തിന്റെ അവസാനത്തെ മൂന്ന് ദിവസങ്ങളായ അഷ്ടമി, നവമി, വിജയദശമി എന്നിവയ്ക്ക് കേരളീയ ആചാരങ്ങളിൽ പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്.

ദുർഗ്ഗാഷ്ടമി: പൂജവയ്ക്കുന്ന പുണ്യദിനം

നവരാത്രിയിലെ അഷ്ടമി തിഥിയിൽ സന്ധ്യാസമയത്താണ് കേരളത്തിൽ സാധാരണയായി പൂജവയ്ക്കുന്നത്. ഇന്ന് വൈകുന്നേരം 6.02 നും 7.02 നും ഇടക്ക് ആണ് പൂജ വയ്ക്കേണ്ടത്.  വീടുകളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളിലും പുസ്തകങ്ങളും പുരാണഗ്രന്ഥങ്ങളും മറ്റു വിദ്യോപകരണങ്ങളും പൂജയ്ക്കായി സമർപ്പിക്കുന്നു.

പൂജവയ്ക്കുന്നതിന് മുമ്പ് പൂജാമുറി വൃത്തിയാക്കി പീഠത്തിൽ വൃത്തിയുള്ള പട്ടുവിരി വിരിക്കുക. അതിനുമുകളിൽ സരസ്വതി ദേവിയുടെ ചിത്രം സ്ഥാപിക്കാം. തുടർന്ന് പുസ്തകങ്ങൾ, പേനകൾ, വിദ്യാർഥികളുടെ പഠനോപകരണങ്ങൾ, പുരാണഗ്രന്ഥങ്ങൾ എന്നിവ വൃത്തിയുള്ള തുണിയിൽ വെച്ച് പൂജയ്ക്കായി സമർപ്പിക്കാം.

പൂക്കളും മാലകളും ഉപയോഗിച്ച് പൂജാസ്ഥലം അലങ്കരിക്കുകയും നിലവിളക്ക് ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിളക്കുകൾ കൊളുത്തുകയും ചെയ്യാം.

വിളക്കുകൾക്ക് മുന്നിൽ ഗുരുവിനെയും ഗണപതിയെയും സരസ്വതി ദേവിയെയും സങ്കൽപ്പിച്ച് പ്രാർഥിക്കാം. അവൽ, മലർ തുടങ്ങിയ നിവേദ്യങ്ങൾ യഥാശക്തി സമർപ്പിക്കാം.

പ്രധാന മന്ത്രങ്ങൾ:

ഓം ഗും ഗുരുഭ്യോ നമഃ

ഓം ഗം ഗണപതയേ നമഃ

ഓം സം സരസ്വത്യൈ നമഃ

ഇവയ്ക്കൊപ്പം ദേവീസ്തുതികളും സരസ്വതി മന്ത്രങ്ങളും യഥാശക്തി ജപിക്കാം.

മഹാനവമി: അടച്ചുപൂജയുടെ ആത്മീയ പ്രാധാന്യം

കേരളത്തിലെ നവരാത്രി ആചാരങ്ങളിൽ മഹാനവമിയിലെ അടച്ചുപൂജയ്ക്ക് പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്.

പൂജയ്ക്കായി സമർപ്പിച്ച പുസ്തകങ്ങളും വിദ്യോപകരണങ്ങളും ഈ ദിവസം സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കാറില്ല. അവയെ ദേവിയുടെ സാന്നിധ്യമായി സങ്കൽപ്പിച്ച് പൂജിക്കുകയും പ്രാർഥിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

അടച്ചുപൂജയുടെ ആത്മീയമായ അർഥം ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ പുറംലോകത്തിലെ അനാവശ്യ ആകർഷണങ്ങളിൽനിന്ന് പിൻവലിച്ച് മനസ്സിനെ ആന്തരികമായി കേന്ദ്രീകരിക്കുക എന്നതാണ്.

ഈ സമയത്ത് ദുഷിച്ച കാര്യങ്ങൾ കാണാതിരിക്കാനും കേൾക്കാതിരിക്കാനും പറയാതിരിക്കാനും ശ്രമിക്കുന്നത് ആത്മനിയന്ത്രണത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. അനാവശ്യ ചിന്തകളും വാക്കുകളും പ്രവൃത്തികളും കുറച്ച് മനസ്സിനെ ശാന്തമാക്കാൻ ശ്രമിക്കാം.

ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുകയും മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ ആത്മീയമായ വളർച്ചയ്ക്ക് സഹായകരമായ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നു.

പ്രാർഥനയുടെ ലക്ഷ്യം കേവലം ആചാരങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കുകയല്ല; മനസ്സിനെ ശുദ്ധീകരിച്ച് ദൈവികമായ ചൈതന്യവുമായി കൂടുതൽ അടുക്കുക എന്നതാണ്.

വിജയദശമി: ജ്ഞാനത്തിലേക്കുള്ള പുതിയ തുടക്കം

നവരാത്രിയുടെ സമാപനദിനമായ വിജയദശമി ജ്ഞാനത്തിന്റെയും വിജയത്തിന്റെയും പുതിയ തുടക്കത്തിന്റെയും പ്രതീകമാണ്.

അഷ്ടമിയിൽ പൂജയ്ക്കായി സമർപ്പിച്ച പുസ്തകങ്ങളും വിദ്യോപകരണങ്ങളും നവമിയിലെ പൂജയ്ക്കുശേഷം വിജയദശമി ദിനത്തിൽ തിരികെ എടുത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈ ചടങ്ങിനെ പൂജയെടുപ്പ് എന്നു വിളിക്കുന്നു. വിജയദശമി നാളിൽ രാവിലെ 06.15 മുതൽ 08.12 വരെ ആണ് വിദ്യാരംഭ മുഹൂർത്തം.

കേരളത്തിൽ വിജയദശമി ദിനത്തിൽ കുട്ടികളെ ആദ്യാക്ഷരം എഴുതിക്കുന്ന വിദ്യാരംഭം നടത്തുന്നത് പ്രധാന ആചാരമാണ്. അറിവിന്റെ ലോകത്തേക്ക് കുട്ടികളെ കൈപിടിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്ന ഈ ചടങ്ങ് ജീവിതത്തിലെ പുതിയൊരു അധ്യായത്തിന്റെ തുടക്കമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

ഒൻപത് രാത്രികളിലെ ആരാധനയ്ക്കുശേഷം ജ്ഞാനത്തിന്റെ വെളിച്ചത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിന്റെ പ്രതീകമാണ് വിജയദശമി.

പൂജവയ്ക്കുന്നതിലൂടെ നാം അറിവിനെ ആദരിക്കുന്നു. പൂജയെടുപ്പിലൂടെ ആ അറിവ് ജീവിതത്തിൽ പ്രയോഗിക്കാൻ വീണ്ടും ആരംഭിക്കുന്നു.

അറിവിനെ ആരാധിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ, അതിനെ ജീവിതത്തിൽ പകർത്തുകയും വിവേകത്തോടെ ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് വിദ്യയുടെ യഥാർഥ ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാകുന്നത്.

നവരാത്രി നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത് ഭക്തി, ആത്മനിയന്ത്രണം, ഏകാഗ്രത, അറിവിനോടുള്ള ആദരവ് എന്നിവയുടെ പ്രാധാന്യമാണ്.

അഷ്ടമി ഭക്തിയുടെ സമർപ്പണത്തെയും നവമി ആന്തരികമായ ശാന്തതയെയും വിജയദശമി ജ്ഞാനത്തിലേക്കുള്ള മുന്നേറ്റത്തെയും ഓർമിപ്പിക്കുന്നു.

പൂജകളും പ്രാർഥനകളും നമ്മുടെ മനസ്സിന് ശാന്തിയും ജീവിതത്തിന് നല്ല ദിശാബോധവും നൽകട്ടെ.

ഉത്തരേന്ത്യയിൽ ദീപാവലി സമയത്ത് ധനത്തിന്റെയും ഐശ്വര്യത്തിന്റെയും ദേവതയായ ലക്ഷ്മിയെയും വിഘ്നേശ്വരനായ ഗണപതിയെയും ആരാധിക്കുന്നതിന് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. അതേസമയം, ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് കേരളത്തിൽ, നവരാത്രി സമയത്ത് വിദ്യയുടെയും ജ്ഞാനത്തിന്റെയും ദേവതയായ സരസ്വതിയെ ആരാധിക്കുന്നതിന് പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്.

ഗുരു സ്തോത്രം

ഗുരുർബ്രഹ്മാ ഗുരുർവിഷ്ണുഃ

ഗുരുർദേവോ മഹേശ്വരഃ ।

ഗുരുഃ സാക്ഷാത് പരബ്രഹ്മ

തസ്മൈ ശ്രീഗുരവേ നമഃ ॥

2. ഗണപതി സ്തോത്രം

വക്രതുണ്ഡ മഹാകായ

സൂര്യകോടി സമപ്രഭ ।

നിർവിഘ്നം കുരു മേ ദേവ

സർവകാര്യേഷു സർവദാ ॥

3. സരസ്വതി സ്തോത്രം

സരസ്വതി നമസ്തുഭ്യം

വരദേ കാമരൂപിണി ।

വിദ്യാരംഭം കരിഷ്യാമി

സിദ്ധിർഭവതു മേ സദാ ॥

4. ദുർഗാ സ്തോത്രം

സർവമംഗള മാംഗല്യേ

ശിവേ സർവാർഥസാധികേ ।

ശരണ്യേ ത്ര്യംബകേ ഗൗരി

നാരായണി നമോസ്തുതേ ॥

സരസ്വതി ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ എല്ലാവരുടെയും ജീവിതത്തിൽ ജ്ഞാനത്തിന്റെയും വിവേകത്തിന്റെയും പ്രകാശം നിറയട്ടെ.

🌺 എല്ലാവർക്കും നവരാത്രി ആശംസകൾ! 🌺